شیوع خاموش یک تهدید باستانی: سویه خطرناک حصبه در حال تسخیر جهان است

سویه‌های مقاوم دارویی نه‌تنها به آنتی‌بیوتیک‌های خط اول درمان مانند آمپی‌سیلین و کلرامفنیکل مقاوم هستند، بلکه سدهای دفاعی جدیدتر مانند فلوئوروکینولون‌ها و سفالوسپورین‌های نسل سوم را نیز شکسته‌اند. این «ابرمیکروب» که اولین بار در سال ۲۰۱۶ در پاکستان شناسایی شد، تا سال ۲۰۱۹ به ژنوتیپ غالب در این کشور تبدیل شد و از آن زمان تاکنون، به سفرهای بین‌المللی خود ادامه داده است.

در حال حاضر، تنها یک آنتی‌بیوتیک خوراکی برای مقابله با این سویه‌های خطرناک باقی مانده است: آزیترومایسین. اما این آخرین خط دفاعی نیز در خطر است. مطالعه‌ی سال ۲۰۲۲ نشان داد جهش‌هایی نیز که مقاومت به آزیترومایسین ایجاد می‌کنند، در حال گسترش هستند. اگر این جهش‌ها با سویه‌های مقاوم دارویی ترکیب شوند، جهان با بحرانی جدی مواجه خواهد شد که در آن هیچ آنتی‌بیوتیک خوراکی مؤثری برای درمان حصبه وجود نخواهد داشت.

سالانه، بیش از ۱۳ میلیون مورد ابتلا به تب حصبه گزارش می‌شود و این بیماری در صورت درمان‌نشدن می‌تواند تا ۲۰ درصد کشنده باشد. کارشناسان سلامت معتقدند برای جلوگیری از فاجعه، جهان باید فوراً به دو راهکار اصلی روی بیاورد: گسترش واکسیناسیون و سرمایه‌گذاری در پژوهش و ساخت آنتی‌بیوتیک‌های جدید.

واکسن‌های کنژوگه حصبه، ابزاری کلیدی برای پیشگیری هستند. پاکستان به عنوان اولین کشور، ایمن‌سازی روتین برابر حصبه را آغاز کرده و سازمان بهداشت جهانی نیز تا آوریل ۲۰۲۵ چهار واکسن را تأیید صلاحیت کرده است. با این حال، دسترسی جهانی به واکسن‌ها هنوز محدود است.

مقاومت آنتی‌بیوتیکی امروز به یکی از جدی‌ترین تهدیدهای سلامت عمومی و از مرگبارترین عوامل جهانی تبدیل شده؛ خطری که قربانیانش از ایدز و مالاریا هم بیشتر است و دیگر هیچ فرصتی برای تعلل در مقابله باقی نگذاشته است.