چرا صداوسیما از افشای بورسیه های غیرقانونی ناراحت است؟

تابناک - «از سه هزار نفر تا 36 نفر؛ نگاهی به پنج ماه جنجال پرونده بورسیه های غیرقانونی که صفرهای آن حسابی آب رفت!»؛ این مقدمه ای است که مجری بخش خبری پیش از پخش اعلام نتایج گزارش وزارت علوم می گوید. گزارشی که قرار است وارونه روایت شود تا به نتیجه دلخواه عوامل این برنامه ختم شود!

هرچند پیش از اعلام گزارش وزارت علوم به نظر می رسید ماجرای بورس های غیر قانونی اعطا شده در طول عمر دولت دهم با انتشار این گزارش به فرجام خواهد رسید، انتشار این رویداد نشان داد که برخی اینقدر در مواضع خود لجوج هستند که جوهر نگارش گزارش خشک نشده، آن را به نفع خود تفسیر کرده و حتی از وارونه جلوه دادن حقایق موجود در آن نیز نگرانی نداشته باشند.
 
البته این اتفاق به خودی خود بد نیست و حتی می تواند به جهاتی خوب هم توصیف شود چراکه در پس مانورهای صورت گرفته روی اعداد و ارقام و تفسیرهایی که از گزارش ارائه شده منتشر می شود، افکار عمومی به خوبی می توانند درباره جهت گیری های مسئولان، ارگان ها و رسانه های جهت دار قضاوت کرده و حتی در صورت تشخیص، برآوردهای خود را از صداقت ایشان به سایر مسائل مرتبط سوق دهند اما آیا می توان پذیرفت که با پول بیت المال هم تفسیرهای جهت دار به خورد مردم داده شود؟
 
کافی است گزارش روز دوشنبه بخش خبری پر بازدید 20:30 سیما را مرور کنید تا دریابید منظورمان از گزارش جهت دار چیست و پیرو آن حدس بزنید چه اتفاقی در پس پرده موجب تنظیم شدن چنین گزارش آمیخته با «ناراستی»هایی شده است.
 
شاید اگر چند ثانیه مقدمه مجری برنامه را به دقت گوش دهیم، نیازی به شنیدن اصل گزارش تدارک دیده شده نباشد اما به جهت آنکه روایت مستدلی از ماجرا داشته باشیم، بد نیست هم سه دقیقه اختصاص داده شده به قرائت تفسیرهای جهت دار از گزارش رسمی دولت درباره بورس های اعطا شده در سالهای گذشته در این بخش خبری را گوش دهیم و هم سری به اصل گزارش ارائه شده توسط وزارت علوم بزنیم و میزان انطباق این دو را ارزیابی کنیم!
 
آن گونه که خبرنگار 20:30 می گوید، بعد از پنج ماه از مطرح شدن تخلفات گسترده رخ داده در اعطای بورس، بررسی «بسیار گسترده» وزارت علوم ماجرا را وارد فاز جدیدی کرد و نشان داد تنها 36 نفر، یعنی حدود یک درصد ارقام اعلام شده کلا واجد شرایط بورس نبوده اند و نمی توانند به صورت بورس ادامه تحصیل دهند و باید همه هزینه ها را برگردانند تا این قرینه ذهنی در مخاطبان شکل گیرد که مابقی بورس های اعطای شده مشکلی ندارند؛ حال آنکه به هیچ عنوان اینگونه نیست.
 
نخستین اشکال گزارش خبری در همین جملات دیده می شود: جایی که خبرنگار سهوا یا به تعمد، از اخراج 36 تن به دلیل تخلفات گسترده از دانشگاه با عنوان قطع بورس تنها 36 تن یاد می کند و بخش نتیجه گیری گزارش وزارت علوم که به صراحت در آن اعلام شده بورس 840 تن از کسانی که با روش «تبدیل بورس خارج به داخل» بورسیه شده بودند را به کل ندید می گیرد.
 
البته این ساده انگاری است که بگوییم تهیه کنندگان این بسته خبری گزارش رسمی دولتمردان درباره موضوعی تا این اندازه مهم را بر اساس یک اشتباه سهوی ریشخند کنند اما هرچه در چرایی رقم خوردن اشتباهی چنین فاحش دربمانیم، کافی است ادامه گزارش را بشنویم تا ابهاماتمان برطرف شود.
 
هرچه مسئولان وزارت علوم تلاش داشته اند تا شیوه های اعطای بورس را شرح داده و ثابت کنند نه تنها هیچ آزمونی برای اعطای بورس برگزار نشده(تخلف بزرگ که احتمالا برای خبرنگار این بخش خبری و دیگر مخالفان شفاف سازی درباره بورس ها از هیچ اهمیتی برخوردار نیست!) بلکه با ابداع روش های عجیب و غریبی مانند تبدیل بورس خارج به داخل، دور زدن قانون تا آنجا رونق گرفته بود که نیمی از بورسیه ها با همین شیوه غیرقانونی به تحصیل در داخل کشور مشغول شده اند، در رسانه ملی ندیده گرفته شد.این در حالی است که می بینیم نه تنها در این روش اشکالات بسیاری به چشم می خورد و حدود نیمی از ایشان لغو بورسیه شده و می بایست هزینه های پرداخت شده را بپردازند، بلکه در بورسیه شدن مربیان هم اشکالاتی وجود دارد که علی القاعده می بایست مانع حضور ایشان در دوره دکترا شود اما وزارت علوم ترجیح داده مهلتی برای رفع این اشکالات قائل شود تا بلکه از تبعات ماجرا کاسته شود.
 
اما هر چه در این باره بگوییم و برای استناد به گزارش رسمی وزارت علوم مراجعه کنیم، با دیدن گزارش 20:30 درخواهیم یافت که گویی هدف تهیه کنندگان این برنامه، ارائه نتایج بورسیه ها به مردم نبوده است که اگر بود، به این وضوح در انتهای آیتم تدارک دیده به صف بندی روزنامه ها در مقام پرداخت به گزارش وزارت علوم نمی پرداخت و آشکارا خود را در یک سوی صف قرار نمی داد.