تاریخ:
قدیمیترین موجود زنده جهان در آمریکاست ؛ یک نفر این را به ترامپ بگوید! 
درس چهلم
دربارۀ فیلم اکتای براهنی که از فردا اکران می شود
پیر پسر؛ گامی جسورانه در پرده برداری از خشونت پدرسالارانه
در «پیرپسر»، پدر نه یک شخصیت که نمادی است از ساز و کارهای سرکوبگر و استثمارگر. غلام (با بازی درخشان و مهارگسیخته حسن پورشیرازی) فرزندان خود را میبلعد؛ نه با دندان، بلکه با خاموش کردن رؤیاها، خفه کردن احساسات و مصادرهی عشق.
عصر ایران؛ محسن سلیمانی فاخر - در جهانی که خشونت نه حادثهای استثنایی، بلکه امر نهادینهشده در سطوح مختلف حیات اجتماعی است، سینما میتواند همانند ابزاری باشد برای افشای لایههای پنهان این خشونت ساختاری.
فیلم «پیرپسر» ساخته اکتای براهنی، در همین راستا گامی جسورانه برداشته است: پردهبرداری از خشونتی که در تار و پود خانواده، سنت و قدرت پدرسالارانه تنیده شده است؛ خشونتی که ـ به تعبیر اسلاوی ژیژک ـ نه صرفاً کنشی خشن بلکه ابزار بازتولید نظم موجود است.
در «پیرپسر»، پدر نه یک شخصیت که نمادی است از ساز و کارهای سرکوبگر و استثمارگر. غلام (با بازی درخشان و مهارگسیخته حسن پورشیرازی) فرزندان خود را میبلعد؛ نه با دندان، بلکه با خاموش کردن رؤیاها، خفه کردن احساسات و مصادرهی عشق.
او همان قدرتیست که زندگی را مصرف میکند اما چیزی نمیزاید. پدری که مفهوم پدرانگی را نه در محافظت، بلکه در سلطه تعریف میکند. به این معنا، «پیرپسر» فیلمیست علیه پدر، علیه اسطورهی پدرانه، علیه فانتزی نظم خانوادگی.
از این منظر، فیلم را میتوان در امتداد نقدی دانست که در سینمای امروز ایران، اگرچه پراکنده و گاه خفیف، اما رو به گسترش است: به چالش کشیدن شکلهای دیرپای سلطه در ساختار خانواده و نقشهای جنسیتی. زن در این فیلم (با بازی لیلا حاتمی) نه فقط یک شخصیت که تمثیلیست از زن ایرانی معاصر: موجودی محصور میان دو شکل از خشونت — خشونت عریان پدر و خشونت مؤدبانهی پسر. او نه قربانی صرف است و نه قهرمانی افسانهای، بلکه یک ناظر و گاه کنشگر؛ زنی که در سکوتش نیز معنا هست.
فیلم در سطحی دیگر، حکایت انزوای جوانانیست که در شرایط اجتماعی متعفن، راهی جز شورش نمیبینند. رضا و علی، دو پسر فیلم، در فضای بسته و پوسیدهای زندگی میکنند که هیچ آیندهای در آن نیست. شبیه شخصیتهای فرانتس کافکا، این دو در میان دیوارهای فرسودهی آپارتمان ـ که گویی استعارهای از فروپاشی اجتماعی است ـ گیر افتادهاند. گریز آنها نه صرفاً از پدر، بلکه از کل نظمیست که پدر نمایندهی آن است: نظامی که نه کار میدهد، نه عشق، نه معنا. تنها میبلعد.
نکته درخشان «پیرپسر» در این است که خشونت را تکساحتی ترسیم نمیکند. خشونت نه فقط از بالا به پایین، که از درون به بیرون فوران میکند. پسران، در میانهی این بنبست، خود حامل خشونت میشوند. آنها تنها با تنفر میتوانند زنده بمانند، چراکه دوستداشتن در این جهان، امری لوکس و غیرممکن است. براهنی با دقت و بیرحمی، مکانیزم تبدیل قربانی به عامل خشونت را نشان میدهد؛ همان چرخهای که ژیژک از آن سخن میگوید: «هر خشونتی، ریشه در خشونتی دیگر دارد.»
از حیث دراماتیک، فیلم ضرباهنگی نفسگیر دارد. مونتاژ، فیلمبرداری تیرهرنگ و قابهای بسته، حسی از اختناق و بیپناهی را منتقل میکنند. آپارتمان فرسوده نه فقط محل وقوع داستان، بلکه شخصیت مستقل فیلم است؛ مکانی که در آن زمان متوقف شده، نور مرده، و هوا سمی است. این دکور، بازتابیست از ذهن و زیست آدمهایی که مردهاند بیآنکه بمیرند.
فیلم «پیرپسر» سینماییست با جسارت فرمی و محتوایی، که موفق میشود مفهوم پدر را ـ نه در سطح روانشناسانه بلکه در ساحت جامعهشناختی ـ دگرگون کند. سینمایی که به جای بازنمایی نظم، آن را به چالش میکشد و از دل آن، بحران معنا را بیرون میکشد. شورش پسران علیه پدر، شورش علیه یک نظم معیوب است، نظمی که حتی وقتی سقوط میکند، چیزی جز ویرانه باقی نمیگذارد. و در پایان، این پرسش در ذهن میماند: در جهانی که همه پدر شدهاند، چه کسی هنوز میتواند «فرزند» باقی بماند؟
لینک کوتاه: کپی لینک
غریبآبادی: تعرض به میراث فرهنگی ایران را پیگیری میکنیم «چتجیپیتی» دانشجویان ضعیف را ممتاز کرد؟ اطلاعیه مهم سازمان سنجش؛ آغاز ثبتنام آزمون سراسری و پذیرش دانشجو-معلم سال ۱۴۰۵ بررسی گزارش تازه رسانه جهانی گل؛ اعلام میزان شانس قهرمانی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ / اسپانیا در صدر و عربستان در قعر پیشبینیها دستگیری عامل شرارت و اخاذی مسلحانه در میدان ابوذر تهران افشای استقرار پدافند و جنگندههای مصر در خلیج فارس در دیدار وزیر کشور پاکستان مطرح شد؛ تشریح ابعاد طراحیهای امنیتی دشمنان علیه ایران از زبان پزشکیان / قدردانی از پاکستان، افغانستان و عراق برای انسداد مرزها به روی تروریستها تنگه هرمز میتواند جهانِ هوش مصنوعی را خاموش کند دفاع مریل استریپ از جیمی کیمل در مقابله با ترامپ نتانیاهو پس از ناتوانی در مقابله با پهپادهای حزبالله: صبور باشید مرسدس بنز احتمالا اسلحه می سازد توسط سازمان حمایت ابلاغ شد؛ تشدید نظارت بر مراکز تعمیر لوازم خانگی در سراسر کشور / هشدار نسبت به قطعات غیراصل و گرانفروشی حمله پهپادی به نیروگاه هستهای براکه امارات و بیانیه آژانس پایان رقابت یوروویژن در سایه جنگ، اعتراض و تحریم ؛ بلغارستان برنده هفتادمین دوره عارف: راهبرد اصلی دولت مهار قیمتها و تأمین کالا است