عصر ایران - وقتی از خواب بیدار میشوید و لکه خیس روی بالش همراه با ردی از آب دهان میبینید، شاید اول خجالتزده شوید. این موضوع اگر کنار یک شریک عاطفی تازه باشد، حتی ناراحتکنندهتر هم میشود. اما متخصصان میگویند اگر این اتفاق گهگاه رخ بدهد، اهمیت چندانی ندارد. مشکل زمانی ایجاد میشود که آبریزش دهان به موضوعی دائمی تبدیل شود.
دکتر لندون دویکا، متخصص گوش و حلق و بینی و استاد دانشگاه نورثوسترن، میگوید: «همه ما ممکن است یکبار در اثر خستگی شدید، غذای سنگین یا نوشیدن زیاد، روی مبل خوابمان ببرد و آب دهانمان جاری شود. اما اگر هر شب با بالش خیس بیدار میشوید، باید این موضوع را جدی گرفت، بهخصوص اگر اخیراً این حالت ایجاد شده باشد. چون ممکن است نشانه یک اختلال خواب جدی یا حتی یک بیماری عصبی مثل پارکینسون باشد.»
دلایل زیادی برای آبریزش دهان وجود دارد؛ برخی کاملاً بیضرر و برخی نیازمند بررسی پزشکی.
دکتر نیل هوکستین، متخصص گوش و حلق و بینی، پیشنهاد میکند: «اگر نگران هستید، اولین قدم میتواند انجام یک تست خواب خانگی باشد تا مشخص شود آیا دلیل جدیتری پشت ماجراست یا نه.»
آپنه خواب یکی از مهمترین دلایل آبریزش دهان است. در این اختلال، فرد بارها در طول شب برای چند ثانیه تا یک دقیقه نفسکشیدن را متوقف میکند. در موارد شدید، این توقف نفس ممکن است صدها مرتبه در هر شب رخ بدهد.
دویکا توضیح میدهد: «وقتی بدن برای دریافت اکسیژن بیشتر نیاز پیدا میکند، فرد ناچار به تنفس دهانی میشود؛ این باعث جمع شدن و بیرون ریختن بزاق میشود. اگر کسی میگوید شبها خر و پف میکنید یا با دهان خشک و آبریزش بیدار میشوید، حتماً باید به متخصص خواب مراجعه کنید.»
حدود ۲۳ میلیون نفر در آمریکا دچار آپنه خواب هستند بدون اینکه تشخیص داده شده باشند. این مشکل درماننشده میتواند به بیماری قلبی، دیابت، سکته، افسردگی و حتی مرگ زودرس منجر شود.

بسیاری از افراد بهطور طبیعی به دلیل ساختار صورت، کوچک بودن مجاری بینی یا فک عقبرفته، با دهان نفس میکشند. انحراف تیغه بینی نیز میتواند راه هوایی را مسدود کند.
هوکستین میگوید: «اگر فکر میکنید بینیتان گرفتگی ساختاری دارد، مثل انحراف تیغه بینی یا بزرگی آدنوئیدها، بهتر است به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.»
در شبکههای اجتماعی، چسبزدن دهان برای جلوگیری از تنفس دهانی تبلیغ میشود، اما متخصصان هشدار میدهند این کار نهتنها اثبات علمی کافی ندارد، بلکه برای افراد مبتلا به آپنه خواب حتی خطرناک است. یک تحلیل جدید نشان داده چسبزدن دهان در افراد با انسداد بینی میتواند خطر خفگی ایجاد کند.
طعم تلخ دهان، سوزش قفسه سینه و برگشت اسید نشانههای رفلاکس معده هستند که میتواند باعث آبریزش هم بشود. دویکا میگوید: «وقتی رفلاکس دارید، بدن برای خنثی کردن اسید، بزاق بیشتری تولید میکند. به همین دلیل ممکن است صبح با گلو پر از خلط بیدار شوید.»
حساسیت فصلی، سرماخوردگی، عفونت سینوسی و التهاب لوزهها میتوانند مجاری بینی را مسدود کرده و باعث آبریزش دهان شوند. بدن برای مقابله با عفونت بزاق بیشتری تولید میکند تا باکتریها خارج شوند.
دندانقروچه یا بههمخوردن درست قرارگیری دندانها در فک نیز میتواند باعث باز ماندن دهان و خروج بزاق در خواب شود. متخصصان پیشنهاد میکنند اگر شک دارید، با دندانپزشک مشورت کنید تا در صورت لزوم از وسیله دهانی مخصوص استفاده شود.
افرادی که روی پهلو یا شکم میخوابند، بیشتر دچار خروج بزاق میشوند، چون بزاق راحتتر روی بالش میریزد. در مقابل، افرادی که به پشت میخوابند، معمولاً بزاق در دهان میماند یا به سمت گلو حرکت میکند.
اما افراد مسن یا کسانی که مشکل بلع دارند ممکن است نتوانند بزاق را بهدرستی کنترل کنند. این میتواند خطر «آسپیراسیون خاموش» را ایجاد کند؛ حالتی که بزاق وارد ریه میشود بدون اینکه فرد سرفه کند یا بیدار شود.
هوکستین هشدار میدهد: «در موارد نادر، مشکل بلع میتواند نشانه اولیه بیماریهای عصبی جدی مثل پارکینسون باشد.»

اگر نگران آبریزش دهان هستید، بهترین فرد برای ارزیابی، متخصص گوش و حلق و بینی است. او ممکن است برای بررسی دقیقتر تست خواب توصیه کند.
هوکستین میگوید: «از بیمار میپرسم آیا خر و پف دارد؟ صبحها سردرد دارد؟ دندان قروچه میکند؟ احساس خستگی یا خوابآلودگی در طول روز دارد؟ اگر پاسخها مشکوک باشند، تست خواب توصیه میشود.»
او اضافه میکند: «اگر دلیل پزشکی مثل آپنه خواب یا گرفتگی بینی پیدا نشود، معمولاً خیال بیمار را راحت میکنیم که آبریزش دهان مشکل مهمی نیست. اگر آلرژی یا سرماخوردگی دلیل آن باشد، مصرف آنتیهیستامین هم میتواند کمککننده باشد.»
منبع: cnn