فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۳۹۳۸۰
تاریخ انتشار: ۱۲:۴۲ - ۲۴-۰۲-۱۴۰۱
کد ۸۳۹۳۸۰
انتشار: ۱۲:۴۲ - ۲۴-۰۲-۱۴۰۱
واژه‌‌خانۀ عصر ایران

"حاکمیت" ؛ عالی‌ترین اقتدار در دولت

عصر ایران
در نظام‌های دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفته‌اند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی از آن مردم است.

عصر ایران - حاکمیت (sovereignty) در نظریۀ حقوقی و سیاسی کلاسیک به معنای عالی‌ترین اقتدار در دولت است که ممکن است در یک فرد (پادشاه مطلقه) و یا در مجمعی از افراد (مثلا پارلمان) تجلی یابد.

در نظریۀ کلاسیک شخص واجد حاکمیت برتر از قانون و خود منشأ قانون تلقی می‌شد. پارلمان نیز در دولت مدرن منشأ قانون است. پس حاکم کسی یا نهادی است که بالاتر از حکم او حکمی نباشد. قانون حکمِ شخص یا نهاد واجد حاکمیت است.

از این رو در نظام‌های دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفته‌اند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی که بر شیوۀ اِعمال حاکمیت حقوقی نظارت دارد، از آن مردم است. و این یعنی، حاکمیت در دست مردم است.

ساختمان رایشتاگ در برلین محل مجلس فدرال آلمان به گونه ای ساخته شده است که مردم از بالای گنبد شیشه ای، بتوانند نمایندگان را ببینند؛ یک معماری سمبلیک برای نشان دادن حاکمیت مردم.

چنین انتقادی برای جلوگیری از مطلقه شدن حاکمیت حقوقی مطرح شده است اما حاکمیت حقوقی پارلمان لزوما مطلقه نمی‌شود؛ چراکه در قوانین اساسی امروز با توجه به نهادهای مربوط به تفکیک و نظارت قوای حکومتی، به هیچ یک از قوای سه‌گانه حاکمیت حقوقی مطلق اعطا نشده است.

در واقع در نظام دموکراتیک، حاکمیت تقسیم شده است و در اصل، حاکمیت در قانون اساسی نهفته است.

مفهوم حاکمیت در حوزۀ حقوق بین‌الملل نیز به کار می‌رود و منظور از آن، آزادی سیاسی و حقوقی هر دولت از کنترل و مداخلۀ خارجی است.

به این معنا، دولت به عنوان شخصیت حقوقی واحد و یکپارچه، دارای حاکمیت است؛ فارغ از اینکه حاکمیت داخلی آن به موجب قانون اساسی و اصل تفکیک قوا، تقسیم شده باشد یا نه.  

________________________

در "واژه‌خانۀ عصر ایران" ، کلمات و اصطلاحات سیاسی را به زبانی ساده و علمی توضیح می دهیم. 
اگر می خواهید معنای واژه ای را توضیح دهیم، زیر همین مطلب برایمان بنویسید.

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
احتمال شکستن رکورد تاریخی گرمای کاشان در این هفته گزارشی از پرونده ضرب‌و‌شتم محیط‌بانان پارک ملی کرخه و آزادی/ شکارچی اصلی فراری است یک باغ‌وحش پلمب شد 5 نکته درباره امیر سابق قطر فعالیت «هوم اسکول‌ها» غیرقانونی است تداوم صعود دلار و درهم در مرکز مبادله/ آخرین قیمت‌ها اعلام شد قیمت دلار امروز یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵ قیمت طلا امروز یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵ نسخه حفظ تمرکز در روزهای داغ امتحان / توصیه ۲ متخصص تغذیه و طب ایرانی برای دانش آموزان در گرما سید علی خمینی: دشمنان خامنه‌ای را ابدی کردند/تا وقتی رهبری نگویند مردم در خیابان ها می مانند/ هرکس بخواهد با آمریکا صلح بکند، خائن است/در اتفاق اخیر ما با آمریکا پدرکشتگی پیدا کردیم افزایش احتمال آتش‌ سوزی در جنگل‌ ها و مراتع/ زاگرس در وضعیت «انبار باروت» قرار دارد ضربه جنگ به تجارت خارجی/ سقوط شش میلیارد دلاری صادرات در سال ۱۴۰۴ اشعه فرابنفش در کمین تهرانی‌ها/ این افراد در معرض بیشترین خطر کدام سخنان سیدعلی خمینی واکنش‌ برانگیخت تصویری از بازار شهر «دماوند» در سال 1317