عصر ایران - چای فقط نوشیدنی گرم و آرامبخش نیست؛ ترکیبات گیاهی و آنتیاکسیدانهای طبیعی آن میتوانند به کاهش التهاب، مقابله با رادیکالهای آزاد و حتی کنترل تجمع چربی در کبد کمک کنند. اگر قصد دارید به شکل ساده و طبیعی از سلامت کبد خود حمایت کنید، این چایها بهترین گزینهها هستند.
چای سبز بهخاطر داشتن کاتچینها معروف است؛ آنتیاکسیدانهایی که از سلولها در برابر آسیب محافظت میکنند و میتوانند برای کبد مفید باشند. تحقیقات نشان میدهد مصرف منظم چای سبز با کاهش خطر سرطان کبد همراه است و میتواند نقشی حمایتی در سلامت طولانیمدت کبد داشته باشد.
در بیماری کبد چرب غیرالکلی، معمولاً سطح آنزیمهای کبدی افزایش مییابد. نتایج برخی مطالعات نشان داده مصرف چای سبز میتواند این آنزیمها را در بیماران کاهش دهد. البته در افراد سالم، ممکن است سطح آنزیمها کمی بالا برود که این افزایش از نظر پزشکی بیخطر ارزیابی شده است.
خارمریم قرنهاست که برای بهبود عملکرد کبد به کار میرود. ترکیب اصلی آن، سیلیمارین، از دانههای گیاه استخراج میشود و ممکن است به محافظت از کبد کمک کند.
در یک مطالعه کوچک، مصرف روزانه مکمل خارمریم طی سه ماه موجب کاهش آنزیم GGT و همچنین کاهش تریگلیسیرید در مبتلایان به کبد چرب شد، بدون آنکه رژیم غذایی یا فعالیت بدنی آنها تغییری کرده باشد.
با این حال، بررسیهای بزرگتر نشان میدهند تأثیر خارمریم معمولاً متوسط است. سیلیمارین میتواند تا حدی آنزیمهای ALT و AST را کاهش دهد، اما این کاهش در حدی نیست که از نظر پزشکی چشمگیر باشد. در نتیجه، خارمریم ممکن است مفید باشد، اما برای اثبات قطعی آن تحقیقات بیشتری لازم است.
جینسینگ در طب سنتی جایگاه قدیمی دارد و تصور میشود به سلامت عمومی، ازجمله سلامت کبد، کمک میکند. ترکیبات فعال آن که به جینسنوزید معروف هستند، خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی دارند و میتوانند سلولهای کبد را از آسیب محافظت کنند.
در افراد مبتلا به کبد چرب، جینسنوزیدها ممکن است به کاهش التهاب، کند شدن روند ایجاد بافت اسکار و جلوگیری از تجمع چربی در سلولهای کبدی کمک کنند.
البته مصرف جینسینگ بدون مشورت با پزشک توصیه نمیشود، زیرا ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد و در موارد بسیار نادر به کبد آسیب برساند.
چای سیاه سرشار از پلیفنولهاست؛ ترکیبات گیاهی که خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی دارند. مطالعات نشان دادهاند مصرف بیش از ۳ فنجان چای سیاه در روز با کاهش خفیف خطر کبد چرب غیرالکلی ارتباط دارد.
در افرادی که کبد چرب دارند، چای سیاه با کاهش شاخصهای فیبروز (بافت اسکار در کبد) همراه بوده و میتواند اثر محافظتی داشته باشد.
با این حال، یافتهها هنوز قطعی نیست و پژوهشها بیشتر جنبه ارتباطی دارند نه علت و معلولی. در نتیجه، چای سیاه میتواند گزینهای مفید باشد، اما باید در کنار تغذیه سالم، فعالیت بدنی و سبک زندگی مناسب مصرف شود.
چای ترش از گیاه هیبیسکوس تهیه میشود و سرشار از آنتیاکسیدانهایی مانند آنتوسیانینهاست. تحقیقات نشان میدهد مصرف آن میتواند فشار خون را کاهش دهد، سطح کلسترول را بهبود دهد و قند خون را کاهش دهد.
از آنجا که کبد چرب اغلب با مشکلاتی مثل کلسترول بالا و دیابت نوع ۲ مرتبط است، این خواص چای ترش میتواند بهطور غیرمستقیم به سلامت کبد کمک کند.
با این حال، شواهد مستقیم درباره تأثیر چای ترش بر کبد هنوز محدود است و نیاز به مطالعات گستردهتری دارد.
چای زنجبیل از ریشه گیاه زنجبیل تهیه میشود و بهخاطر خواص ضدالتهابی طبیعی شناخته شده است. همچنین آنتیاکسیدانهای موجود در آن میتوانند با رادیکالهای آزاد مقابله کنند و از آسیب سلولی جلوگیری کنند.
زنجبیل ممکن است به کاهش التهاب و کند کردن روند آسیب کبدی در مبتلایان به کبد چرب کمک کند و حتی خطر بیماریهای قلبی را نیز کمتر کند.
در برخی مطالعات، مصرف مکمل زنجبیل باعث کاهش آنزیم ALT و کاهش مقاومت به انسولین شده که هر دو از عوامل مهم در کبد چرب به شمار میروند.
زنجبیل معمولاً بهخوبی تحمل میشود و عوارض جدی بسیار نادر است، اما اگر داروی خاصی مصرف میکنید یا مشکل کبدی دارید، قبل از مصرف منظم آن با پزشک مشورت کنید.

هرچند چای میتواند به سلامت کبد کمک کند، اما انتخاب نوع مناسب بسیار مهم است. چایهای موسوم به «دمنوش پاکسازی کبد» همیشه ایمن نیستند و گزارشهایی از آسیب کبدی در مصرفکنندگان این محصولات وجود دارد.
همین موضوع درباره مکملهای گیاهی با دوز بالا هم صدق میکند. یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ نشان داده هر ماه بیش از ۱۵ میلیون بزرگسال در آمریکا مکملهایی مصرف میکنند که ممکن است به کبد آسیب بزند.
به همین دلیل توصیه میشود از مصرف ترکیبهای چندگیاهی غلیظ و نوشیدنیهای پاکسازی دوری کنید. بهترین انتخاب، چایهای ساده با یک ترکیب گیاهی است که بهصورت متعادل مصرف شوند.
منبع: health