دانشگاههای آمریکا این روزها با پدیدهای عجیب روبهرو شدهاند.
به گزارش عصر ایران به نقل از آکسیوس، تعداد دانشجویان ممتاز ناگهان بیشتر شده، معدلها بالا رفته و نمرههای عالی رکورد زدهاند. اما پشت این موفقیت ظاهری، نگرانی تازهای شکل گرفته است:
آیا دانشجوها واقعاً بیشتر یاد گرفتهاند یا فقط استفاده از هوش مصنوعی را بهتر بلدند؟
ایگور چیریکوف، استاد و پژوهشگر دانشگاه برکلی کالیفرنیا، در پژوهشی تازه به نتیجهای بحثبرانگیز رسیده است. او میگوید:
«دانشجویی که پیشتر نمره متوسط میگرفت، حالا با کمک هوش مصنوعی نمره عالی میگیرد.»
پژوهش تازه، نمرههای یک دانشگاه بزرگ تگزاس را میان سالهای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ بررسی کرده است. نتیجهها نشان میدهند پس از معرفی «چتجیپیتی» در سال ۲۰۲۲، تعداد نمرههای عالی در بعضی درسها حدود ۳۰ درصد افزایش پیدا کرده است؛ بهویژه درسهایی مانند برنامهنویسی و نگارش که هوش مصنوعی میتواند نقش پررنگی در آنها داشته باشد.
کلاسهای عملی اما شرایط متفاوتی دارند. درسهایی مانند مجسمهسازی یا آزمایشگاههای علمی تقریباً تغییر محسوسی در نمرهها نداشتهاند.
چیریکوف تأکید میکند بخش بزرگی از آموزش عالی آمریکا با چنین وضعیتی روبهرو شده و ماجرا فقط به یک دانشگاه محدود نیست.
بررسیها نشان میدهند کلاسهایی که ارزیابی آنها بر پایه تکلیفهای خانگی است، بیشتر از کلاسهای دارای آزمون حضوری دچار تورم نمره شدهاند. همین الگو احتمال استفاده گسترده از هوش مصنوعی در انجام تکلیفها را تقویت میکند.
فشار موجود فقط متوجه دانشجوها نیست. بعضی استادان نیز ناخواسته به آسانگیری در نمرهدهی سوق پیدا میکنند؛ زیرا نظر دانشجویان درباره کیفیت تدریس میتواند بر آینده شغلی و جایگاه دانشگاهی آنها اثر بگذارد.
واکنش بعضی استادان، بازگشت به شیوههای سنتی بوده است. آزمون شفاهی، امتحان دستنویس و ارزیابی حضوری دوباره به بعضی کلاسها برگشتهاند تا مشخص شود دانشجو واقعاً مطالب را یاد گرفته است.
چیریکوف باور دارد حذف کامل هوش مصنوعی ممکن نیست. دانشگاهها باید یاد بگیرند چگونه این فناوری را وارد فرایند آموزش کنند، نه اینکه فقط با آن مقابله کنند.
هشدار اصلی او آیندهای است که در آن نمرههای درخشان و مدرکهای عالی، بیشتر از آنکه نشانه دانش واقعی باشند، نشانه مهارت استفاده از هوش مصنوعی شوند.