چرا برخی رانندگان هویت ماشین را پنهان می‌کنند؟

پلاک ماشین، هویت قابل شناسایی یک وسیله نقلیه در معابر عمومی است، اما گاهی برخی رانندگان با پوشاندن، دستکاری یا مخدوش کردن بخشی از پلاک، تلاش می‌کنند این امکان شناسایی را دشوار کنند. اقدامی که ممکن است در نگاه اول یک تخلف ساده به نظر برسد، اما در عمل می‌تواند روند ثبت تخلفات، نظارت بر تردد ماشین‌ها و رسیدگی به برخی حوادث و جرایم را با مشکل مواجه کند.

به گزارش اعتماد، محمدباقر قربان‌زاده، قاضی سابق دیوان عالی کشور، در همین راستا می‌گوید: معمولا هدف اصلی با کاهش قابلیت شناسایی ماشین یا راننده ماشین انجام می‌شود. با این حال یکی از اهداف مهم افرادی که پلاک ماشین را دستکاری می‌کنند، تسهیل ارتکاب جرم است. 

هفته گذشته «فیروز کشیر» معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور تهران با اعلام آمار ثبت بیش از ۶۰۳ هزار فقره اعمال‌قانون تخلفات پلاک در سال گذشته اعلام کرده است: «پوشش و مخدوشی پلاک فقط یک تخلف راهنمایی و رانندگی نیست، بلکه در بسیاری از موارد مقدمه‌ای برای ارتکاب جرایم سنگین نظیر سرقت و حتی قتل است و برابر ماده ۷۲۰ قانون مجازات اسلامی حبس ۶ ماه تا یک سال را در پی دارد. افرادی که پلاک خود را می‌پوشانند یا مخدوش می‌کنند، قطعا در برخی موارد اهداف پنهان و غیرقانونی دارند که عمدتا زمینه‌ساز جرایم جدی‌تر است.»

همچنین علی‌اصغر شریفی، رییس اطلاع‌رسانی پلیس راهور تهران، از اعلام جریمه‌های تخلفات پلاک از ۹۰۰ هزار ریالی تا ۷ میلیون ریال و ارجاع بیش از ۲۵۰ پرونده دستکاری پلاک وسایل نقلیه به دادسرا از ابتدای سال جاری تاکنون خبر داده و گفته است: «براساس آمارهای اعلام شده در سال ۱۴۰۴ بیش از یک‌هزار و ۳۰۰ پرونده در ارتباط با دستکاری و تغییر پلاک ماشین به مراجع قضایی ارجاع شده است. از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون نیز بیش از ۲۵۰ پرونده در این زمینه تشکیل و برای رسیدگی قضایی به دادسرا ارسال شده است.» 

مجازات مخدوش کردن پلاک باتوجه به انگیزه تعیین می‌شود

محمدباقر قربانزاده، قاضی سابق دیوان عالی کشور، در مورد مخدوش کردن پلاک ماشین‌ها می‌گوید: مخدوش کردن یا در قالب پوشاندن یا تغییر در ارقام، اعداد یا بخشی از پلاک است. گاهی هم پلاک متعلق به ماشین دیگری است که آن ماشین می‌تواند سرقتی باشد، اما اینکه برخی افراد این اقدام را انجام می‌دهند یک هدف اصلی دارد؛ معمولا هدف اصلی با کاهش قابلیت شناسایی ماشین یا راننده رخ می‌دهد. هدف دیگری که باعث می‌شود افراد پلاک ماشین را مخدوش کنند، فرار از شناسایی دوربین‌هاست؛ یعنی این افراد قصد دارند از شناسایی دوربین‌هایی که ثبت و کنترل تخلف می‌کنند، مصون بمانند.

هدف دیگر فرار از جریمه و تخلفات رانندگی است؛ فردی که می‌خواهد سرعت غیرمجاز داشته باشد یا از چراغ قرمز عبور کند یا به محدوده‌های خاص مثل طرح و ترافیک ورود داشته باشد، چنین اقدامی را انجام می‌دهد. البته این اقدام در کشور ما شایع است، اما هدف دیگری که پشت مخدوش کردن پلاک ماشین‌ها وجود دارد و توسط مجرمان صورت می‌گیرد، تسهیل ارتکاب جرم است؛ یعنی مجرمان وقتی تصمیم دارند از ماشینی برای سرقت، جابه‌جایی موادمخدر یا جرایم دیگر استفاده کنند به جهت اینکه آن ماشین قابلیت شناسایی نداشته باشد پلاک ماشین را دستکاری می‌کنند. 

قربانزاده می‌گوید: گاهی هم چون مجرمان از قبل تحت تعقیب ماموران بوده‌اند و ماشین شناسایی شده اقدام به چنین کاری می‌کنند، بنابراین یکی از اهداف مهم افرادی که پلاک ماشین را دستکاری می‌کنند، تسهیل ارتکاب جرم است. هدف دیگر پنهان کردن هویت ماشین است؛ یعنی فرد نمی‌خواهد حضور ماشینش در یک محل یا زمان مشخص ردیابی شود و این موضوع الزاما ارتباطی با ارتکاب جرم ندارد و امکان دارد بنا به دلایل مختلف این اقدام را انجام داده باشد. 

