عصر ایران؛ باشو بیدرانی - تیم ملی فوتبال مراکش دیروز با برتری حذف هلند، دومین شگفتی بزرگ جام جهانی 2026 را رقم زد. شگفتی اول، حذف آلمان در برابر پاراگوئه در ضربات پنالتی بود. مراکش هم هلند را در ضربات پنالتی حذف کرد ولی در واقع باید در وقت قانونی پیروز میشد. تعداد چشمگیر حملات مراکشیها روی دروازۀ هلند و کمشمار بودن حملات هلندیها، نشانۀ شکست تاکتیکی رونالد کومان مربی هلند، در برابر محمد وهبی مربی مراکش بود. مراکشیها اگر کمی خوششانس بودند، باید با برتری 2 بر صفر هلند را در همان نود دقیقه شکست میدادند.
نکتۀ مهم در بازی دیروز مراکش، اعتمادبهنفس بالای این تیم بود. این ویژگی در تیم ژاپن هم وجود داشت. ژاپنیها دست کم از جام جهانی 2018 به بعد، دیگر برایشان فرقی ندارد که حریفشان کدام تیم است. آنها از هیچ تیم بزرگی نمیترسند و در کمال تواضع، شجاعانه و با سرعت و تکنیک بالا بازی میکنند و اگر ببرند، کسی متعجب نمیشود و اگر ببازند، دنیا به احترام شجاعت و ادب و فروتنیشان تمامقد میایستد.
باری، مراکش هلند را از جام جهانی حذف کرد و این نتیجه، فقط بر اساس انتظارات پیشینی فوتبالدوستان مصداق «شگفتی» بود وگرنه با آنچه که در میدان مسابقۀ مراکش و هلند گذشت، صعود مراکش و حذف نارنجیپوشان هیچ جای شگفتی نداشت.

نکتۀ دیگر اینکه، تیم ملی فوتبال مراکش مایه افتخار جهان عرب است. در این دوره از مسابقات جام جهانی، قطر و تونس و اردن و عربستان هر سه در گروه خودشان در رتبۀ آخر قرار گرفتند. البته نتایج عربستان به اندازۀ قطر و تونس افتضاح نبود. تونس سه شکست سنگین در برابر سوئد و ژاپن و هلند داشت، اردن هم قطر هم دو شکست سنگین را مقابل کانادا و بوسنی تجربه کرد و با سوئیس مساوی کرد، اما عربستان یک شکست سنگین مقابل اسپانیا و دو تساوی در برابر اروگوئه و کیپورد کسب کرد.
در بین تیمهای عربی، البته اردن هم حضور داشت و در گروه خودش سه شکست مقابل اتریش و الجزایر و آرژانتین نصیبش شد ولی کسی از اردن انتظار پیروزی در هیچ یک از این مسابقات را نداشت. ضمنا اردنیها در برابر آرژانتین خوب و شجاعانه بازی کردند.
به غیر از این چهار تیم عربی، مصر و الجزایر هم در جام جهانی امسال حضور دارند که مصر با 5 امتیاز و الجزایر با 4 امتیاز از گروهش صعود کرد. الجزایر با یک برد مقابل اردن و یک تساوی مقابل اتریش نسبتا خوب کار کرد، مصر هم فقط نیوزیلند را شکست داد و با بلژیک و ایران مساوی کرد. این دو تیم هم عملکردشان آبرومندانه بود ولی چندان درخشان نبودند. اگرچه در مرحلۀ یکشانزدهم نهایی، الجزایر با سوئیس بازی دارد و مصر با استرالیا. بنابراین هر دو تیم ممکن است به مرحلۀ بعد نیز صعود کنند.
ولی مراکش در گروه خودش با برزیل مساوی کرد و اسکاتلند و هائیتی را شکست داد. هلند از نظر برخی کارشناسان شانس اول قهرمانی و از نظر همۀ کارشناسان یکی از شانسهای اصلی قهرمانی در این دوره از جام جهانی بود. به غیر از حذف هلند به دست مراکش، آنچه که مهم است، کیفیت برتر این تیم در بازی با ستارههای تیم ملی هلند بود. نکتۀ مهمتر اینکه، مراکش پس از برتری کیفی در نیمۀ اول مسابقه، در نیمۀ دوم نیز همچنان بهتر از هلند بازی میکرد. و این یعنی محمد وهبی، مربی بلژیکیِ مراکشیالاصل تیم ملی مراکش، در جنگ مربیان نیز پیروز شد. از دیگر نشانههای برتری تاکتیکی مراکش در این مسابقه، این بود که 70 درصد مالکیت توپ در اختیار مراکش بود و 30 درصد در اختیار هلند.
محمد وهبی

