باور کنید؛ این ها روزی تمام می شوند!

به گزارش گروه بین الملل زیست نیوز، بنابر مطالعه جدید دانشمندان استرالیایی، هر فرد به طور متوسط روزانه 4.1 لیتر سوخت دیزل، 29 کیلوگرم خاک و 2.2 تن آب شیرین را مصرف می کند. از این رو، رسیدگی به موضوع تغذیه، نقشی بسیار مهم در حفظ سلامت سیاره زمین دارد. این آمار و ارقام برای یک انسان عادی محاسبه شده و اگر آن را در کل جمعیت هفت میلیارد نفری جهان ضرب کنیم، ابعاد بحران بسیار نگران کننده‌تر است. در حقیقت، نظام غذایی ما در حال بلعیدن بخش عظیمی از منابعیست که جایگزینی آنها بسیار دشوار خواهد بود.

به گفته "جولیان کریب"، مولف گزارش "قحطی پیش رو: بحران جهانی غذا و چگونگی جلوگیری از آن"، میانگین مصرف مواد غذایی مردم بیشترین اثر شخصی را بر سیاره زمین دارد، اما اکثر آنها از بزرگی این اثر آگاه نیستند. کریب در گزارش خود نسبت به یک سری نقاط بحرانی هشدار داده و اگر تغییری چشمگیر در نظام کشاورزی، شهرها و رژیم غذایی جهان ایجاد نشود، مواجه با آنها طی نیم قرن آینده اجتناب ناپذیر است.

بنابر اعلام "سازمان خوار و بار جهانی" (فائو)، نیمی از خاک‌های سیاره زمین تاکنون تخریب شده و ما سالانه حدود 75 تا 100 میلیارد تن خاک سطحی را از دست می دهیم که بیشتر آنها روانه اقیانوس‌ها می شوند. این در شرایطی است که شکل گیری خاک روندی زمان‌بر و چند هزار ساله بوده و در آینده نزدیک شاهد جایگزینی خاک از میان رفته، نخواهیم بود. به رغم فعالیت‌هایی که برخی از کشورهای جهان در این زمینه انجام داده‌اند، روند تخریب خاک شرایط وخیم‌تری به خود گرفته است.

به اعتقاد برخی دانشمندان، جهان طی 50 تا 70 سال آینده با کمبود خاک مناسب برای کشاورزی مواجه خواهد شد. این عاملی است که امروزه به موضوع "تصرف زمین" رونق بخشیده است. در حال حاضر، زمین‌هایی که شامل این موضوع می شوند، ناحیه‌ای به بزرگی اروپای غربی را شکل داده‌اند.

از سوی دیگر، چشم انداز منابع آب نیز مشابه با خاک است. به گفته کریب، سالانه بیش از 4 هزار کیلومتر مکعب از آب‌های زیرزمینی استخراج شده که بخش اعظم آن به صورت ناپایدار بوده است. بنابر ارزیابی‌های صورت گرفته، مناطقی مانند شمال چین، خاورمیانه، هند و غرب میانه آمریکا تا سال 2030 با کمبود بحرانی منابع آب شیرین مواجه خواهند شد. همچنین، مقدار بسیار زیادی آب توسط کلانشهرها و شرکت‌های صنعتی مصرف خواهد شد که تغذیه جهان را به مراتب دشوارتر خواهد کرد.

بدون در نظر گرفتن نقطه اوج قیمت نفت، رشد تولید جهانی خودرو 8 تا 10 برابر سریعتر از تولید نفت است و بروز یک شوک نفتی بزرگ محتمل به نظر می رسد. در نتیجه، از آنجایی که مواد غذایی سهمی 30 درصدی در مصرف انرژی جهان دارند، شاهد تاثیر چشمگیر این مساله بر قیمت جهانی مواد غذایی و میزان عرضه خواهیم بود.

اما به اعتقاد کریب، آنچه که اکثر دولت‌ها و کارشناسان درباره امنیت غذایی نادیده گرفته‌اند، عملکرد مشترک و هم افزای کمبود آب، زمین، نفت، مواد غذایی، فناوری و امورمالی بوده که شوک‌های آب و هوایی موجب تقویت هرچه بیشتر آنها می شود. بر همین اساس، احتمالا خیلی سریعتر و غیر قابل پیش بینی‌تر از آنچه که مردم تصور می کنند، به نقاط بحرانی در نظام غذایی می رسیم.

اگرچه همچنان زمان برای تغییر شرایط موجود باقی مانده، اما اقدام‌های لازم باید به سرعت و در سطح جهانی اتخاذ شوند. جهانی‌سازی به معنای آن است که تحت تاثیر قرار گرفتن چرخه مواد غذایی به واسطه نوسان قیمت‌ها، میزان عرضه، ناآرامی‌های سیاسی و یا بلایای طبیعی بر تک تک مردم جهان اثرگذار است.

در مقابل، فرصت‌هایی برای توسعه‌ در تولید مواد غذایی مانند رشد 300 درصدی در کشاورزی جهانی، صنعت جدید کشاورزی جلبکی برای تولید مواد غذایی، سوخت و پلاستیک‌ها، رشد چشمگیر کشاورزی شهری و روش‌های کاملا جدید برای تولید پایدار و کم هزینه مواد غذایی نیز وجود دارند که می توان از آنها به بهترین شکل بهره برد.