جام جهانی ۲۰۲۶ شاهد بزرگترین تغییرات تاریخ خود خواهد بود؛ جایی که فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) تصمیم گرفته ساختار این رقابتها را در تمام سطوح سازمانی، فنی و تجاری بهطور کامل بازطراحی کند؛ از تعداد تیمها و کشورهای میزبان گرفته تا نظام برگزاری مسابقات، پخش تلویزیونی و حتی برنامههای سرگرمی. به این ترتیب، این دوره به بزرگترین، طولانیترین و گستردهترین نسخه تاریخ جام جهانی تبدیل میشود.
اولین تغییر مهم، برگزاری این رقابتها بهصورت مشترک برای نخستینبار میان سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک است؛ در حالی که پیش از این، بزرگترین تجربه میزبانی مشترک تنها مربوط به دو کشور (کره جنوبی و ژاپن در سال ۲۰۰۲) بود.
این میزبانی سهگانه چالشهای لجستیکی گستردهای به همراه دارد؛ از جمله تفاوت قوانین داخلی کشورها، شبکههای حملونقل و فاصلههای زیاد میان شهرهای میزبان، علاوه بر جابهجایی مداوم تیمها و هواداران در سراسر یک قاره در طول مسابقات.
در این میان، آمریکا بیشترین تعداد بازیها و دیدارهای مراحل حذفی را میزبانی خواهد کرد، مکزیک که سابقه میزبانی جام جهانی در سالهای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۶ را دارد، بار دیگر میزبان بخشی از رقابتها خواهد بود و کانادا نیز برای نخستینبار در تاریخ در جمع میزبانان جام جهانی قرار میگیرد.
دومین تغییر بزرگ، افزایش تعداد تیمهای شرکتکننده از ۳۲ به ۴۸ تیم برای نخستینبار است؛ اقدامی که باعث افزایش سهمیه قارههایی مانند آفریقا و آسیا شده، در حالی که فرمت ۳۲ تیمی از جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه تاکنون بدون تغییر باقی مانده بود.
این گسترش باعث ایجاد شرایط جدیدی در سطح رقابتها شده و در عین حال، ورود تیمهای تازه به سطح جهانی را ممکن کرده است؛ با این حال برخی کارشناسان نگران کاهش کیفیت فنی برخی بازیهای مرحله گروهی هستند.
سومین تغییر، مربوط به سیستم جدید گروهبندی است؛ جایی که ۴۸ تیم در ۱۲ گروه ۴ تیمی قرار میگیرند، در حالی که در ساختار قبلی ۳۲ تیم در ۸ گروه ۴ تیمی تقسیم میشدند.
چهارمین تغییر، ایجاد مرحله یکشانزدهم نهایی (دور ۳۲ تیمی) برای نخستینبار در تاریخ جام جهانی است؛ به این معنا که تیمها پس از مرحله گروهی مستقیماً به مرحله یکهشتم نمیروند. در این فرمت جدید، قهرمان جام جهانی برای رسیدن به عنوان قهرمانی باید ۸ بازی را با پیروزی پشت سر بگذارد، در حالی که در گذشته ۷ بازی کافی بود. این موضوع هم سختی مسیر قهرمانی را افزایش میدهد و هم احتمال شگفتیها و حذف زودهنگام تیمهای بزرگ را بیشتر میکند.
پنجمین تغییر، افزایش تعداد بازیها از ۶۴ به ۱۰۴ مسابقه است؛ موضوعی که این دوره را به پرمسابقهترین جام جهانی تاریخ تبدیل میکند. این حجم بالای بازیها چالشهای جدی بدنی و سازمانی به همراه دارد، بهویژه با توجه به سفرهای متعدد بین شهرها و کشورهای مختلف. به همین دلیل، فیفا تصمیم گرفته فاصله استراحت بین بازیها را افزایش دهد تا فشار جسمی بازیکنان کاهش یابد.
ششمین تغییر، طولانیتر شدن مدت زمان برگزاری مسابقات به ۳۹ روز کامل است؛ در حالی که دورههای قبلی در بازه زمانی کوتاهتری برگزار میشدند. این افزایش زمان، امکان مدیریت تعداد بالای بازیها و تیمها را فراهم میکند، اما در عین حال فشار بیشتری بر بازیکنان و باشگاهها وارد خواهد کرد.
هفتمین تغییر، اجرای سیستم صعود ویژه برای بهترین تیمهای سوم است؛ بهطوری که ۸ تیم برتر از بین تیمهای سوم گروهها به مرحله یکشانزدهم نهایی صعود میکنند. این قانون برای نخستینبار در این ابعاد اجرا میشود و باعث میشود شانس صعود برای بسیاری از تیمها تا روز پایانی مرحله گروهی باز بماند، اما در عین حال محاسبات پیچیدهتری مانند تفاضل گل و امتیازات را نیز به همراه دارد.
هشتمین تغییر مربوط به حقوق پخش مسابقات است؛ جایی که فیفا به سمت گسترش پخش محتوا در یوتیوب و پلتفرمهای دیجیتال حرکت کرده است. این روند باعث کاهش انحصار شبکههای تلویزیونی سنتی میشود و هدف آن دسترسی بیشتر مخاطبان، بهویژه نسل جوانی است که بیشتر از تلفن همراه و پلتفرمهای آنلاین استفاده میکنند. همچنین درآمدهای تبلیغاتی نیز به سمت فضای دیجیتال منتقل خواهد شد.
نهمین تغییر، اضافه شدن برنامههای سرگرمی بزرگ بین دو نیمه برخی مسابقات است؛ مشابه نمایشهای «سوپر بول» در لیگ فوتبال آمریکایی. در این مدل، زمین بازی در زمان استراحت به یک صحنه بزرگ برای اجراهای موسیقی و نمایشهای بصری با حضور ستارههای جهانی تبدیل میشود. این اقدام، ماهیت جام جهانی را از یک رویداد صرفاً ورزشی به یک تجربه کامل سرگرمی و نمایشی تغییر میدهد.