تاریخ:
لحظه شادمانه کودکی که برای اولین بار چهره مادر را به وضوح میبیند 
درس چهلم
کشف صفحه باستانی بازی بعد از 1500 سال از دل ویرانه های تمدن مایا
باستانشناسان در گواتمالا یک صفحۀ بازی «پاتولی» پیدا کردهاند که در نوع خود بینظیر است و چشمانداز تازهای از سنتهای «بازی» در میان مایاها ارائه میدهد. این کشف در شهر باستانی نااختون در شمال گواتمالا انجام شد.
در حفاریهای انجامشده، صفحهای پیدا شد که برخلاف نمونههای دیگر که معمولاً با خراشیدن گچ ساخته میشدند، با کنار هم قرار دادن صدها تکه سرامیک قرمز در ملات تازه، مثل یک موزاییک ساخته شده است. این یافته را ژولیَن ایکه و رِمی مِروُز، پژوهشگران مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه، در سال ۲۰۲۵ منتشر کردهاند.
به گزارش فرادید؛ نااختون شهری قدرتمند از دوره کلاسیک (حدود ۲۵۰ تا ۹۰۰ میلادی) بود که میان دو شهر بزرگ تیکال و کالاکمول قرار داشت. موزاییک پاتولی در کف ساختمانی به نام ۶L-19، در یکی از مجموعههای بزرگ مسکونی شهر پیدا شد. معماری اطراف نشان میدهد که این محل احتمالاً خانه خانوادهای ثروتمند یا مرکز اداری محلی بوده است.
این صفحۀبازی زیر یک لایه معماری جدیدتر و پشت یک دیوار پنهان شده بود و بنابراین از دوره نهایی ساختوساز اتاق قدیمیتر است. برخلاف صفحههای پاتولی ساده و خراشیده شده که در نقاط دیگر سرزمینهای مایا دیده شده، این صفحه از ابتدا در کفسازی بنا قرار داده شده و بخشی از طراحی اصلی ساختمان بوده است.
صفحه از قطعات کوچک سرامیکهای قرمز و نارنجی در اندازه ۱ تا ۳ سانتیمتر درست شده و در قالب یک مربع مستطیل با یک محور میانی ساخته شده است که همان الگوی سنتی صفحههای پاتولی در میان تمدنهای بومی آمریکا است. بازسازی دیجیتالی نشان میدهد که اندازه آن حدود ۸۰ در ۱۱۰ سانتیمتر بوده و حدود ۴۷۸ قطعه در حدود ۴۵ خانه کنار هم چیده شده بودند. بسیاری از این قطعات از ظروف خانگی فرسوده بهدست آمدهاند.
رنگ قرمز در فرهنگ مایا معنایی نمادین دارد؛ آنها قرمز را به جهت «شرق» یعنی جهت زایش دوباره و طلوع خورشید نسبت میدادند. برخی پژوهشگران قبلاً گفته بودند که صفحههای پاتولی معمولاً در بخش شرقی خانهها دیده میشوند، و این کشف نیز همین الگو را تأیید میکند.
پاتولی بازیای بود که بعدها در منابع مکزیک مرکزی ثبت شده، اما در سراسر منطقه مِزوامریکا رواج داشت. در میان مایاها، این بازی هم جنبه سرگرمی داشت و هم جنبه آیینی. نمونههایی که روی نیمکت کاخها یا کف معابد حک شدهاند، نشان میدهند که نخبگان جامعه در مراسم یا نشستهای اجتماعی آن را انجام میدادند. این بازی بهخاطر ارتباط نمادینش با جهانبینی مایا، نوعی پیوند میان بازیکنان و حرکت ستارگان ایجاد میکرد.
اینکه صفحه نااختون جزئی ثابت از ساختمان بوده، نشان میدهد که ساخت آن کاملاً برنامهریزیشده و طولانیمدت بوده است، نه یک سرگرمی گذرا. این صفحه برای آن ساخته شده بود که نسلها دوام بیاورد و شاید هم کاربرد اجتماعی داشته باشد و هم معنای آیینی.
این کشف از چند جهت استثنایی است: نخست آنکه موزاییک کف در معماری مایا تقریباً ناشناخته است و دوم اینکه گردآوری صدها قطعه سرامیک همرنگ و جاگذاری دقیق آنها بسیار زمانبرتر از روش معمول حکاکی روی گچ بوده است.
از آنجا که صفحه روی کف تازه ساختهشده قرار گرفته، باستانشناسان توانستهاند زمان ساخت آن را دقیقتر تعیین کنند. این صفحه احتمالا به حدود قرن پنجم میلادی مربوط میشود و همین موجب میشود این صفحه یکی از قدیمیترین نمونههای شناختهشده باشد.
لینک کوتاه: کپی لینک
دعواهایتان با همسرتان تمام نمیشود؟ شاید پای «عامل سومی» در میان است! فرمول ساده مقابله با دلشوره؛ وقتی ذهن سناریوهای ترسناک میسازد «سرزمین زنان» در چین؛ قبیلهای مادرسالار که ازدواج در آن وجود ندارد(+عکس) داخل دلمه چه سبزی و چقدر بریزیم؟ / ترکیب و نسبت سبزی دلمه برگ مو پادشاه دادگر شاهنامه به کدام کوه پناه برد؟ /ماجرای ۲ کوهی که محلی ها معتقدند پناهگاه این پادشاه شد چگونه قاچاقچیان الکل بزرگترین مسابقات اتومبیلرانی آمریکا را پدید آوردند؟ در تله خشم نیفتید؛ راهکارهایی برای مهار واکنشهای عصبی ۱۰ وسیلهای که باید دور بریزید! بحرانِ وجدان؛ چرا وقتی میخوابیم احساس گناه میکنیم؟ اگر در خرید انواع برنج ایرانی سررشته ندارید حتما این مطلب را بخوانید چگونه از نو شروع کنیم:۲۱ توصیه تاثیرگذار برای بازگشت به زندگی آیا هرمهای بوسنی واقعا منبع انرژی و درمان هستند؟ ۱۲ عادت خوب که اگر زیاده روی کنید به ضررتان تمام می شوند طب جایگزین چیست؟ یک لپ تاپ واقعی داخل قوطی آبنبات جا شد؛ عجیب ترین کامپیوتر جیبی جهان