رسانه بی‌طرف در جنگ معنایی ندارد

پدرام پاک‌آیین ـ نماینده مدیران مسئول در هیات نظارت بر مطبوعات ـ در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه ایجاد هماهنگی و تقسیم کار بین رسانه‌ها، رصد مستمر کنش‌های رسانه‌ای دشمن و طراحی عملیات آفندی و پدافندی در حین جنگ می‌تواند ظرفیت‌های رسانه‌ای را به قدرتی منسجم تبدیل کند، گفت: نخستین اولویت در شرایط جنگ، تقسیم کار بین رسانه‌ها اعم از صداوسیما، خبرگزاری‌ها، پایگاه‌های خبری، رسانه‌های چاپی، شبکه‌های اجتماعی و انسان-رسانه‌هاست.

پاک‌آیین با اشاره به ضرورت تفکیک مأموریت‌ها در سطوح داخلی و بین‌المللی، افزود: نقشه عملیات رسانه‌ای در سطوح مختلف داخلی، منطقه‌ای و بین‌المللی باید بر اساس ظرفیت و مأموریت هر رسته رسانه‌ای به طور جداگانه، طراحی و اجرا شود. در شرایط جنگی، رسانه بی‌طرف فاقد معناست و همه رسانه‌های کشور پشتیبان نیروهای مسلح کشور هستند.

نماینده مدیران مسئول در هیات نظارت بر مطبوعات، هر رسانه را یک «واحد عملیاتی» در میدان جنگ ادراکی توصیف کرد و گفت: در این چارچوب هر رسانه می‌تواند به عنوان یک «واحد عملیاتی» در میدان جنگ ادراکی عمل کند. برخی رسانه‌ها وظیفه اطلاع‌رسانی فوری را به عهده می‌گیرند، برخی خطوط تحلیلی منسجم می‌سازند و برخی دیگر مأموریت اثرگذاری بر افکار عمومی جهانی را دنبال می‌کنند. هماهنگی این واحدها می‌تواند اقتدار رسانه‌ای کشور را در شرایط جنگی به نحو قابل توجهی افزایش دهد.

وی با تأکید بر ضرورت به‌روزرسانی سناریوهای رسانه‌ای، اظهار کرد: یکی از ابزارهای لازم برای این منظور، تفکر سناریویی است که به ما کمک می‌کند در دام واکنش‌گرایی صرف نیفتیم و برای مواجهه با رویدادهای محتمل آتی، مجهز و آماده باشیم. هدف نهایی در تفکر سناریویی، افزایش ظرفیت کنش تطبیقی و ارتقای آمادگی برای مواجهه با رویدادهاست.

او بیان کرد: اگر رسانه‌ها را به مثابه یگان‌هایی در خط مقدم جنگ ادراکی در نظر بگیریم، داشتن نقشه راه برای مواجهه با سناریوهای مختلف ضرورت دارد. در شرایط کنونی علاوه بر مدیریت لحظه‌ای جنگ باید به سوی تدوین سناریوها و عملیات رسانه‌ای متناسب با هر سناریو حرکت کنیم.

پاک‌آیین در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان میان اطلاع‌رسانی شفاف و ملاحظات امنیتی تعادل برقرار کرد، گفت: رسانه‌های رسمی باید در زمان مناسب، اطلاعاتی را که برای رفع پرسش‌های عمومی و پاسخ به شبهات ضروری است، منتشر کنند.

در عین حال درخصوص اصابت‌ها و حملات، ملاحظات امنیتی ایجاب می‌کند که قبل از انتشار عمومی، ابعاد ماجرا با دقت سنجیده شود تا از افشای جزئیات فنی و شیوه‌های مقابله یا موقعیت‌های حساس که ممکن است به تکرار اقدام دشمن بینجامد، جلوگیری به عمل آید.

وی با تأکید بر کارکرد داخلی رسانه‌ها در حفظ ثبات اجتماعی، خاطرنشان کرد: در حوزه داخلی در شرایطی که کشور با جنگی همه‌جانبه رو به روست، مهمترین سرمایه در عبور از بحران، همبستگی ملی است.

در این زمینه رسانه‌ها با تاکید بر باورها و ارزش‌های مشترک و بسیج وفاداری‌های ملی و دینی می‌توانند لایه هنجاری این همبستگی را که در حال حاضر نیز به طور خودجوش و درون‌زا فعال است، تقویت کنند.

این فعال رسانه‌ای در تشریح کارکرد بین‌المللی رسانه‌ها برای بازتاب صدای مردم ایران، گفت: «در سطح خارجی هم ایجاد ارتباط مؤثر و هدفمند با روزنامه‌نگاران معتبر بین‌المللی و ترسیم خطوط تحلیلی منسجم، می‌تواند «روایت ایرانی» را در افکار عمومی جهان بازتاب دهد. این ارتباطات، از نقاط کلیدی در طراحی عملیات رسانه‌ای جنگ است؛ به همین دلیل سناریوهای ارتباطی فراملی باید به طور مستمر تدوین شوند و با محوریت «روایت ایرانی» به اجرا درآیند.»