تاریخ:
دیدار و گفتگوی وزرای خارجه ایران و آفریقای جنوبی 
درس سی و نهم
افزایش ۲۴ درصدی قیمت بلیت هواپیما؛ آزاد سازی یا رها سازی؟
اگر همه هزینهها ارزی است، چرا حقوق دلاری پرداخت نمیشود؟ چرا هزینههای ریالی فقط هنگام گرانی دلار «ارزی» تعریف میشوند تا افزایش قیمت توجیه شود، اما در زمان کاهش نرخ ارز، هیچکدام دوباره ریالی نمیشوند؟
عصر ایران؛ حمید نجف - افزایش ۲۴درصدی نرخ بلیت هواپیما که دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی آن را ناشی از رشد نرخ ارز دانسته، بار دیگر یک مسئله قدیمی اما حلنشده را عیان کرده است: صنعت هوایی ایران در زمان افزایش هزینهها، خود را «وابسته به دلار» معرفی میکند، اما هنگام کاهش نرخ ارز، هیچگاه قیمتها را به عقب بازنمیگرداند. این الگوی تکراری، نشاندهنده نوعی «قیمتگذاری یکطرفه» است که نه قانونی است، نه منطقی و نه منصفانه.
سؤال روشن است، آیا واقعاً همه هزینههای شرکتهای هواپیمایی دلاری است؟ پاسخ قطعی منفی است. حقوق خلبانان، مهمانداران، کادر فنی، کارکنان اداری و مدیریتی بهصورت ریالی پرداخت میشود. اگر همه هزینهها ارزی است، چرا حقوق دلاری پرداخت نمیشود؟ چرا هزینههای ریالی فقط هنگام گرانی دلار «ارزی» تعریف میشوند تا افزایش قیمت توجیه شود، اما در زمان کاهش نرخ ارز، هیچکدام دوباره ریالی نمیشوند؟
نمونه دیگر سوخت است، شرکتهای هواپیمایی در ایران سوخت را با نرخ یارانهای و ریالی دریافت میکنند، نه با قیمت جهانی. اگر سوخت با نرخ فوب خلیجفارس محاسبه میشد، قیمت بلیت چند برابر میشد، نه فقط ۲۴ درصد. پس چرا در اطلاعرسانی رسمی، طوری وانمود میشود که گویا تمام هزینهها دلاری و اجتنابناپذیر است؟
این وضعیت همان «یک بام و دو هوا» است، وقتی دلار گران میشود، هزینهها فوراً ارزی میشوند، اما وقتی دلار پایین میآید، قیمتها چسبندگی رو به بالا پیدا میکنند و هیچ نهادی مسئولیت بازگرداندن نرخها را نمیپذیرد. شرکتهای هواپیمایی از یک سو خود را خصوصی و مستقل معرفی میکنند، اما از سوی دیگر در قیمتگذاری، آزاد و رها از رقابت و نظارت عمل میکنند. یعنی سود خصوصی، زیان عمومی.
مسئله امروز فقط گرانی بلیت نیست، بلکه نبود شفافیت در ساختار هزینههاست. اگر هزینهها واقعاً ارزی است، شرکتها باید اعلام کنند چند درصد از مخارج آنها واقعاً دلاری است. اگر افزایش قیمت ناشی از زیان عملیاتی است، چرا صورتهای مالی شرکتها منتشر نمیشود؟ اگر نظارتی وجود دارد، چرا شورای رقابت و سازمان هواپیمایی تنها نظارهگرند؟
و اینجا دقیقاً خطاب به دولت باید گفت: آزادی بازار به معنای رهاشدگی اقتصاد نیست. اگر قرار است هر صنعت قیمتش را بر اساس نرخ لحظهای دلار تعیین کند، پس وزارت اقتصاد و نهاد تنظیمگر به چه کار میآید؟ اگر قرار است قیمتگذاری کشور به سبک «هرکی هرکی» باشد، کافی است یک تابلو نصب کنیم، همهچیز را بسپارید به دلار، بقیهاش را بانک مرکزی حل میکند.
دولت نمیتواند هم ادعا کند «ما مسئول مدیریت اقتصادیم» و هم در عمل همه چیز را به نرخ ارز و تصمیم بنگاههای شبهخصوصی بسپارد. اقتصاد آزاد یعنی رقابت، شفافیت و پاسخگویی؛ اما آنچه اکنون جریان دارد، نه آزادسازی است، نه تنظیمگری، بلکه رهاسازی اقتصادی به سود گروههای خاص و به زیان مردم.
لینک کوتاه: کپی لینک
صحنه ای از آزمایش اسلحه تک تیر انداز "صیاد" ترامپ: شی دیکتاتور نیست، او کشورش را دوست دارد ترامپ: اگر از جمله اول یک پیشنهاد خوشم نیاید آن را کنار میگذارم؛ در مورد پیشنهاد ایران هم همین کار را کردم واکنش ترامپ به سوال خبرنگار درباره حمله به مدرسه میناب: رسانه شما جعلی است امام جمعه اهواز: ایران شرایطی برای آمریکا ایجاد کرده که نه راه پس دارد و نه راه پیش ترامپ: مخالفتی با تعلیق 20 ساله برنامه هستهای ایران ندارم رایزنی رئیس امارات و نخست وزیر هند درباره تقویت همکاری مشترک ادعای ترامپ: به دنبال لغو تحریم شرکتهای نفتی چینی هستم که نفت ایران را میخرند هشدار دریایی سطح زرد در مازندران/ باد و طوفان شدید در راه است پیام تبریک پزشکیان به نخستوزیر جدید عراق علمالهدی: به این ۳۰ دلیل، ما آمریکا را از ابرقدرتی ساقط کردیم رئیس قوه قضاییه: آزمونی دیگر در راه است، اکنون میدان جهاد ، صرفهجویی است پیام رهبر انقلاب به مناسبت روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی عراقچی: پیام هایی از آمریکا گرفتیم که تمایل به گفتوگو دارند پیام دکتر پزشکیان به مناسبت روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی