گذار نهایی سوریه از بحران نفس‌گیر ۱۲ ساله

دعوت رسمی پادشاه عربستان از بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه برای شرکت در نشست سران کشورهای عضو اتحادیه عرب در ریاض از‌ گذار نهایی سوریه از بحران نفس‌گیر ۱۲ ساله حکایت دارد.

 

به گزارش اطلاعات آنلاین؛ حسن هانی‌زاده کارشناس مسائل بین‌الملل در سایت شورای راهبردی روابط خارجی نوشت:

 

سوریه در طول این بحران توانست بیش از 95 درصد از اراضی خود را از لوث وجود گروهک‌های تروریستی آزاد کند. این بحران که در 15 مارس سال 2011 میلادی آغاز شد، صدها هزار قربانی به همراه داشته و حجم خسارات ناشی از این بحران که در آن شماری از کشورهای عربی نیز مشارکت داشتند، به بیش از 650 میلیارد دلار بالغ شده است.

 

در سال اول بحران سوریه به درخواست عربستان، امارات و بحرین، عضویت این کشور در اتحادیه عرب به حالت تعلیق درآمد و اکنون با گذشت 12 سال این اتحادیه تصمیم گرفته تا در تعلیق عضویت سوریه تجدیدنظر کند.

 

سوریه در سال 1945 جزو 6 کشور عربی بود که در تاسیس اتحادیه عرب در قاهره نقش کلیدی داشته و همواره پس از تاسیس رژیم صهیونیستی در سال 1948 میلادی مواضعی ضد اسرائیلی داشته و دارد. دعوت از بشار اسد برای شرکت در نشست سران کشورهای عضو این اتحادیه در ریاض که برای نخستین بار پس از 12 سال صورت می‌گیرد در پی توافقنامه ایران و عربستان در پکن است. علاوه بر آن شرایط بحرانی فلسطین اشغالی و احتمال فروپاشی تدریجی رژیم صهیونیستی در تغییر نگاه اعضاء اتحادیه عرب نسبت به سوریه بی‌تاثیر نیست. علت این امر این است که اتحادیه عرب با تعلیق عضویت دو کشور ضد اسرائیلی یعنی لیبی و سوریه اعتبار و جایگاه عربی خود را به عنوان چتر حمایت ملت فلسطین از دست داد. لذا بازگشت سوریه به اتحادیه عرب یک اقدام هوشمندانه برای بازسازی اعتبار از دست رفته این نهاد تاثیرگذار عربی تلقی می‌شود.

 

از سوی دیگر دیدار اخیر بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه از پادشاهی عمان و امارات متحده عربی و بازگشایی سفارتخانه‌های عربستان و امارات در دمشق نشان می‌دهد که سوریه از بحران 12 ساله عبور کرده و در حال بازیافت جایگاه خود در معادلات منطقه‌ای است.

 

هر چند سوریه در طول 12 سال بحران، آسیب‌های جدی به لحاظ مادی و انسانی دیده اما مقاومت ملت سوریه در برابر این بحران نفس‌گیر به مفهوم شکست توطئه آمریکائی –اروپائی –صهیونیستی و عربی علیه این کشور است.

 

در طول این 12 سال تنها جمهوری اسلامی ایران، روسیه، حزب الله و تا اندازه‌ای عراق در کنار ملت سوریه قرار داشتند در حالی که بیش از 150 هزار عنصر تروریستی با کمک آمریکا، رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای عربی در قالب 150 گروهک در بحران سازی علیه دولت بشار اسد نقش داشتند.

 

همچنین بازگشت دولت بشار اسد به اتحادیه عرب به این مفهوم است که این کشور از یک مصونیت سیاسی در برابر تجاوزات رژیم صهیونیستی برخوردار خواهد شد. بر اساس قوانین اتحادیه عرب تجاوز کشورهای خارجی به یک کشور عربی عضو اتحادیه عرب به معنی تجاوز به همه کشورهای عربی تلقی می‌شود. از این رو بازگشت سوریه به اتحادیه عرب و شرکت احتمالی بشار اسد در اجلاس آینده سران عرب در ریاض با واکنش منفی آمریکا و رژیم صهیونیستی مواجه شده است. علت این امر این است که سوریه به لحاظ برخورداری از ظرفیت‌های تاثیر‌گذاری در اتحادیه عرب و مواضع ضد صهیونیستی این کشور می‌تواند در تشکیل یک جبهه سیاسی عربی گسترده علیه رژیم اسرائیل موثر باشد. اگرچه این اتحادیه متاسفانه نقش تاثیرگذار خود را در طول یک دهه گذشته در مناقشات اعراب و اسرائیل بویژه در حمایت از ملت مظلوم فلسطین از دست داده و به یک نهاد غیر فعال تبدیل شده است، اما بازگشت سوریه و قبل از آن لیبی به اتحادیه عرب و شکل‌گیری یک مجموعه ضد صهیونیستی با شرکت این دو کشور و نیز الجزایر، تونس، لبنان، موریتانی و عراق می‌تواند تا حدودی انزوای سیاسی  رژیم اسرائیل را به همراه داشته باشد.

 

این امر می‌تواند فضای جدیدی در همگرایی عربی علیه تجاوزات رژیم‌صهیونیستی و هژمونی آمریکا در منطقه ایجاد کند؛ به همین دلیل واشنگتن به‌شدت از بازیافت نقش ضد صهیونیستی  اتحادیه عرب بیمناک شده و از دعوت از رئیس جمهوری سوریه برای شرکت در نشست آینده سران عرب در ریاض انتقاد کرده است.

 

در نهایت با تغییر نگاه کشورهای عضو اتحادیه عرب نسبت به رخدادهای منطقه پیش‌بینی می‌شود که منطقه در آینده شاهد شکل گیری یک جبهه گسترده عربی علیه رژیم صهیونیستی باشد.