لوزالمعده مصنوعی برای دیابتی ها

چندی پیش سازمان جهانی غذا و دارو خبر مهمی را خطاب به مبتلایان به دیابت نوع یک اعلام کرد. خبر خوشحال کننده تولید دستگاه پانکراس مصنوعی بود که نقطه ی عطف بزرگی در زندگی بیماران مبتلا به این نوع دیابت محسوب می شود. این دستگاه قرار است از بهار سال 2017 وارد بازار جهانی شود و به کمک بیماران دیابتی بیاید. در این مقاله شما را با این دستگاه آشنا خواهیم کرد.

دستگاه پانکراس مصنوعی
این وسیله شبیه یک عضو بدن نیست

پانکراس یا لوزالمعده، یک اندام واقع در مرکز شکم بوده و در پشت معده قرار دارد. در افراد سالم، این عضو هورمون انسولین تولید کرده و کمک می کند تا قند مواد غذایی مصرف شده، برای تامین انرژی به سلول ها بروند. اما این عضو در افراد مبتلا به دیابت نوع یک هیچ انسولینی تولید نمی کند.

پانکراس مصنوعی که به طور علمی به آن  MiniMed 670Gگفته می شود، برای انجام کاری که لوزالمعده نمی تواند انجام دهد طراحی شده است، اما در واقع شبیه یک ارگان در بدن شما نیست. بخش اصلی پانکراس مصنوعی به نوعی شبیه دستگاه مخابره ی ترانزیستوری و یا شبیه دستگاه کنترل از راه دور (ریموت) است و سیستم کلی در واقع متشکل از چند دستگاه مختلف است که هماهنگ با هم کار می کنند و قند خون را کنترل کرده و دوز مناسب انسولین را ارائه می دهند.

این دستگاه شبیه سرنگ انسولین نیست

افراد مبتلا به دیابت نوع یک برای جلوگیری از افزایش قند خون، که می تواند کشنده باشد، انسولین تزریق می کنند. از طرف دیگر اگر انسولین بیش از حد تزریق شود، ممکن است باعث هیپوگلیسمی (کاهش بیش از حد قند خون) و گاهی سبب مرگ فرد بیمار شود. پانکراس مصنوعی دارای یک پمپ انسولین و یک مانیتور کنترل گلوکز است که به صورت خودکار، قند خون را چک و دوز مناسب انسولین را تنظیم می کند. برای اطمینان از اینکه بیش از اندازه از این هورمون استفاده نشود، باید به طور منظم قند خون را بررسی نمود. اغلب افراد مبتلا به دیابت نوع یک همچنین به یک سری محاسبات ریاضی نیاز دارند تا بدانند چه میزان انسولین باید تزریق شود و تا چه حدی می توانند از مواد غذایی حاوی کربوهیدرات استفاده نمایند و یا تا چه اندازه باید ورزش کنند تا به کاهش قند خونشان کمک کرده باشند.

اغلب افراد مبتلا به دیابت نوع یک یا چند بار در روز انسولین تزریق می کنند و برخی دیگر از پمپ انسولین استفاده می کنند که انسولین لازم را برای چند روز به بدنشان وارد می کند، اما باید هر روز میزان قند خونشان را به طور منظم بررسی کنند. دستگاه پانکراس مصنوعی دارای یک پمپ انسولین و یک مانیتور کنترل گلوکز است که به صورت خودکار، قند خون را چک و دوز مناسب انسولین را تنظیم می کند.

دستگاه پانکراس مصنوعی
پانکراس مصنوعی برای ایمن نگه داشتن فرد به خوبی کار می کند

علاوه بر راحتی، به نظر می رسد پانکراس مصنوعی بهتر از بقیه روش ها به کنترل قند خون کمک می کند. طی یک بررسی نشان داده شد هیچ کدام از افراد استفاده کننده از دستگاه پانکراس مصنوعی در پایان آزمایش دچار هیپوگلیسمی شدید و یا کتواسیدوز (افزایش شدید و خطرناک قند خون ) نشدند.

همچنین این دستگاه در 73.4 درصد اوقات به افراد کمک می کند تا در محدوده ی قند خون طبیعی خود باقی بمانند. این در حالی است که بدون استفاده از این سیستم، طبیعی ماندن سطح قند خون در 67.8 درصد اوقات دیده شده است.

این وسیله هرگز مصون از خطا نیست

اگر چه  لوزالمعده ی مصنوعی برای بررسی و تنظیم خودکار قند خون طراحی شده است، اما نمی توان آینده ی آن را پیش بینی کرد. بنابراین کاربران هنوز هم نیاز دارند در کنار استفاده از این دستگاه، قند موجود در مواد غذایی خود را نیز کنترل کنند. زنان باردار، افرار مبتلا به بیماری های کلیوی و کودکان زیر 14 سال نمی توانند از پانکراس مصنوعی استفاده نمایند.

تولیدکنندگان پانکراس مصنوعی می گویند اطلاعاتی که بر روی سنسور گلوکز نشان داده می شود، بر اساس خون گرفته شده از انگشت دست خود فرد به دست می آید و از قبل تعیین نمی شود، اما ممکن است در ارائه ی یک نشان دچار خطا شود.

پانکراس مصنوعی برای هرکسی نیست

بیماران، پزشکان و محققان درباره مورد تایید قرار گرفتن این  ابزار بسیار خوشحال هستند، زیرا برای تولید این تکنولوژی حدود 50 سال زمان صرف شده است. اما این موضوع بدان معنا نیست که هرکسی که مبتلا به دیابت نوع یک است، باید در اسرع وقت آن را تهیه کند.

در صورتی که شما در روز به کمتر از 8 دوز انسولین احتیاج دارید، نباید از آن استفاده کنید. همچنین اگر شما مجبور به حداقل چهار بار بررسی قند خون در روز نیستید و یا بینایی و شنوایی تان دچار اشکال است ( زیرا در این صورت نمی توانید هشدارهای دستگاه را ببینید و یا صدای آن ها را بشنوید ) نباید از دستگاه پانکراس مصنوعی استفاده نمایید.

از طرفی زنان باردار، افرار مبتلا به بیماری های کلیوی واجد شرایط نمی باشند و کودکان زیر 14 سال نیز نمی توانند از آن استفاده نمایند. (هر چند که محققان در حال مطالعه برای طراحی یک دستگاه امن برای کودکان زیر 14 سال نیز هستند).

با وجود تمام این هشدارها، به وضوح می توان گفت این دستگاه یک نقطه ی عطف بزرگ برای کنترل بیماری در مبتلایان به دیابت نوع یک است.

منبع: تبیان