زلزله بوشهر و درسهایی که از تجربه زلزله آذربایجان آموخته شد

عصر ایران؛ شیرین ساوالان پور - زلزله روز گذشته در استان بوشهر که منجر به مرگ و جراحت صدها تن از هموطنانمان شد حادثه ای غمبار و تاسف برانگیز بود که ملت ایران به ویژه مردم خوب و خونگرم استان بوشهر را در ماتم عزیزانشان نشاند.

بی گمان وقوع رویدادهایی چون زلزله و سیل و بلایایی طبیعی از این دست در دست انسان نیست و بسیاری از آنها (همچون زلزله) حتی قابل پیش بینی دقیق زمانی و مکانی نیز نیستند، اما انسان می تواند با روش های گوناگون این بلایای طبیعی را کنترل کرده و از میزان آسیب ها و تلفات مادی و انسانی آن بکاهد.
 
تجربه نحوه عمل نهادهای و سازمان های دولتی و رسانه ها در مورد زلزله بوشهر و مقایسه آن با زلزله سال گذشته در آذربایجان نوید بخش وقوع تغییراتی جدی و مهم در نحوه واکنش رسانه ها و سازمان های دولتی در برابر بلایای طبیعی همچون زلزله است و از این جهت جا دارد همان طور که از نحوه اطلاع رسانی و واکنش در برابر زلزله آذربایجان از نهادهای مسئول و صداوسیما انتقاد شد ، در مورد زلزله بوشهر از مسئولان و رسانه صداوسیما تقدیر شود.

روز گذشته از زمان انتشار خبر وقوع زلزله در استان بوشهر رسانه صداوسیما به سرعت وارد عرصه اطلاع رسانی شد و در بخش های خبری  در شبکه های مختلف به این موضوع به عنوان خبر اول پرداخت .

همچنین علاوه بر بخش های خبری ، صداوسیما روز گذشته از زمان وقوع حادثه با زیر نویس کردن آخرین اخبار درباره این حادثه به صورت خبر فوری مردم را در جریان آخرین اخبار و تحولات زلزله بوشهر قرار داد.

مسئولان دولتی و استانی نیز روز گذشته پس از زلزله به سرعت وارد عرصه شدند و گروه های امدادی را به منطقه حادثه اعزام کردند.

محمود احمدی نژاد نیز به عنوان عالی ترین مقام اجرایی کشور روز گذشته رفتاری متفاوت از زلزله سال گذشته به نمایش گذاشت و در نخستین ساعات پس از وقوع حادثه درباره این حادثه واکنش نشان داد و شخصا پیام تسلیت صادر کرد.

اینها همه در حالی اتفاق افتاد که در واقعه سال گذشته زلزله آذربایجان ، رفتارهای متفاوتی را شاهد بودیم . در حادثه زلزله آذربایجان نه از اطلاع رسانی سریع و به موقع صداوسیما خبری بود و نه  مسئولان دولتی و استانی به سرعتی که در مورد زلزله بوشهر واکنش نشان دادند وارد عرصه امدادرسانی شدند و محمود احمدی نژاد نیز پس از این زلزله به جای لغو سفر خود به عربستان   که کاری مرسوم در بین مقامات سیاسی جهان است عازم عربستان شد و شخصا پیام تسلیت صادر نکرد.گرچه هیات دولت در همان روز زلزله بیانیه ای برای ابراز همدردی با قربانیان حادثه صادر کرد.

هدف از قلمی کردن این نوشتار یادآوری تجربه تلخ سال گذشته و یا حتی مقایسه دو زلزله آذربایجان و بوشهر نیست ، بلکه هدف این است که از رفتار درست و تصحیح اشتباه و پذیرش انتقادها استقبال کنیم و این مساله را یادآور شویم که همان طور که سال گذشته از رفتارهای نادرست صداوسیما و مسئولان دولتی و استانی در قبال زلزله آذربایجان انتقاد کردیم ، این بار هم باید از واکنش درست و به موقع صداوسیما و مسئولان دولتی و استانی در قبال این حادثه طبیعی یاد کنیم.

هر چند که مسئولان و صداوسیما به وظیفه ذاتی خود عمل کردند و از این جهت هیچ منتی بر گردن هیچ شهروندی ندارند، اما وقتی واکنش ها در قبال زلزله آذربایجان  با واکنش صداو سیما و مسئولان به زلزله بوشهر مقایسه شود می توان تاثیرات ناشی از انتقادهای رسانه ها و نهادهای غیر دولتی و مردم از عملکرد مسئولان و رسانه صداوسیما در آن موقع را در رفتار دیروز صداوسیما و مسئولان در قبال زلزله بوشهر به طور ملموسی حس کرد.
 
خوب است که انتقادها سازنده باشند و چه انتقادی سازنده تر از اینکه بتواند در تغییر یک رفتار نادرست و ایجاد یک رفتار مطلوب و بهنجار، موثر و سازنده باشد.

وظیفه ذاتی رسانه ها اطلاع رسانی بی طرفانه و منصفانه از حوادث ، یاد آوری و بیان سابقه و تاریخچه وقایع روی داده و نیز انعکاس نظرات مختلف مردم و صاحب نظران پیرامون موضوعات مختلف ملی و بین المللی است و از این جهت انتقادی که به رفتار صداوسیما در مورد زلزله آذربایجان وارد بود این بود که این رسانه در برخی مواقع با اعمال استانداردهای دوگانه و برخوردهای سلیقه ای اخبار و وقایع عادی در دیگر کشورها را بزرگنمایی می کرد؛ در حالی که از کنار حادثه ای در حد واندازه حادثه زلزله سال گذشته آذربایجان به آسانی عبور می کرد ، گو اینکه اصلا حادثه ای در کار نبوده است.

ولی در مورد زلزله بوشهر به نظر می رسد انتقادهای سال گذشته از صداوسیما و تجربه تلخ حادثه آذربایجان درس عبرتی برای مسئولان این رسانه و مسئولان دولتی شد که هم به سرعت و دقت اطلاع رسانی کنند و هم اینکه در کار امداد و نجات پس از حادثه با سرعت بیشتری وارد عمل شوند.

به هر جهت حادثه زلزله بوشهر هر چند بسیار تاسف بار بود و سبب مرگ و بی خانمانی هزاران نفر از هموطنانمان شد، اما این نتیجه را نیز داشت که متوجه شویم مسئولان رسانه صداوسیما و دیگر مسئولان هر چند شاید به صراحت بر زبان نیاورند، اما با واکنش روز گذشته شان به واقعه زلزله بوشهر نشان دادند که از حادثه تلخ زلزله سال گذشته در آذربایجان درس عبرت های لازم را فرا گرفته اند و همین مساله برای منتقدان رفتار سال گذشته و مشوقان رفتار امروز صداوسیما و مسئولان دولتی کافی است.