هدف دیگر از پنهان کردن پلاک ماشین پس از حادثه و یک سانحه است و معمولا مربوط به زمانی می‌شود که تصادفی اتفاق افتاده است. هدف دیگر، ایجاد اشتباه در تشخیص شماره واقعی است؛ در دوران کرونا این مساله مبتلابه بود و حتی یک بار برای بنده نیز این اتفاق افتاد. بنده در خانه نشسته و مشغول مطالعه بودم و ماشین در پارکینگ خانه بود که ناگهان پیام آمد ماشین شما در محور ایلام تردد داشته است. در آن زمان برای جلوگیری از شیوع کرونا مانع مسافرت مردم و ترددها می‌شدند؛ خیلی افراد برای اینکه در تشخیص شماره واقعی ماشین ایجاد اشتباه کنند، رقم ۳ پلاک را پاک می‌کردند که ۲ دیده شود. 

هدف دیگر، دشوار کردن کشف تخلفات جرم است؛ معمولا افرادی که پلاک ماشین خود را مخدوش می‌کنند هدف اصلی‌شان کاهش قابلیت شناسایی ماشین و راننده است. 

او در پاسخ به اینکه چرا گاهی دوربین‌ها این ماشین‌ها را شناسایی نمی‌کنند، می‌گوید: زیر پلاک ماشین‌ها کدی وجود دارد که ماموران از طریق شناسایی این کد پلاک ماشین را شناسایی می‌کنند. به همین خاطر گاهی برخی افراد با اینکه پلاک ماشین خود را می‌پوشانند برای آن‌ها پیامک ارسال می‌شود، اما اینکه چرا شناسایی نمی‌شوند، پاسخ حقوقی ندارد. براساس تجربه، یک‌سری دوربین‌ها که در سطح شهر یا جاده‌ها مستقر هستند، مستهلک شده‌اند؛ مدت زیادی از زمان استفاده آن‌ها گذشته و بعضی قطعات آن‌ها خراب شده‌اند.

اصلاح این دوربین‌ها نیاز به بودجه دارد که در حال حاضر نیروی انتظامی یا وزارت کشور با مشکل بودجه مواجه است و امکان ترمیم و اصلاح وجود ندارد. حتی در برخی چراغ‌های راهنمایی و رانندگی هم اعداد به درستی نشان داده نمی‌شوند. مورد دوم شاید قصور و کم‌کاری ماموران باشد که در شناسایی جدیت به خرج نمی‌دهند.

 این قاضی سابق دیوان عالی کشور همچنین در مورد مجازات این اقدام می‌گوید: ما یک ماده قانونی داریم؛ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ که مشمول بخش پنجم کتاب قانون مجازات اسلامی و قانون تعزیرات است؛ ماده ۷۲۰ این قانون تقریبا یک ماده جامع و فراگیر است. این ماده به هدف مخدوش‌کننده کاری ندارد؛ ممکن است هدف و قصد مجرمانه یا غیرمجرمانه باشد، اما این ماده قانونی جدا از هدف و انگیزه مرتکب، اشاره به تغییر دادن ارقام یا مشخصات پلاک، استفاده از پلاک تقلبی، نصب پلاک ماشین دیگر، استفاده آگاهانه از وسیله با چنین پلاکی دارد؛ یعنی یک وسیله چنین پلاکی روی آن نصب شده و شخص از آن استفاده می‌کند. تغییر بدون مجوز در پلاک و شماره شاسی موتور جرم است. امکان دارد برخی افراد به قصد ارتکاب جرم یا تخلف در مقررات راهنمایی و رانندگی این اقدام را انجام دهند، اما با این حال تمام این موارد جرم‌انگاری شده و مجازات آن ۶ ماه تا یک سال حبس است. البته قاضی، مجازات را با توجه به انگیزه تعیین می‌کند که آیا انگیزه مجرمانه بوده یا فقط برای گریز از شر تخلفات بوده! 

باتوجه به انگیزه، مجازات کم یا زیاد می‌شود. این ماده در عبارتی که به کار برده جای تأمل دارد؛ در متن آمده تغییر دادن ارقام و مشخصات پلاک؛ اما گاهی بعضی رانندگان پلاک ماشین خود را با اسپری، گل، پارچه و… می‌پوشانند و در ارقام و مشخصات پلاک تغییری ایجاد نمی‌کنند. اینجا بین قضات اختلاف‌نظر وجود دارد که آیا این نوع پوشاندن نیز مشمول مجازات ماده ۷۲۰ می‌شود یا نه! 

به اعتقاد بنده پوشاندن نیز نوعی تغییر است؛ چراکه تغییر دادن مستلزم تغییر فیزیکی ارقام نیست و پوشاندن پلاک با هر ابزاری نوعی تغییر به حساب می‌آید و قابلیت شناسایی را از بین می‌برد. هرگونه عملی که پلاک را از مشخصات اولیه خارج کند تا قابل شناسایی نباشد، مشمول مجازات این ماده است.

تداوم یکه‌تازی بورس/ شاخص کل ۱۶۱ هزار واحد جهش کرد

تماشاخانه

یکی از ماندگارترین سکانس‌های فرار از زندان تاریخ سینما (تماشا کنید)

گاز به شمال می‌رسد یا نمی‌رسد / زمزمه‌های زمستانی سخت مثل سال ۸۶ یا شاید بدتر؟

فیلم های دیگر