تانک فیات 2000؛ اولین غول زرهی و دژ متحرک ایتالیا(+فیلم و عکس)

عصر ایران؛ مجله تصویری سلاح - با آغاز جنگ جهانی اول و رونمایی از خودروهای زرهی جدید در جبهه های غربی، پادشاهی ایتالیا نیز پتانسیل این تسلیحات مخوف را درک کرد. با وجود اینکه خط مقدم نبرد ایتالیا (جبهه آلپ) کوهستانی و برای حرکت تانک ها بسیار نامناسب بود، اما نیاز به یک دژ متحرک برای شکستن خطوط دفاعی دشمن، مهندسان ایتالیایی را به فکر طراحی یک شاهکار فنی انداخت؛ پروژه ای که در نهایت به تولد تانک فیات 2000 (Fiat 2000) منجر شد.

در این مقاله، به بررسی تاریخچه، نوآوری های فنی، تسلیحات و سرنوشت مرموز این غول 40 تنی می پردازیم.

تولد یک پروژه بلندپروازانه: از ایده تا اولین پروتوتایپ

ایده ساخت یک تانک بومی در ایتالیا از سال 1915 شکل گرفت، اما این ایده ها تا ژانویه 1917 رنگ واقعیت به خود نگرفتند. در این تاریخ، پروژه ای تحت عنوان «فیات 2000» توسط دو مهندس برجسته به نام های کارلو کاوالی (Carlo Cavalli) و جولیو چزاره کاپا (Giulio Cesare Cappa) تکمیل شد.

این پروژه حاصل همکاری مشترک دو غول صنعتی ایتالیا، یعنی آنسالدو و فیات بود. منابع تاریخی از این خودرو به عنوان یک «دژ متحرک» یاد می کنند. نخستین نمونه اولیه (پروتوتایپ) این تانک در ژوئن 1917، در حالی که هنوز کاملا تکمیل نشده بود، اولین آزمایش های میدانی خود را آغاز کرد.

ویژگی های فنی و نوآوری های شگفت انگیز فیات 2000

اگرچه فیات 2000 هرگز به تولید انبوه نرسید، اما از نظر طراحی ساختاری، فرسنگ ها از تانک های بریتانیایی و فرانسوی هم دوره خود جلوتر بود.

تفکیک فضای موتور و خدمه (یک نوآوری انقلابی)

در تانک های بریتانیایی آن زمان مانند مارک 1 (Mark I)، خدمه در همان اتاقی می نشستند که موتور قرار داشت؛ این امر باعث مسمومیت با گاز مونوکسید کربن، گرمای طاقت فرسا و سر و صدای شدید می شد. اما فیات 2000 دارای تفکیک کامل بین بخش موتور/گیربکس و کابین خدمه بود. این طراحی ایمنی خدمه را به شدت افزایش داد و از مسمومیت آن ها با گازهای سمی جلوگیری کرد. همچنین دریچه بزرگ راننده، دید عالی و تهویه هوای مناسبی را فراهم می کرد.

زره و ابعاد غول آسا

این تانک با وزن خیره کننده 40 تن، از همتایان بریتانیایی و آلمانی خود سنگین تر بود. زره آن در جلو 20 میلی متر و در عقب 15 میلی متر ضخامت داشت که برای مقاومت در برابر سلاح های سبک جنگ جهانی اول و حتی تفنگ های ضدتانک آلمانی آن زمان کاملا کافی بود. سیستم تعلیق، شاسی و شنی ها (تسمه های تانک) نیز توسط دو دامن زرهی بزرگ محافظت می شدند. برای هدایت این غول زرهی، به 8 تا 10 نفر خدمه نیاز بود.

قلب تپنده هوانوردی

فیات برای تامین نیروی این غول 40 تنی، از یک پیشرانه هواپیما استفاده کرد! موتور 6 سیلندر بنزینی هوانوردی فیات ای12 (Fiat A12) با توان 250 اسب بخار، نیرومندترین پیشرانه تانک در آن دوران بود. با این حال، به دلیل وزن بسیار زیاد تانک، نسبت قدرت به وزن تنها 6 اسب بخار به ازای هر تن بود که سقف سرعت آن را به 7.5 کیلومتر بر ساعت محدود می کرد.

