فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۰۲۳
تاریخ انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۰۲۳
انتشار: ۱۹:۵۴ - ۲۳-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای – 3

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!

جامی: خِرَد به جای تضرّع برای خلاصی/ انتخاب بین دو راه!
تو را مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.

    عصر ایران- «بهارستان جامی» به سبک «گلستان سعدی» و با نثر آهنگین همراه با شعر و حکایت‌هایی آموزنده است. هر چند هیچ کتابی هم‌سنگ گلستان نیست و در زبان‌آوری شاعری هم چون سعدی سراغ نتوان گرفت اما جامی هم طبع لطیفی داشته و بی قصد رقابت با شاعران پیشین و در عین ابراز علاقه و ارادت به سعدی و حافظ آثاری بر جا گذاشته و «بهارستان» از این دست است و حکایت زیر از «روضۀ هفتم» نقل می‌شود:


   «شغالی، خروسی را در خواب، سحر بگرفت. فریاد برداشت که من مونسِ بیدارانم و مؤذّنِ شب زنده‌داران. از کشتن من بپرهیز و خون مرا به تیغ تعدّی مریز.


  چرا بی موجبی با من ستیزی؟ 
  که خواهی بی‌گنُه خونم بریزی؟


  شغال گفت: من در کشتن تو چنان یک‌جهت نیستم که به هیچ وجه از آن بازایستم. خاطر خود را از اختیار بپرداختم و تو را در این صورت مخیّر ساختم. اگر خواهی، به یک ضربت پنجه، جان تو را بستانم و اگر خواهی لقمه لقمه تو را طعمۀ خود گردانم.


جز به تدبیر خِرَد از سر خود دفع مکن
با تو شریری اگر شور و شری گیرد پیش


به تضرع مسِپُر راه خلاصی که به آن
از بدش گر گذرانی بَتَری گیرد به پیش»

--------------------------------------------------


  • * متن، واژه دشوار و نامفهوم ندارد و پس از 500 سال همچنان تازه است (‌جامی نزدیک سال 900 هجری قمری درگذشته). با این حال برخی لغات:
    بی موجبی: بدون دلیل
    تیغ تعدی: شمشیر تجاوز یا ظلم
    مراد شاعر این است که به جای زاری و التماس، از نیروی فکر و خرد خود بهره ببر چون در گزینۀ اول اگر از بد نجات پیدا کنی گرفتار بدتر می‌شوی چندان که شغال، خروس رابین دو انتخاب مخیر می‌کند: این که جانش را با یک ضربه بگیرد یا این که تکه‌تکه و لقمه‌لقمه شود!
  • مسپر: مسپار، نسپار، طی نکن
پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
ارسال به دوستان
پیشنهاد افزایش ۳۰ تا ۱۰۰ درصدی مبلغ کالابرگ الکترونیکی برخورد دو جنگنده آمریکایی در جریان یک نمایشگاه هوایی رضایی: در مذاکره جدی هستیم اما در دفاع جدی‌تر علت افشای سفر محرمانه نتانیاهو به امارات فاش شد المپیاکوس با حضور طارمی نایب‌قهرمان لیگ یونان شد عربستان حمله پهپادی به نیروگاه هسته‌ای براکه امارات را محکوم کرد سردار رادان از دستگیری ۶ هزار و ۵۰۰ جاسوس و وطن‌فروش خبر داد افزایش سهمیه فوتبال ایران در لیگ نخبگان آسیا 10 حیوان که می توانند یک ببر را شکست دهند (تصویری) تاریخ بازگشایی معاملات بازار سهام اعلام شد گزارش داخلی پنتاگون از نقش پیت هگست در کشتار کودکان مدرسه میناب ایران پخش فوتبال در سینما؛ راهکار موقت برای خروج از رکود گیشه راز راست‌دست بودن اکثریت جمعیت جهان توسط دانشمندان فاش شد انتقاد ستاد ملی جمعیت از عدم اجرای مرخصی ۱۴ روزه پدران وزیر دفاع اسبق آمریکا: نتانیاهو سال 2009 (1388) به من گفت رژیم ایران شکننده است و با یک حمله فرو می ریزد