جنگ تحمیلی علیه ایران چنان شوک عمیقی به اقتصاد جهانی وارد کرده است که بر اساس یک سند داخلی بانک جهانی، ۲۷ کشور رسماً فرآیند دریافت کمکهای مالی اضطراری را از این نهاد بینالمللی آغاز کردهاند.
به گزارش فارس؛ یک سند داخلی بانک جهانی که در اختیار رویترز قرار گرفته است نشان میدهد از زمان آغاز جنگ علیه ایران تاکنون ۲۷ کشور جهان به طور رسمی فرآیند دریافت کمک مالی اضطراری از این نهاد بینالمللی را آغاز کردهاند.
بر اساس این سند، جنگ پیامدهای اقتصادی گسترده و فوری برای بسیاری از کشورها داشته است. افزایش شدید قیمت حاملهای انرژی و اختلال عمده در زنجیره تأمین جهانی دو عامل اصلی هستند که این کشورها را ناچار به استفاده از «جعبه ابزار مدیریت بحران» بانک جهانی کرده است.
این جعبه ابزار به کشورها اجازه میدهد تا از سرمایههای بلاتکلیف و استفاده نشده خود در برنامههای جاری بانک جهانی به صورت سریع و در شرایط اضطرار برداشت کنند. در این سند داخلی نام کشورهای متقاضی و حجم کل درخواست مالی آنها اعلام نشده است.
از ۲۸ فوریه سال جاری که جنگ آغاز شده، سه کشور توانستهاند توافق نهایی برای استفاده از این ابزارهای جدید را امضا کنند و مابقی کشورها نیز در مراحل پایانی تکمیل تشریفات به سر میبرند.
مقامات عراق و کنیا رسماً اعلام کردهاند که برای مقابله با تبعات جنگ از جمله کاهش شدید درآمدهای نفتی در عراق و افزایش نجومی قیمت سوخت در کنیا، به دنبال دریافت کمک مالی فوری از بانک جهانی هست.
عراق و کنیا جزو ۱۰۱ کشوری هستند که به ابزارهای مالی از پیش آماده بانک جهانی دسترسی دارند. از این میان ۵۴ کشور توافقنامه «گزینه پاسخ سریع» را امضا کردهاند. این گزینه به آنها اجازه میدهد تا سقف ۱۰ درصد از مانده سرمایههای استفاده نشده خود را به صورت فوری و بدون تشریفات طولانی برداشت کنند.
بر اساس اسناد موجود، جنگ جاری علاوه بر اختلال در زنجیره تأمین جهانی و افزایش قیمت انرژی، ارسال محمولههای کود شیمیایی حیاتی برای کشاورزی کشورهای در حال توسعه را نیز با مانع جدی مواجه کرده است. به همین دلیل فشارهای اقتصادی بر کشورهایی که از قبل با بحران بدهی و تورم مزمن دست و پنجه نرم میکردند چندین برابر شده است.
آجای بانگا رئیس بانک جهانی ماه گذشته اعلام کرده بود که ابزارهای بحران این بانک به کشورها اجازه میدهد تا در مجموع بین ۲۰ تا ۲۵ میلیارد دلار از منابع مالی خود را به صورت اضطرار برداشت کنند.
او افزود که بانک جهانی میتواند با بازتخصیص بخشی از پرتفوی مالی خود ظرف شش ماه آینده این رقم را به ۶۰ میلیارد دلار برساند. همچنین با اصلاحات بلندمدت امکان افزایش کل حمایتها تا مرز ۱۰۰ میلیارد دلار نیز وجود دارد.
در همین حال کریستالینا جورجیوا رئیس صندوق بینالمللی پول گفته است انتظار میرود حدود ۱۲ کشور برای دریافت کمکهای کوتاهمدت بین ۲۰ تا ۵۰ میلیارد دلار به این صندوق مراجعه کنند. اما سه منبع مطلع به رویترز گفتهاند که تعداد درخواستهای واقعی هنوز محدود است و یکی از آنها تأکید کرده که «کشورها قطعاً در حالت انتظار و تماشا به سر میبرند».
کوین گلگر مدیر مرکز سیاستهای توسعه جهانی دانشگاه بوستون در این باره گفت که کشورها ترجیح میدهند به جای مذاکره با صندوق بینالمللی پول به بانک جهانی مراجعه کنند. دلیل این انتخاب روشن است: برنامههای صندوق معمولاً به اجرای سیاستهای ریاضتطلبانه نیاز دارد که میتواند ناآرامیهای اجتماعی را تشدید کند. این اتفاق دقیقاً در کشورهایی مثل کنیا قبلاً تجربه شده است.