مراکش در جام جهانی 2022 تا مرحلۀ نیمهنهایی پیش رفت و اولین تیم در قارۀ آفریقا شد که از مرحلۀ یکچهارم نهایی جام جهانی صعود کرده. مراکشیها در آن جام با شکست مقابل فرانسه، فینال را از دست دادند و در دیدار ردهبندی هم 2 بر 1 مغلوب کرواسی شدند. کسب عنوان چهارمی جام جهانی به خوبی نشان میدهد که چرا تیم فوتبال مراکش فخر قارۀ آفریقاست.
در جام جهانی 2018 هم مراکش اگرچه در مرحلۀ گروهی حذف شد، ولی در برابر ایران باید پیروز میشد. در برابر اسپانیا هم با بدشانسی به تساوی 2 بر 2 اکتفا کرد. مراکشیها در دیدار اولشان مقابل تیم ملی ایران میتوانستند دو بر صفر پیروز شوند ولی آنها بدشانس بودند و ما خوششانس که در دقیقۀ نود با گلبهخودی مدافع مراکش پیروز میدان شدیم.
باری اعتمادبهنفس در فوتبال مثل سایر حوزههای زندگی، نقش مهمی دارد. طرز بازی تیم ملی مراکش چه در جام قبلی و چه در این جام به خوبی نشان میدهد که بازیکنان این تیم از خودباوری و اعتمادبهنفس بالایی برخوردارند. این ویژگی البته تا حد زیادی محصول دیدارهای تدارکاتی تیمهای بهاصطلاح ضعیفتر یا کوچکتر است. ولی قطعا مراکش از این حیث به پای تیم ملی ژاپن نمیرسد که سالهاست به راحتی با قویترین تیمهای جهان فوتبال بازی دوستانه برگزار میکند.
یاسین بونو در دو پنالتی آخر مقابل هلند، به شیوۀ جدید و عجیبی عمل کرد و یکی از پنالتیها را با روش خاصش مهار کرد

پس چرا مراکشیها چنین کیفیتی دارند؟ قطعا یکی از دلایلش حضور بازیکنان این تیم در سطح بالای فوتبال باشگاهی دنیاست. یاسین بونو، گلر شگفتانگیز مراکش، قبلا در اتلتیکو مادرید و سویا بازی کرده و سه سال قبل، در سن 32 سالگی به تیم الهلال پیوست. اشرف حکیمی، کاپیتان موثر مراکش، یکی از بهترین بازیکنان پاریسنژرمن است و در دو سال گذشته قهرمانی در لیگ قهرمانان اروپا را تجربه کرده. نصیر مزراوی، مدافع مراکش، بازیکن تیم بایرن مونیخ است. امین حارث در شالکه آلمان بازی میکند. عزالدین اوناحی در مارسی. سفیان مرابط درمنچستریونایتد. حکیم زیاش در گالاتاسرای. ولید شدیره در پارما. براهیم دیاز نیز در منچسترسیتی و آث میلان بازی کرده.
در مقایسه با بازیکنان مراکش، بهترین لژیونر تیم ملی ایران مهدی طارمی است که وقتی از پورتو به اینترمیلان رفت، فقط 26 بار توانست برای این تیم به میدان برود و در این بازی هم 1 گل بیشتر نزد! کافی است طارمی 34 ساله را که کاپیتان تیم ملی ایران است، با اشرف حکیمی 27 ساله که کاپیتان تیم مراکش است، مقایسه کنیم.
اشرف حکیمی