تسلیحات: آتش باری 360 درجه

فیات 2000 به معنای واقعی کلمه یک دژ متحرک بود. تسلیحات این تانک سنگین عبارت بودند از:

هفت قبضه مسلسل 6.5 میلی متری فیات 14: این مسلسل ها به گونه ای چیده شده بودند که تمام زوایای تانک (پیش رو، عقب و طرفین) را پوشش می دادند و هیچ نقطه کوری برای پیاده نظام دشمن باقی نمی گذاشتند.

یک قبضه هویتزر کوهستانی 65 میلی متری (مدل M.1910/M.1913): این توپ قدرتمند درون یک برجک گنبدی شکل با قابلیت چرخش 360 درجه در بالای تانک نصب شده بود. این برجک دورانی، یکی از مهم ترین نوآوری های فیات 2000 بود که سال ها بعد به استاندارد مطلق طراحی تانک در جهان تبدیل شد.

پایان پروژه و سرنوشت مرموز غول های ایتالیایی

با وجود تمام نوآوری ها، به دلیل پیچیدگی ساخت و پایان یافتن جنگ، تنها دو دستگاه از تانک فیات 2000 به طور کامل ساخته شد و تولید آن در تاریخ 4 نوامبر 1918 (همزمان با پایان جنگ برای ایتالیا) برای همیشه متوقف شد.

حضور در جبهه و خط مقدم

اسناد نشان می دهند که نمونه اولیه شماره 2 در بهار 1918 به منطقه رودخانه پیاوه (Piave) منتقل شد تا در برابر ارتش اتریش-مجارستان به کار گرفته شود، اما هیچ رکورد یا سند رسمی مبنی بر استفاده واقعی و عملیاتی از آن در جریان نبردهای جنگ جهانی اول وجود ندارد.

اعزام به لیبی و ناپدید شدن در غبار تاریخ

پس از پایان جنگ، مسیر زرهی ایتالیا تغییر کرد. قرارداد میان فیات و رنو فرانسه منجر به تولید تانک های سبک فیات 3000 (Fiat 3000) شد که بر اساس رنو اف تی (FT) طراحی شده بودند و کارایی بهتری در زمین های ناهموار داشتند.

با این حال، داستان فیات 2000 تمام نشد:

حداقل یکی از این دو تانک به لیبی (مستعمره آن زمان ایتالیا) فرستاده شد و در آنجا به عنوان بخشی از «آتشبار مستقل تانک های تهاجمی» برای سرکوب شورش های محلی به کار گرفته شد.

طبق آمار و موجودی ارتش ایتالیا در سال 1924، تنها یک دستگاه فیات 2000 همچنان فعال بوده است؛ این یعنی نمونه شماره 1 احتمالا پیش از آن اسقاط یا مفقود شده بود.

آخرین تانک باقی مانده در اواسط دهه 1930 دستخوش تغییراتی در ظاهر و تسلیحات (نصب توپ های جدید) شد و بیشتر برای مقاصد تبلیغاتی و رژه های نظامی فاشیستی در ایتالیا مورد استفاده قرار گرفت.

با آغاز جنگ جهانی دوم، این آخرین بازمانده نیز به طور کامل ناپدید شد. گمان می رود که این تانک ارزشمند تاریخی، در اوایل جنگ جهانی دوم برای بازیافت فلزات و استفاده در صنایع تسلیحاتی ذوب و تخریب شده باشد.

جدول مشخصات فنی تانک سنگین فیات 2000

چرا فیات 2000 یک شاهکار فراموش شده است؟

اگرچه تانک فیات 2000 به دلیل تعداد محدود و وزن بالا نتوانست سرنوشت جنگ جهانی اول را تغییر دهد، اما مهندسی پیشرو آن در جداسازی کابین موتور و استفاده از برجک 360 درجه، نام این غول زرهی را به عنوان یکی از پیشگامان صنعت تانک سازی در تاریخ نظامی جهان ثبت کرد.

تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور

تغییرات عجیب در مغز انسان با دریافت بال در واقعیت مجازی

بیشتر بخوانید:

بزرگ ترین تانک در تاریخ نظامی آمریکا (+فیلم و عکس)

تماشاخانه

نبرد کانای؛ روز سیاه ارتش روم / وقتی ناگهان رخ هلال ماه به سمت ارتش دشمن برگشت

قدیمی‌ترین موجود زنده جهان در آمریکاست ؛ یک نفر این را به ترامپ بگوید!

فیلم های دیگر