در پی تشدید تنشهای سیاسی پیرامون جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، جدال لفظی میان رئیسجمهور دونالد ترامپ و پاپ لئو چهاردهم وارد مرحله تازهای شده و بحثی گسترده درباره مفهوم "جنگ عادلانه" در الهیات مسیحی را در ایالات متحده برانگیخته است.
ماجرا زمانی شدت گرفت که پاپ لئو، نخستین پاپ آمریکایی، در سخنانی اعلام کرد خدا «به دعاهای کسانی که جنگ به پا میکنند گوش نمیدهد». این جمله با واکنش شدید کاخ سفید روبهرو شد و ترامپ، که طی ماههای اخیر بارها به رهبر کاتولیکها حمله کرده، دوباره انتقاداتی تند علیه او مطرح کرد.
در این میان، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، طی سخنرانی در دانشگاه جورجیا گفت که سخنان پاپ درباره جنگ «دعوتی برای گفتوگو» است، اما در عین حال اظهار داشت پاپ باید هنگام سخن گفتن درباره مسائل الهیاتی دقت بیشتری داشته باشد.
این اظهارات، که دستکم از نظر برخی تحلیلگران حملهای ضمنی به پاپ تلقی شد، موجی از واکنشها را برانگیخت. اسقفهای کاتولیک آمریکا در بیانیهای رسمی تأکید کردند که نظریه «جنگ عادلانه» تنها در شرایط دفاع مشروع و پس از ناکامی همه راههای صلح قابل استناد است. آنان یادآور شدند که پاپ لئو دقیقاً به همین اصل سنتی اشاره کرده و گفته است خدا در کنار «آغازگران جنگ» قرار نمیگیرد..
در سوی دیگر، شماری از رهبران مذهبی، از جمله کاردینال بلیز سوپیچ، اسقف شیکاگو، جنگ کنونی را «جنگی اختیاری» دانستند. سوپیچ در گفتوگو با شبکه سی ان ان تأکید کرد که سلاحهای مدرن تخریب گستردهای به بار میآورند و دولت ترامپ هدف نهایی خود را با شفافیت بیان نکرده است.
منتقدان میگویند حملات گسترده آمریکا و اسرائیل به ایران با این معیار سازگار نیست و خطرات انسانی آن قابلچشمپوشی نیست.
در همین حال، یادآوری سخنرانی مشهور باراک اوباما در مراسم دریافت جایزه صلح نوبل نیز دوباره در رسانههای آمریکایی مطرح شده است؛ جایی که او تأکید کرد «هیچ جنگ مقدسی نمیتواند عادلانه باشد» و استفاده از دین برای توجیه جنگ، راه را بر هر گونه خویشتنداری میبندد.
اختلاف نظر درباره ماهیت جنگ علیه ایران اکنون به یکی از مهمترین مباحث داخلی آمریکا تبدیل شده؛ اختلافی که هم سیاستمداران و هم رهبران مذهبی را در برابر یکدیگر قرار داده و نشان میدهد موضوع «جنگ عادلانه» بیش از گذشته در کانون سیاست آمریکا قرار گرفته است