کمیسیون ملی یونسکو: محکومیت حمله به مراکز تاریخی ایران / پیگیری در مجامع بین المللی

کمیسیون ملی یونسکو در ایران حمله به مراکز تاریخی ایران در جنگ فعلی را محکوم کرد.

 حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران ضمن محکوم کردن حملات نیروهای متخاصم به حریم و آثار تاریخی و فرهنکی کشور گفت: از همان ابتدای حمله هوایی به حریم کاخ گلستان طی تماس هایی که با وزارت میراث فرهنگی داشتیم پیگیر میزان خسارت وارده بودیم. در عین حال تلاش های صورت گرفته؛ باعث شد ظرف دو روز یونسکو این اقدام را محکوم کرد.

 

وی در خصوص میزان خسارت وارده به کاخ گلستان نیز می گوید: به دنبال پیگیری های ما وزارت میراث فرهنگی و ایکوم به تازگی گزارشی را برای ما ارسال کرده که میزان خسارت وارده به بخش های مختلف این کاخ به صورت دقیق ذکر شده است. گزارشی که نشان می دهد میزان خسارت ها می‌تواتد نگران‌کننده باشد. این گزارش‌ها عینا به یونسکو بازتاب داده شد.

 فرطوسی همچنین در مورد حملات صورت گرفته نسبت به برخی دیگر از اماکن تاریخی و فرهنگی کشور از جمله ساختمان مجلس خبرگان نیز می گوید: طبق کنوانسیون بین‌المللی لاهه و دو پروتکل آن، که ایران به آنها پیوسته است، کشورهای عضو حق ندارند به اماکن تاریخی و فرهنگی یکدیگر در زمان بروز تخاصم حمله کنند، چرا که این آثار در واقع بیانگر تمدن بشر و مورد حمایت جقوق بین‌الملل و سازمان یونسکو هستند. به همین منظور تدابیری در کنوانسیون لاهه اندیشیده شده تا بتوان از طریق آن از اموال فرهنگی و اماکن تاریخی کشورها در زمان بروز درگیری مسلحانه محافظت کرد. یکی از ساز و کارهای حقوقی در پروتکل دوم کنوانسیون، ایجاد «فهرست اموال فرهنگی تحت حفاظت تقویت‌شده» است، اموال فرهنگی واجد شرایط با قرار گرفتن در این فهرست از مصونیت و حمایت حقوقی برخوردار می‌شوند و در صورت آسیب، کشور عضو می‌تواند از یونسکو درخواست کمک فنی و مالی نماید.

  بند ۹ ماده ۱۱ پروتکل دوم کنوانسیون لاهه به کشورهای عضو این امکان را می‌دهد تا در صورت بروز مخاصمه به صورت اضطراری از کمیته بین‌الدولی کنوانسیون لاهه درخواست اعطای حفاظت تقویت‌شده موقت برای اموال فرهنگی خود نمایند و کمیته موظف می‌شود در اسرع وقت تصمیم‌گیری کند و در صورت موافقت اعضای کمیته، اموال فرهنگی مذکور از مصونیت برخوردار شده و کمیته به سرعت آنها را در فهرست حفاظت تقویت‌شده قرار داده و به تمامی طرف‌های تخاصم اطلاع می دهد. در این صورت کشورها حق حمله به این مراکز یا حریم آنها را ندارند. در شرایط جنگی کنونی، ایجاد فهرستی اولویت‌بندی‌شده از محوطه‌های میراث جهانی ایران، تعیین مختصات جغرافیایی دقیق آنها و درخواست قرارگیری آنها در «فهرست اموال فرهنگی تحت حفاظت ویژه» می‌تواند گامیبسیار مهم برای حفاظت از این میراث ارزشمند بشریت باشد. امیدواریم این فهرست هرچه سریع تر از سوی وزارت میراث تهیه و به یونسکو ارائه شود. علامت سپر آبی، سازوکار دیگری است که در کنوانسیون لاهه به آن اشاره شده است. این علامت‌گذاری درواقع نوعی شناسایی است تا از حمله به محوطه‌های فرهنگی و تاریخی در زمان بروز درگیری مسلحانه جلوگیری شود.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران با اظهار امیدواری از این‌که وزارت میراث فرهنگی هر چه سریعتر این لیست را به آنها برساند تصریح کرد: ما نباید بابت ارایه چنین لیستی نگران باشیم. ایجاد فهرست اموال فرهنگی و شناسایی آنها و درخواست برای قرارگیری برخی در فهرست حفاظت تقویت‌شده کارهایی است که باید در زمان صلح انجام گیرد، اما امید است با بهره‌گیری به موقع از آن بتوانیم از میراث ارزشمند کشورمان حفاظت کرده و از حمایت یونسکو در این زمینه استفاده نماییم.

 دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران همچنین خواستار اقدام فوری جهانی برای صیانت از صلح و میراث مشترک بشری شد.

 

حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، در نامه‌ای به دبیران کل کمیسیون‌های ملی کشورهای عضو یونسکو، نسبت به حملات اخیر رژیم صهیونیستی و ایالات متحده به خاک ایران ابراز نگرانی شدید کرده و از کمیسیون‌های ملی یونسکو خواسته است با فعال‌سازی دیپلماسی علمی و فرهنگی، در گسترش صلح و پاسداشت میراث مشترک بشری و حقوق بین‌الملل نقش مؤثر ایفا کنند.  

 

در پی تجاوز نظامی اخیر به مناطق غیرنظامی و فرهنگی ایران، دکتر حسن فرطوسی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران در نامه‌ای رسمی خطاب به دبیران کل کمیسیون‌های ملی یونسکو، این حملات را نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد و اصول حقوق بین‌الملل دانسته است. وی با اشاره به آسیب‌های وارده به مراکز آموزشی، درمانی، و بناهای تاریخی از جمله کاخ گلستان، بر ضرورت اقدام فوری برای حفاظت از میراث فرهنگی و انسانی تأکید کرده است.

 فرطوسی در این نامه یادآور شده است که یونسکو مسئولیتی جدی در برقراری صلح از طریق همکاری‌های بین‌المللی دارد؛ مسئولیتی که نه‌تنها در وضعیت بحرانی کنونی، بلکه برای نسل‌های آینده نیز اهمیت دارد. او همچنین بر نقش کمیسیون‌های ملی یونسکو در فعال‌سازی دیپلماسی علمی و فرهنگی برای تقویت ثبات، تفاهم میان ملت‌ها و تضمین صلح پایدار برای منطقه و جهان تأکید کرده است.  

 

در پایان، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران از تمامی کمیسیون‌های ملی کشورهای عضو خواسته است تا با بهره‌گیری از ظرفیت‌های دیپلماسی علمی و فرهنگی، در توسعه گفت‌وگو و همکاری‌های سازنده برای گسترش صلح و پاسداشت میراث مشترک بشریت گام بردارند.