آيا اتحادي نانوشته محقق خواهد شد؟

حميدرضا عسگري در سرمقاله امروز روزنامه آفرینش نوشت: زواياي مختلف کودتا در ترکيه پس از گذشت دو هفته همچنان درحال تفسير شدن است. چرا که اين اتفاق در بعد داخلي و خارجي تاثيرات و تغييرات فراواني را به دنبال داشته است.

شايد کمتر کسي فکر مي کرد آن زمان که بسياري از مردم منطقه از جمله برخي در ايران از کودتاي نظامي عليه اردوغان خشنود بودند و شادي مي کردند، نمي دانستند در پشت اين قضيه چه چيزي درحال جريان است و چه اتفاقات ديگري در حال شکل گيري است.

تحولاتي که حاصل آن مي توانست به نفع بحران سوريه و طرف هاي درگير در آن شود. شايد کمترکسي به اين موضوع توجه مي کرد به محض وقوع کودتا ايران و روسيه به عنوان اولين حاميان اردوغان و حکومت ترکيه وارد عرصه شدند و مخالفت خود را با کودتاچيان مطرح ساختند.

در تفسير اين واکنش ها بايد کمي به عمق تحولات سوريه سر زد، جايي که ارتش سوريه، حزب الله، مستشاران ايران و روس ها در پي آزادسازي استراتژيک ترين شهر سوريه يعني حلب از دست تروريست ها هستند. حلب به عنوان بزرگترين استان و قلب اقتصادي سوريه از جايگاه بالايي برخوردار است. طي ماه هاي گذشته نيروهاي ائتلاف ايران و روس بارها سعي کردند تا با پيشروي به سمت حلب مواضع تروريست ها را نابود سازند، اما هر بار با مانعي به نام ترکيه مواجه مي شدند.

فشار ترکها به غرب براي جلوگيري از حملات هوايي روسها باعث شد تا آمريکا چراغ قرمز حلب را بر روي روسها روشن کند و آنها را به ترک پايگاه هوايي حميم لاذقيه مجاب نمايند. اين استراتژي ترکيه و عملکرد روسيه ، فشار و هزينه سنگيني را بر ايران و حزب الله وارد ساخت. به عبارتي حلقه ارتباط و وحدت نظامي و سياسي آنها با روسها دچار اختلال گرديد.

اما کودتاي اخير تحولاتي را در نظام داخلي ترکيه به وجود آورد که از بابت آن اولويت تحکيم قدرت براي اردوغان بيش از برکناري اسد مورد توجه قرار گرفت. از سوي ديگر واکنش هاي غرب و اعراب در مورد دوران پسا کودتا، اردوغان را نسبت به متحدان سابق به ترديد انداخت. لذا وقتي حمايت هاي ايران و روسيه را از حکومت خود مشاهده نمود، اين فرضيه را به وجود آورد که اتحادي نانوشته ميان اين سه قدرت منطقه اي و جهاني شکل گرفته است.

اگرچه چرخش 180 درجه اي در سياست خارجي اردوغان مسبوق به سابقه است، و مسلماً براي هميشه تعهدي به رقباي جديد و خصومتي نسبت به دوستان سابق نخواهد داشت.

اما آنچه درحال حاضر مي تواند فرضيه اتحاد نانوشته را قوت بخشد، همراهي ترکيه با ايران و روسيه در بحران ترکيه مي باشد. اردوغان طي ماه هاي گذشته مشاهده کرد که تروريست ها شرکاي قابل اعتمادي نيستند. هرچند وي از هدف اصلي خود يعني برکناري حکومت بشار اسد عقب نشيني نکرده است، اما مي توان گفت که وي در همراهي ايران و روسيه براي مبارزه با تروريست و آزاد سازي حلب تغيير و نرمشي در سياست هاي قبلي داده و اين به نفع بحران سوريه و حاميان نظام اين کشور مي باشد.

امروز با تحولاتي که در دوران پسا کودتا در ترکيه رخ داده است ديگر شاهد سماجت و سختگيري هاي ترکيه در مقابله با نيروهاي حامي سوريه نيستيم.همزمان با محاصره تروريست ها از شرق حلب و بريدن راه امداد رساني به آنان شاهد شکل گيري جبهه جديدي متشکل از ترکيه، ايران و روسيه هستيم. در اين وضعيت بعيد نيست بارديگر شاهد پرواز جنگنده هاي روس بر فراز آسمان حلب باشيم، چرا که ديگر بيمي از شکار آنها توسط جنگنده ها و موشک هاي ترکيه وجود ندارد.