افزایش قیمت نفت در سایه برجام

26 دی ماه ۱۳۹۴، یک روز تاریخی در اذهان همه ایرانیان است لحظات تاریخ سازی که یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در اطلاعیه‌ای اعلام کرد ایران تمام تعهدات خود را تحت برجام اجرایی کرده و اجرای آنها مورد تأیید آژانس است.

کمی بعد در ساعت اولیه روز ۲۷ دی‌ماه ۱۳۹۴ (۱۷ ژانویهٔ ۲۰۱۶)، بیانیهٔ اجرایی شدن برجام و لغو همه تحریم‌های اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا و همه قطعنامه‌های تحریمی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، در مقر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین، از سوی فدریکا موگرینی، نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی و امور امنیتی و محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران قرائت شد.

با قرائت این بیانیه برنامهٔ جامع اقدام مشترک (برجام) اجرایی شد که به موجب آن بلافاصله کلیهٔ تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران از هشت سال گذشته برچیده شد.

حالا با گذشت یک سال از اجرای برجام گشایش های بسیاری در بخش های مختلف اقتصادی به خصوص در صنعت نفت ایجاد شده است.

به گواه آمار میزان صادرات نفت خام و میعانات گازی در سال ١٣٩٠، ٢ میلیون و ٤٨٧ هزار بشکه در روز، در  سال ١٣٩١، یک میلیون و ٣٦١ هزار بشکه در روز و در سال ١٣٩٢، یک میلیون و ٢٨٤ هزار بشکه در روز و قبل از اجرای برجام در سال ١٣٩٤، یک میلیون و ٣٩٨ هزار بشکه در روز بوده است.

همچنین میانگین صادرات روزانه نفت خام و میعانات گازی ایران را در نه ماهه ابتدای سال ١٣٩٥ و پس از اجرایی شدن برجام، ٢ میلیون و ٥٧٠هزار بشکه در روز بوده البته این میزان در آذر ماه امسال (دسامبر٢٠١٦) به بیش از ٢ میلیون و ٨٣٠ هزار بشکه در روز رسیده است. در واقع در مقایسه با قبل از برجام، صادرات نفت خام و میعانات گازی کشور، بیش از دو برابر شده است. همچنین درآمد نفتی کشور در نه ماهه امسال ٢٩ میلیارد دلار بوده است که این رقم بعد از ماه آذر با توجه به توافق اوپک به نحو چشمگیری افزایش پیدا خواهد کرد.

حسین امیری خامکانی، نماینده زرند و نایب رییس کمیسیون انرژی مجلس برجام را از مهمترین دستاوردهای دولت یازدهم برشمرد و به خبرنگار  گفت: برجام سبب شد تا به بازار انرژی و نفت و گاز جهان برگشته و سهم خود را از سبد انرژی اوپک پس بگیریم، صادرات را فزایش داده و امید در سرمایه گذاری های نفتی را به این صنعت بازگردانیم.

عضو هیات رییسه کمیسیون انرژی مجلس ادامه داد: اولین تاثیرات افزایش تولید و صادرات نفت اثرات خود را در اقتصاد کلان کشور به جا گذاشته و افزایش صادرات و افزایش درآمدهای نفتی سبب شد تا پروژه های جدید تعریف شده و پویایی به صنعت نفت کشور باز گردد.

امیری خامکانی یادآوری کرد: اثرگذاری نفت در اقتصاد آنی نیست اما همینکه سهمیه خود را در اوپک پس گرفتیم و این سازمان پس از مدتها که در مورد وضعیف بازار نفت به اجماع نمی رسید  و بازار را رها کرده بود و قیمت روز به روز کاهش می یافت، بعد از برجام دیپلماسی نفتی ایران سبب شد که اوپک مدیریت تولید را در دست گرفته و قیمت ها روند افزایشی بگیرند.

به گفته این نماینده مجلس چنانچه مشکلات بانکی رفع شود حوزه سرمایه گذاری در بخش نفت نیز بسیار مثبت و قوی ظاهر خواهد شد و می توان از میادین مشترک که سالها برداشت از آنها بسیار کمتر از همسایگان بود به افزایش تولید دست یافت. البته در حال حاضر در میادین مشترک سرمایه گذاری مناسبی صورت نگرفته اما زمینه برای سرمایه گذاری بخش خصوصی و خارجی فراهم است.

نایب رییس کمیسیون انرژی مجلس در ادامه با اشاره به قراردادهای جدید نفتی گفت: قراردادهای جدید نفتی پس از یک سال چالش و رفت و آمد بین نهادها و سازمانهای مختلف در نهایت تثبیت شده و حالا باید با مذاکره سیاسی  با سایر کشورها با کمک همه بخش های اقتصاد کشور، خارجی ها را پای قراردادها کشاند.

وی افزود: امضای قراردادهای نفتی میان ایران و شرکت های بین المللی عزم همه بخش های اقتصاد را می طلبد در این راستا سیاست داخلی، سیاست خارجی، حوزه دیپلماسی و احزاب باید در یک راستا حرکت کرده و اعتماد و آرامش را به طرفهای خارجی القا کنند تا در قالب قراردادهای جدید سرمایه گذار خارجی وارد کشور شده و پروژه های نفتی را فعال کند.

حالا برجام یک ساله شده و در این مدت بیش از هر زمان دیگری مخالفان دولت به بی‌اثر بودن آن اصرار دارند و دستاوردهای مهم دولت در حوزه های مختلف را زیر سوال برده اند. اما با فرض این‌که برجام در بخش‌های مختلف اقتصاد کشور اثر نداشته _ که داشته_ در صنعت نفت این تاثیر انکار ناشدنی است.

چرا که تنها نگاهی اجمالی به اخبار از افزایش صادرات نفت کشور و افزایش تقاضای هر روزه کشورهای مختلف برای خرید نفت ایران خبر می دهد.

تحریم‌هایی که به گفته برخی کاغذ پاره بودند، ظرفیت تولید و صادرات نفت ما را تا یک میلیون کاهش دادند، حال آنکه تا پیش از اعمال تحریمها ما روزانه 2 میلیون و 300 هزار بشکه نفت روانه بازارها می کردیم.

حالا اجرای برجام سهمیه تولید نفت را برای کشور پس گرفته و می رود تا بازهای جدید را نیز به روی ایران بگشاید.