غذای ارگانیک چیست و چگونه آن را بشناسیم

جام جم نوشت:

با افزایش نگرانی‌ها در ارتباط با مصرف میوه و سبزیجات آلوده، مدیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت بر ضرورت حمایت از تولید محصولات غذایی ارگانیک تاکید کرد. این در حالی است که هنوز بسیاری نمی‌دانند محصولات غذایی ارگانیک چه ویژگی‌هایی دارد.

دکتر زهرا عبداللهی در این باره از تولیدکنندگان محصولات غذایی خواست تا مواد خوراکی ارگانیک را با قیمت مناسب به بازار عرضه کنند.

در چنین شرایطی، بتدریج نظر جامعه به سمت محصولاتی جلب شده که کاملا به طور طبیعی و بدون استفاده از سموم و کودهای شیمیایی پرورش یافته‌اند، محصولاتی که به خاطر طبیعی بودنشان، ارگانیک لقب گرفته‌اند و به صورت محدود و با نصب پلاکاردهایی از سوی برخی فروشندگان در میادین میوه و تره‌بار نیز عرضه می‌شوند. همچنین بتازگی اقداماتی از سوی سازمان میادین میوه و تره‌بار کشور برای تولید محصولات ارگانیک در حال شکل‌گیری است.

هرچند به گفته مدیرکل دفتر محیط‌زیست و توسعه پایدار وزارت کشاورزی، محصولات عرضه شده کنونی دقیقا ارگانیک نیستند، بلکه محصولات گواهی شده و دارای برچسب سلامت هستند که میزان نیترات و فسفات در آنها در حد استاندارد است؛ محصولاتی که جایگزین مناسبی برای محصولات ارگانیک در کشور خواهند بود.

محصولاتی که ارگانیک می‌شوند

دکتر ربابه شیخ‌الاسلام، مدیر موسسه تغذیه، سلامت و توسعه می‌گوید: امروزه در سراسر دنیا محصولات ارگانیک از نظر سلامت‌بخش‌بودن مورد تایید هستند. این محصولات به طور کاملا طبیعی پرورش می‌یابند، یعنی در خاکی که حداقل به مدت 3 سال هیچ‌گونه سم یا کود شیمیایی‌ در آن استفاده نشده باشد و هیچ‌ گونه اصلاح ژنتیکی هم در آنها صورت نگرفته باشد، اگر هم کود به محصولات ارگانیک داده شود، صرفا کود حیوانی یا گیاهی خواهد بود، به این دلیل آزمایشگاه‌هایی که محصولات ارگانیک را تایید می‌کنند، ابتدا نمونه خاک را آزمایش می‌کنند.

چگونه محصولات ارگانیک را بشناسیم؟

مدیر موسسه تغذیه،سلامت و توسعه، بهترین راه شناخت محصولات ارگانیک را داشتن برچسب تایید ارگانیک یا همان برچسب‌هایی که مورد تایید وزارت کشاورزی قرار گرفته باشد، می‌داند و اضافه می‌کند: برخی موسسات خارجی در کشور وجود دارد که می‌توانند محصولات کشاورزی را مورد آزمایش و تایید قرار دهند. از آنجا که هزینه اعطای تاییدیه توسط این موسسات، بسیار بالاست، بهره‌گیری از خدمات آنها برای کشاورزان ما ممکن و مقرون به صرفه نیست. مردم هم قدرت خرید محصولات ارگانیکی را که با قیمت بسیار گران‌تر از محصولات غیرارگانیک عرضه شوند، ندارند. در چنین شرایطی انتظار اصلی کشاورزان و مردم معطوف به وزارت کشاورزی برای راه‌اندازی و تجهیز آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت محصولات کشاورزی، تدوین و اجرای ساز و کارهایی برای ملزم کردن کشاورزان به تولید محصولات ارگانیک است.

غلامرضا میرکی، مدیرکل دفتر محیط‌زیست و توسعه پایدار وزارت کشاورزی نیز با اشاره به این که بسیاری از کارشناسان کشاورزی برخورداری از رنگ، طعم و اندازه طبیعی و نه بسیار درشت تولیدات باغی را از شاخص‌های محصولات ارگانیک تلقی می‌کنند، می‌گوید: مردم نباید برای شناخت محصولات ارگانیک صرفا به شاخص‌های ظاهری توجه کنند.

البته مشاهده محصولی بسیار درشت‌تر از اندازه‌های معمول می‌تواند شک‌برانگیز باشد و احتمال تجمع درصد بالایی از نیترات را در آن تقویت کند، اما مطمئن‌ترین راه تشخیص، درج برچسب تایید سلامت همراه با لوگوی ملی استاندارد روی محصول است. چنین برچسبی باید تاییدکننده این مساله باشد که در تمام مراحل پرورش محصول، نظارت کارشناسی مورد تایید وزارت کشاورزی بر آن صورت گرفته است. همچنین امکان ردیابی محصول از طریق مبدا تولید درج شده روی برچسب ممکن باشد.

میرکی با تایید این که روند استفاده از نهاده‌های کشاورزی چون کود و سموم شیمیایی به شکلی نظارت نشده، بتدریج کشاورزان و زمین‌های کشاورزی ما را معتاد کرده است، می‌گوید: کنترل نشدن بقایای عناصر مغذی چون نیترات و فسفات در محصولات زراعی و باغی زمینه بروز برخی از بیماری‌ها و تهدید سلامت عمومی‌ مردم را فراهم آورده است.