عصر ایران - یک یوتیوبر خلاق موفق شده یک لپتاپ کوچک و کاملاً قابل استفاده را داخل قوطی فلزی آلتویدز جا بدهد؛ همان قوطیهای کوچکی که معمولاً برای آبنباتهای نعناعی استفاده میشوند. نتیجه نهایی شاید راحتترین کامپیوتر قابل حمل دنیا نباشد، اما بدون شک یکی از کوچکترین و جالبترین لپتاپهای دستساز است که تا امروز دیدهایم.
این پروژه توسط کانال یوتیوب Exercising Ingenuity ساخته شده و نکته جالب اینجاست که دستگاه واقعاً کار میکند؛ البته اگر انگشتان خیلی بزرگی نداشته باشید، چون تایپ کردن با کیبورد فوقالعاده کوچک آن کار هر کسی نیست.
قوطیهای فلزی آلتویدز سالهاست میان علاقهمندان به پروژههای دستساز و الکترونیکی محبوب هستند. این قوطیها بعد از تمام شدن آبنباتهای نعناعی، معمولاً برای ساخت وسایل کوچک و کاربردی استفاده میشوند؛ از جعبه کمکهای اولیه جیبی گرفته تا اسپیکر کوچک، جعبه خیاطی، وسایل نقاشی و پروژههای الکترونیکی.
اما این بار یک سازنده خلاق تصمیم گرفت پا را فراتر بگذارد و به جای یک وسیله ساده، یک کامپیوتر کوچک جیبی داخل این قوطی بسازد.

سازنده این پروژه از مفهومی به نام سایبردک الهام گرفته است. سایبردکها در دهه ۱۹۸۰ میان هکرها و علاقهمندان به دنیای سایبرپانک محبوب شدند. این واژه از رمان علمیتخیلی معروف Neuromancer نوشته ویلیام گیبسون در سال ۱۹۸۴ وارد فرهنگ تکنولوژی شد.
در تعریف ساده، سایبردک نوعی کامپیوتر مستقل، مقاوم و قابل حمل است که معمولاً ظاهری خاص، صنعتی و کمی پانکی دارد. بیشتر پروژههای سایبردک روی کاربردی بودن، دوام و انعطافپذیری تمرکز دارند، اما هدف Exercising Ingenuity چیز دیگری بود: ساخت کوچکترین نسخه ممکن.
در نگاه اول شاید تصور کنید سختترین بخش پروژه، پیدا کردن پردازنده یا نمایشگر کوچک بوده؛ اما اینطور نبود. برای قلب دستگاه از Raspberry Pi Zero استفاده شد و یک نمایشگر قدیمی ۲ اینچی هم وظیفه نمایش تصویر را بر عهده گرفت.
چالش اصلی، ساخت و جا دادن کیبورد مکانیکی بسیار کوچک داخل قوطی بود. سازنده برای این کار مجبور شد نحوه ساخت آرایش ورودی کیبورد با ماتریس دیودی را یاد بگیرد و سپس هر کلید را بهصورت جداگانه سرهمبندی و لحیمکاری کند.
در ویدیوی تایملپس پروژه، این مرحله بسیار سخت، زمانبر و حتی خستهکننده به نظر میرسد؛ مخصوصاً چون همه چیز در ابعاد بسیار کوچک انجام میشود. با این حال، خود سازنده گفته این بخش برایش یکی از لذتبخشترین قسمتهای پروژه بوده است.
بعد از آماده شدن قطعات اصلی، مرحله بعدی طراحی یک قاب داخلی بود که بتواند همه اجزا را درون قوطی نگه دارد. برای این کار از چاپ سهبعدی استفاده شد تا یک فریم داخلی انعطافپذیر و دقیق ساخته شود.
اما حتی با وجود طراحی اختصاصی، جا دادن همه چیز در چنین فضای کوچکی ساده نبود. سازنده مجبور شد تا حد امکان سیمکشیها را کوتاه کند و برخی قطعات، از جمله برد UPS و نمایشگر LCD را مستقیماً روی Raspberry Pi لحیم کند.
به بیان ساده، در این پروژه تقریباً هیچ میلیمتری از فضا هدر نرفته است. با این حال، حتی بعد از فشردهسازی کامل قطعات، درِ قوطی بهدرستی بسته نمیشد و سازنده ناچار شد لولاهای اصلی قوطی را با نمونههای کمی بزرگتر تعویض کند تا بدنه بتواند بسته شود.
بله، این کامپیوتر جیبی واقعاً روشن میشود و کار میکند. بعد از عبور از تمام مراحل ساخت، Exercising Ingenuity دستگاه را روشن کرد و نتیجه کاملاً موفقیتآمیز بود.
او حتی توانست با استفاده از این سایبردک کوچک، یک موتور کوچک را برنامهریزی و راهاندازی کند. این یعنی دستگاه فقط یک ماکت نمایشی نیست و قابلیت اجرای کارهای واقعی را دارد.
البته تایپ کردن با کیبورد کوچک آن هنوز هم کار سادهای نیست و بیشتر به صبر، دقت و علاقه زیاد نیاز دارد. اما همین که یک لپتاپ کاربردی درون یک قوطی آبنبات جا شده، بهتنهایی این پروژه را بسیار خاص میکند.
این پروژه دستساز از چند بخش اصلی تشکیل شده است:
ترکیب این قطعات باعث شده دستگاه نهایی هم ظاهر جالبی داشته باشد و هم از نظر فنی واقعاً قابل استفاده باشد.
نکته جذابتر این است که سازنده پروژه، تمام طراحیها و فایلهای لازم را بهصورت رایگان در اینترنت منتشر کرده است. بنابراین اگر کسی به ساخت پروژههای الکترونیکی، کامپیوترهای کوچک یا سبک سایبرپانک علاقه داشته باشد، میتواند با استفاده از این فایلها نسخه خودش را بسازد.
البته ساخت چنین دستگاهی به مهارتهایی مانند لحیمکاری دقیق، کار با Raspberry Pi، طراحی قطعات کوچک و صبر زیاد نیاز دارد؛ بنابراین پروژهای ساده برای افراد کاملاً مبتدی نیست.
دلیل جذابیت این لپتاپ فقط اندازه کوچک آن نیست. این پروژه نشان میدهد با کمی خلاقیت، قطعات ساده و مهارت فنی، میتوان وسایلی ساخت که در نگاه اول غیرممکن به نظر میرسند.
جا دادن یک کامپیوتر کامل داخل قوطی فلزی کوچک، آن هم با نمایشگر، کیبورد، برد اصلی و سیستم تغذیه، نمونهای از همان پروژههایی است که مرز میان سرگرمی، مهندسی و هنر را کمرنگ میکند.
لپتاپ ساختهشده داخل قوطی آلتویدز شاید برای کارهای روزمره مثل وبگردی، تایپ طولانی یا استفاده اداری مناسب نباشد، اما از نظر خلاقیت و مهندسی یک پروژه چشمگیر است.
این دستگاه کوچک ثابت میکند که گاهی جذابترین نوآوریها نه در کارخانههای بزرگ، بلکه روی میز کار علاقهمندان و سازندگان مستقل شکل میگیرند؛ جایی که یک قوطی خالی آبنبات میتواند به یک کامپیوتر جیبی واقعی تبدیل شود.
منبع: popsci