این مار بدون زهر، دشمنانش را با یک ترفند باورنکردنی فراری می دهد

عصر ایران - در میان نزدیک به ۴ هزار گونه شناخته‌شده مار در جهان، فقط حدود ۶۰۰ گونه سمی هستند. مار تازه‌کشف‌شده‌ای به نام مار نی‌زار گوانگشی با نام علمی Calamaria incredibilis جزو مارهای سمی نیست، اما روش دفاعی عجیبش به‌قدری متفاوت است که می‌تواند بیشتر شکارچی‌ها را از نزدیک شدن منصرف کند.

بر اساس پژوهشی که به‌تازگی در نشریه Zoosystematics and Evolution منتشر شده، این مار کوچک برای دفاع از خودش از دُم پهن و کوتاهش مثل یک سر دوم استفاده می‌کند؛ ترفندی هوشمندانه که باعث می‌شود دشمنانش دچار اشتباه شوند.

این مار کجا پیدا شد؟

پژوهشگران نخستین بار این گونه را در جریان یک بررسی تنوع زیستی در منطقه حفاظت‌شده ملی هوآپینگ در چین شناسایی کردند؛ منطقه‌ای که در نزدیکی مرز جنوبی چین با ویتنام قرار دارد.

این مار بیشتر در شب فعال است، سمی نیست و طول بدنش به حدود ۲۰ سانتی‌متر می‌رسد. ظاهر آن هم مشخصات ویژه‌ای دارد: پولک‌های کوچک قهوه‌ای و هفت نوار تیره‌تر روی بدنش، شناسایی آن را آسان‌تر می‌کند.

مار آرامی که بیشتر وقتش را پنهان می‌ماند

مار نی‌زار گوانگشی در حالت عادی رفتاری آرام و خجالتی دارد. این خزنده ترجیح می‌دهد بیشتر وقتش را میان سنگ‌ها یا زیر برگ‌ها پنهان بگذراند و از درگیری دوری کند.

رژیم غذایی‌اش هم نسبتاً ساده است و بیشتر از لارو حشرات و کرم‌های خاکی تغذیه می‌کند. همین ویژگی‌ها نشان می‌دهد با ماری تهاجمی روبه‌رو نیستیم، بلکه با گونه‌ای سروکار داریم که بیشتر به پنهان شدن و فرار از خطر تکیه دارد.

ترفند عجیب دفاعی؛ دُمی که نقش سر دوم را بازی می‌کند

نکته شگفت‌انگیز درباره این مار زمانی آشکار می‌شود که احساس خطر کند. در چنین شرایطی، مار دُم خود را از زمین بلند می‌کند و آن را به شکلی حرکت می‌دهد که انگار یک سر دوم دارد.

این رفتار باعث می‌شود شکارچی نتواند به‌راحتی تشخیص دهد سر واقعی مار کدام سمت قرار دارد. همین سردرگمی می‌تواند به مار فرصت بدهد تا فرار کند.

ماجرا فقط به حرکت دُم ختم نمی‌شود. دُم این گونه حتی نقش و نشانه‌هایی شبیه به سر مار دارد و همین شباهت، فریب را واقعی‌تر می‌کند. در نتیجه، حیوان مهاجم ممکن است به اشتباه به سمتی حمله کند که سر واقعی نیست.

چرا این کشف مهم است؟

پژوهشگران می‌گویند این گونه تازه، بار دیگر نشان می‌دهد که تنوع زیستی در این خانواده از خزندگان بیش از چیزی است که قبلاً تصور می‌شد. به گفته نویسندگان این مطالعه، کشف این مار اهمیت منطقه مورد نظر را هم به‌عنوان یک کانون مهم جانوران منحصربه‌فرد برجسته می‌کند.

به بیان ساده‌تر، چنین کشف‌هایی یادآوری می‌کنند که هنوز هم در طبیعت، گونه‌های ناشناخته و رفتارهای شگفت‌انگیز زیادی وجود دارد که دانشمندان تازه در حال شناخت آن‌ها هستند.

سالی پر از کشف‌های عجیب برای دنیای خزندگان

این مار عجیب، اولین گونه جالبی نیست که در سال جاری میلادی توجه دانشمندان را جلب کرده است. پیش از این نیز پژوهشگران در یک غار در کامبوج موفق به شناسایی یک افعی گودال‌دار با رنگ فیروزه‌ای درخشان و همچنین یک مار پرنده شده بودند. در کنار آن‌ها، گونه‌های ناشناخته‌ای از گکوها، هزارپاها و حلزون‌های بسیار ریز هم کشف شده‌اند.

این روند نشان می‌دهد که دنیای خزندگان و جانوران کوچک، هنوز هم پر از شگفتی است و هر مطالعه جدید می‌تواند تصویری تازه از پیچیدگی طبیعت به ما نشان دهد.

جمع‌بندی

مار نی‌زار گوانگشی شاید سمی نباشد، اما برای زنده ماندن به روش خاص خودش تکیه می‌کند. این مار با بالا آوردن دُم و شبیه‌سازی یک سر دوم، شکارچی‌ها را گیج می‌کند و از این راه جان خود را نجات می‌دهد.

کشف این گونه تازه نه‌تنها از نظر جانورشناسی مهم است، بلکه نشان می‌دهد طبیعت هنوز هم مملو از گونه‌هایی است که با راهکارهای دفاعی عجیب و هوشمندانه می‌توانند دانشمندان را شگفت‌زده کنند.

منبع: popsci

مردان قاجاری در باغشاه در کنار مجسمه ناصرالدین شاه (عکس)

بیشتر بخوانید:

شاهکاری به نام «مار دوسر»

تماشاخانه

قدیمی‌ترین موجود زنده جهان در آمریکاست ؛ یک نفر این را به ترامپ بگوید!

عروس‌های سیاه‌پوش؛ دخترانی که خودشان را سیاه‌بخت کردند

فیلم های دیگر