کِرمهای پروانه در مراحل ابتدایی زندگی خود راهی پیدا کردهاند تا در برخی کلونیهای مورچهها، با آنها مانند اعضای سلطنتی رفتار شود. آنها مانند اعضای ارزشمند حمل میشوند، در صورت نیاز تغذیه میشوند، از آنها محافظت میشود و هنگام خطر نجات داده میشوند. اما چرا مورچهها باید چنین جایگاه ویژهای به یک کِرم بدهند؟
به گزارش ایسنا، راز این موضوع در تقلید کامل نهفته است. این کِرمها نهتنها بوی شیمیایی ملکه مورچه را تقلید میکنند، بلکه حتی ریتم دقیق ارتعاشات او را نیز بازسازی میکنند.
به نقل از رفرکتور، برای اینکه نه تنها مورچهها را فریب دهند، بلکه به یک جایگاه اجتماعی بالا در سلسله مراتب کلونی برسند، این کِرمها صداهایی تولید میکنند که شبیه صدای ملکه است.
بسیاری از لاروهای پروانه موریفیلوس (myrmecophilous) یعنی مورچه دوست هستند. این کِرمها به شکلی تکامل یافتهاند که برای کامل کردن چرخه زندگی خود باید توسط یک جنس خاص از مورچهها پذیرفته شوند؛ در غیر این صورت نمیتوانند زنده بمانند.
میزان وابستگی به مورچهها متفاوت است؛ برخی از این کِرمها این کار را برای به دست آوردن پناهگاه و غذا در لانه انجام میدهند، در حالی که برخی دیگر صرفاً از محیط اطراف کلونی سوءاستفاده میکنند.
این رابطه میتواند انگلی یا همزیستی سودمند باشد و بر اساس توانایی پروانه در شکستن «کُد ارتباطی» کلونی میزبان شکل میگیرد.
دانشمندان سالها این رفتار موریفیلوس را مشاهده کردهاند، اما مطالعات قبلی فقط بر نشانههای شیمیایی و سیگنالهای صوتی ساده تمرکز داشتند و ریتمها و دقت زمانی را نادیده گرفته بودند.
جرمی توماس، زیستشناس دانشگاه آکسفورد که در این مطالعه حضور نداشت، میگوید که در مقالهای در سال ۲۰۰۹، او و همکارانش دریافتند که ملکههای مورچه صداهایی کاملا متفاوت از کارگران تولید میکنند، و وقتی این صداها پخش شد، باعث افزایش حفاظت آنها از سوی کارگران داخل کلونی شد.
او افزود که لاروها و شفیرههای گونه ماکیولینیا (Maculinea) نیز این آواها را تقلید میکنند و محافظت سلطنتی مشابهی از سوی کارگران دریافت میکنند.
برای تحلیل دقیق صدای تولیدشده توسط کِرمها، باربرو و همکارانش سیگنالهای ویبروآکوستیک (ارتعاشی-صوتی) را در دو گونه مورچه و ۹ گونه پروانه بررسی کردند؛ گونههایی که درجات مختلفی از وابستگی به مورچهها داشتند.
این گروه از یک دستگاه بسیار حساس و سفارشی برای ثبت ارتعاشات تولید شده توسط مورچهها و کِرمها استفاده کرد.
آنها دریافتند که همه گونههای بررسیشده، چه وابسته به مورچهها و چه غیر وابسته، از یک ریتم منظم استفاده میکنند. اما فقط گونههای با وابستگی شدید به مورچهها، ریتم پیچیدهای به نام متر دوگانه (double meter) را نشان میدهند.
هرچه میزان وابستگی به مورچهها بیشتر باشد، سیگنال پیچیدهتر است، و این پیچیدگی از طریق یک الگوی ریتمیک خاص به دست میآید.
با استفاده از این الگوهای ریتمیک، کِرمهای وابسته به مورچه، مورچههای کارگر را قانع میکنند که آنها نیاز به مراقبت در سطح ملکه دارند.
در یک نکته جالب، پروانهها از نظر تولید ضرباهنگهای ریتمیک به اندازه ملکه مورچه دقیق هستند، اما سیگنال را کمتر ارسال میکنند. این موضوع میتواند به این دلیل باشد که کِرمها انرژی خود را ذخیره میکنند. ارسال سیگنال به معنای مصرف انرژی ارزشمند و محدود است.