۱۲ دی ۱۴۰۴
به روز شده در: ۱۲ دی ۱۴۰۴ - ۱۳:۰۴
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۴۳۳۰۹
تاریخ انتشار: ۰۹:۰۱ - ۲۵-۰۳-۱۴۰۱
کد ۸۴۳۳۰۹
انتشار: ۰۹:۰۱ - ۲۵-۰۳-۱۴۰۱
واژه‌خانۀ عصر ایران

«فابیانیسم»؛ نوعی سوسیالیسم غیرمارکسیستی

«فابیانیسم»؛ نوعی سوسیالیسم غیرمارکسیستی
فابینیست‌ها نظریۀ مارکسیستی "ارزش اضافی" را رد می‌کردند. به نظر آن‌ها ارزش تنها نتیجۀ کار بر روی مواد خام طبیعت نیست، بلکه اساسا حاصل رشد جامعه و تکامل تمدن بوده است.

عصر ایران - فابیانیسم (Fabianism) نوعی سوسیالیسم اصلاح‌طلب یا سوسیالیسم غیرمارکسیستی است که با تاسیس "انجمن فابین" در سال 1884 پدیدار شد. برنارد شاو، هربرت جرج ولز، نویسندگان ادبی ایرلندی و انگلیسی، جزو چهره‌های برجستۀ این نوع سوسیالیسم بودند.

واژۀ "فابین" از نام فابیوس سردار رومی گرفته شده که در جنگ با هانیبال بر آن بود که باید تا لحظۀ مناسب صبر کرد، سپس ضربه را به حریف وارد کرد. فابیانیسم هم دال بر گرایش اصلاح‌طلبانۀ سوسیالیست‌های مذکور و سیاست صبر و انتظار آن‌ها و اعتقادشان به بهبود تدریجی اوضاع در نظام سرمایه‌داری بود. این گرایش تا حدی هم ناشی از این بود که فابین‌ها بیشتر اهل اندیشه بودند تا مرد انقلاب و عمل.

به نظر سوسیالیست‌های فابین، اکثر اشکال ثروت نامکتسب، محصول جامعه است. مثلا با افزایش جمعیت در یک منطقه و یا تاسیس خیابان در آن قیمت زمین افزایش می‌یابد. همچنین رونق کارخانه‌ها بستگی به عوامل اجتماعی مانند افزایش جمعیت دارد؛ بنابراین این ادعای سرمایه‌داران که درآمدشان حاصل فعالیت خودشان است، فقط تا حدی درست است.

سوسیالیست‌های فابین‌ معتقد بودند که ثروت عظیم دنیای امروز حاصل سخت‌کوشی نیست، بلکه دلایل پیچیدۀ بسیاری در پس روند افزایش ثروت نهفته است؛ و نهایتا ثروت حاصل جامعه است و سرمایه‌داران امروز کاری جز دریافت بهره و اجاره انجام نمی‌دهند.

فابینیست‌ها نظریۀ مارکسیستی "ارزش اضافی" را رد می‌کردند. به نظر آن‌ها ارزش تنها نتیجۀ کار بر روی مواد خام طبیعت نیست، بلکه اساسا حاصل رشد جامعه و تکامل تمدن بوده است. از همین رو ارزش مازاد نه به کارگران و نه به سرمایه‌داران، بلکه به کل جامعه تعلق دارد.

همچنین سوسیالیست‌های فابین نظریۀ مارکسیستی نزاع میان کار و سرمایه را نمی‌پذیرفتند. به نظر آن‌ها تضاد اصلی میان ثروتمندان و کل جامعه بود. از همین رو با اعطای کل محصول کار کارگران به آن‌ها مخالف بودند و آن را ناعادلانه می‌دانستند. به نظر آن‌ها ثروت در جامعه باید به شیوه‌ای توزیع گردد که همۀ مردم در ارزش‌هایی که خود جامعه تولید کرده، شریک شوند.

به همین دلیل سوسیالیست‌های فابین از انتقال تدریجی مالکیت‌های ارضی، صنعتی، مالی و تجاری به جامعه و یا به حکومت به عنوان نمایندۀ جامعه حمایت می‌کردند.

سیدنی وب، که یکی از فابینیست‌های مشهور بود، تحول تدریجی را قانون و اصل اجتناب‌ناپذیر می‌دانست و معتقد بود تحول انقلابی و ناگهانی و بی‌سابقه اساسا ممکن نیست.

همچنین برنارد شاو می‌گفت باید از کار سادۀ انقلابیگری دست کشید و به کار دشوار اصلاح عملی به شیوۀ پارلمانی روی آورد.

سوسیالیست‌‌های فابین دولت دموکراتیک مدرن را بهترین وسیله برای برپایی سوسیالیسم و اقتصاد اجتماعی می‌دانستند.

انجمن فابین بعد از تشکیل حزب کارگر در بریتانیا، به این حزب پیوست ولی موجودیت خود را از دست نداد و به صورت یک گروه روشنفکر برای تحقیق و تبلیغ در داخل حزب باقی ماند.   

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
پاسخ تند لاریجانی به اظهارات ترامپ درباره اعتراضات در ایران: مراقب سربازان خود باشید! پایین کشیدن هزاران ماهواره استارلینک برای کاهش خطر برخورد فضایی زینب سلیمانی: پدرم نسبت به وضعیت معیشت مردم بی‌تفاوت نبود / مسئولین به مکتب حاج قاسم اقتدا کنند دادستان مرکز مازندران: مطالبات اقتصادی را به رسمیت می‌شناسیم اما با هنجارشکنان برخورد می‌شود آنچه در چین ندیدم... لبنیات را به بهانه طبع سرد حذف نکنید؛ علمی نیست دوستان قدیمی چطور به دشمنی رسیدند؟ رقابت سعودی و امارات در یمن و منطقه پیام تهدیدآمیز ترامپ درباره اعتراضات در ایران تجمع ها و ناآرامی ها: بازداشت 30 نفر در ملارد تهران / دستگیری تعدادی در لرستان / بازداشت 7 نفر در کرمانشاه / تجمع در اصفهان دانشگاه تهران: امتحانات دانشجویان حضوری است/ امکان دفاع مجازی پایان‌نامه‌ها ممدانی اولین دستور اجرایی را صادر کرد شهرداری برای همۀ شهروندان/ روایت گاردین از تحلیف به یاد ماندنیِ زهران ممدانی پیشگویی‌های نوستراداموس برای ۲۰۲۶ کلاه ‌دارِ کاکل ‌سفید: پرنده‌ای با واتل چشمی نادر؛ چگونه چشم‌ها نقش ارتباط و انتخاب جنسی را بازی می‌کنند؟ (+تصاویر) آغاز فرایند انتخابات میان‌دوره‌ای مجلس خبرگان و مجلس با دستور وزیر کشور