کاهش شدید ذخایر، افزایش قیمتها و اختلال در عرضه جهانی LNG بحران گاز را در اروپا تشدید کرده و نگرانیها درباره تأمین انرژی این قاره در آستانه زمستان آینده را افزایش داده است.
به گزارش تجارت نیوز، در همین حال، شرکت قطرانرژی بزرگترین تأسیسات تولید LNG جهان را تعطیل کرده و همین موضوع عرضه جهانی گاز مایع را با اختلال جدی مواجه کرده است.
قیمت پایه گاز طبیعی در اتحادیه اروپا از زمان آغاز حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل به ایران تا روز شنبه، تا ۶۰ درصد افزایش یافته بود. هرچند بخشی از این رشد در روزهای بعد تعدیل شد، اما تحلیلگران معتقدند همچنان ظرفیت افزایش بیشتر قیمتها وجود دارد.
اختلال در تنگه هرمز نیز به این بحران دامن زده است. اعلام وضعیت اضطراری برای صادرات LNG از سوی قطرانرژی، در کنار امتناع شرکتهای بیمه از ارائه پوشش بیمهای برای کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، باعث شده حملونقل LNG در این مسیر استراتژیک به شدت مختل شود. علاوه بر این، هشدار ایران مبنی بر اینکه کشتیهای دشمن میتوانند هدف قرار گیرند، باعث شده ترافیک نفتکشها و کشتیهای حامل گاز در این مسیر کاهش چشمگیری پیدا کند.
در چنین شرایطی، اتحادیه اروپا برای پر کردن مجدد مخازن گاز خود پیش از زمستان، با چالش بزرگی روبهروست. برآوردها نشان میدهد این اتحادیه باید حدود ۶۷ میلیارد متر مکعب LNG معادل حدود ۷۰۰ محموله وارد کند تا سطح ذخایر خود را به حد مطلوب برساند.
این رقم نسبت به سال گذشته ۱۸۰ محموله بیشتر است که معادل ۱۷ میلیارد متر مکعب گاز خواهد بود. در شرایطی که عرضه جهانی محدود شده و تنشهای ژئوپلیتیکی هزینه حملونقل را افزایش داده، تأمین چنین حجمی از LNG کار آسانی نخواهد بود.
به گزارش رویترز، واردات این محمولههای اضافی میتواند بیش از ۱۰ میلیارد دلار به هزینه واردات LNG اتحادیه اروپا اضافه کند. در مجموع نیز هزینه پر کردن کامل ذخایر گاز اروپا ممکن است به ۴۰ میلیارد دلار برسد.
پس از کاهش واردات گاز خط لوله از روسیه، اروپا به طور فزایندهای به LNG گرانقیمت وابسته شده است؛ بهویژه واردات از ایالات متحده. در همین چارچوب، اتحادیه اروپا در توافقی که تابستان گذشته میان اورسولا فوندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا و دونالد ترامپ امضا شد، متعهد شد تا سال ۲۰۲۸ سالانه ۲۵۰ میلیارد دلار نفت و گاز مایع از آمریکا خریداری کند.
با این حال، مشکل اصلی این وابستگی قیمت بالاتر LNG نسبت به گاز خط لوله است. همین مساله یکی از دلایل اصلی فشار بر صنایع اروپایی در چهار سال گذشته بوده است؛ فشاری که پس از خرابکاری در خط لوله نورد استریم و کاهش شدید جریان گاز روسیه به اروپا تشدید شد.
در عین حال، منابع جایگزین گاز خط لوله از شمال آفریقا و آذربایجان هنوز به اندازهای افزایش نیافتهاند که بتوانند جای خالی گاز روسیه را پر کنند.
در اوایل ژانویه نیز گزارشهایی از کاهش سریع ذخایر گاز اروپا منتشر شد. طبق گزارش بلومبرگ، دمای پایینتر از حد متوسط زمستان باعث شد برداشت از ذخایر گاز طبیعی اروپا با سریعترین سرعت در پنج سال گذشته انجام شود.
در آن زمان، شکاف میان عرضه و تقاضا به اندازهای بود که محمولههای LNG ورودی کمتر از نیمی از حجم برداشت روزانه از ذخایر را پوشش میدادند. علاوه بر این، اختلاف نامطلوب قیمت میان فصل زمستان و تابستان باعث شد ذخیرهسازی زودهنگام گاز برای شرکتها جذاب نباشد.
پیش از سال ۲۰۲۲، شرکت روسی گازپروم حدود ۴۰ درصد از گاز اتحادیه اروپا را تأمین میکرد. این سهم تا سال گذشته به کمتر از ۲۰ درصد کاهش یافت و تنها از طریق خط لوله ترکاستریم به اروپا منتقل میشد.
با این حال، اتحادیه اروپا اعلام کرده قصد دارد از سال ۲۰۲۷ تمامی واردات انرژی روسیه، از جمله گاز خط لوله و LNG، را متوقف کند. با وجود این برنامه، خریداران اروپایی در حال حاضر تلاش میکنند تا حد امکان LNG روسیه خریداری کنند و همین موضوع باعث شده روسیه پس از آمریکا به دومین تأمینکننده بزرگ LNG اروپا تبدیل شود.
این وضعیت حتی میتواند پیچیدهتر نیز شود؛ زیرا رئیسجمهوری روسیه اعلام کرده پارلمان این کشور در حال بررسی احتمال تعلیق صادرات گاز به اتحادیه اروپا است.
در چنین شرایطی، وابستگی اروپا به LNG آمریکا بیش از گذشته افزایش یافته است. با این حال، کارشناسان معتقدند جز روسیه، تولیدکننده گاز بزرگی وجود ندارد که بتواند به طور پایدار جایگزین قابل توجهی برای تأمین انرژی اروپا باشد.
هرچند توسعه انرژیهای تجدیدپذیر مانند باد و خورشید ممکن است جذابتر به نظر برسد، اما این منابع نیز با محدودیتهایی روبهرو هستند؛ زیرا هزینههای تولید پشتیبان و ذخیرهسازی انرژی در باتریها باعث میشود این منابع در عمل به اندازهای که تصور میشود ارزان نباشند.
در مجموع، کارشناسان معتقدند اتحادیه اروپا اکنون با دورانی نامطمئنتر از چهار سال گذشته در بازار انرژی روبهرو شده است؛ دورانی که احتمالاً با هزینههای بالاتر انرژی و رقابت شدیدتر برای تأمین گاز همراه خواهد بود.