اشرف حکیمی هم قبلا در اینترمیلان و البته در بروسیا دورتموند بازی کرده. او چهار سال است که به پاریژرمن آمده و در سنین 21 تا 23 سالگی در اینترمیلان به عنوان دفاع راست بازی میکرد و در 37 بازی 7 گل برای این تیم زد. اما طارمی در پست مهاجم، در 26 بازی چنانگه گفتیم فقط 1 گل برای اینترمیلان زد.
هدف از این مقایسه تحقیر طارمی نیست، بلکه غرض این است که یادآور شویم انتظارات ما از تیم ملی فوتبال ایران باید متناسب با بضاعتمان باشد. تیم ملی فوتبال ایران به غیر از اینکه هیچوقت مسابقات تدارکاتی بهدردبخوری نداشته، دستش هم غالبا چندان پر نبوده. سردار آزمون در دو جام جهانی مهاجم تیم ملی ایران بود و در شش مسابقه هم به میدان رفت ولی حتی یک گل هم نتوانست بزند. علی دایی هم دقیقا چنین تجربهای در جام جهانی داشته.
بازیکنان بزرگ در میادین و لحظات مهم بزرگی خودشان را نشان میدهند. فقدان این بزرگی را میتوان در عملکرد مهدی طارمی در اینترمیلان و نیز در هدر دادن پنالتی بسیار مهمی که در بازی با مصر نصیبش شد، مشاهده کرد. در بازی ایران و مراکش در جام جهانی 2018 نیز، در نیمۀ اول بهترین موقعیت گلزنی نصیب سردار آزمون شد ولی او در حالی که به تنهایی به سمت دروازۀ مراکش میرفت، توپ را زیر پایش گم کرد و فرصت گلزنی را از دست داد. همان روز ساموئل اتوئو، مهاجم برجستۀ بارسلونا و اینترمیلان و تیم ملی کامرون، کارشناس تلویزیون ایران بود و دربارۀ فرصتی که سردار آزمون از دست داد، گفت: چنین فرصتی را در چنین مسابقۀ مهمی نباید از دست داد.
عیسی دیوپ، زنندۀ گل مراکش در دقیقۀ 90

همین جزئیات به ظاهر کوچک، نقش مهمی در موفقیت یک ناکامی یک تیم در جام جهانی یا هر تورنمنت و میدان دیگری دارد. تیم ملی مراکش بازیکنانی دارد که در بازیهای بزرگ میتوانند بزرگی کنند و دقیقا به همین دلیل مراکش در جام جهانی 2022 اسپانیا را در یکهشتم نهایی و بویژه پرتغال را در یکچهارم نهایی شکست داد و در این جام نیز برزیل را در مرحلۀ گروهی متوقف کرد.
باری مراکش افتخار فوتبال آفریقا و جهان عرب است. اگرچه حضور مجدد مراکش در جمع چهار تیم پایانی این جام جهانی، تکرار یک کار بسیار دشوار است، ولی مراکشیها با متوقفساختن برزیل و حذف هلند، نشان دادند که پتانسیل چنین کاری را دارند. آنها اگر در ادامۀ مسیرشان به پست فرانسه یا آرژانتین نخورند، بعید نیست که دوباره به مرحلۀ نیمهنهایی جام جهانی برسند.
راستش را بخواهید، به نظرم حتی مراکش ممکن است از پس حذفکردن آرژانتین هم برآید. هیچ بعید نیست که محمد وهبی، تدبیری برای مهار مسی در آستین داشته باشد و بازیکنان جنگنده و توانای مراکش نیز از عهدۀ اجرای نقشۀ وهبی برآیند. پیروز باد تیم باکفایت مراکش!