تاریخ:
سد کنگیر ایوان سرریز شد 
درس بیست و سوم
جمعآوری گازهای فلر؛ فرصتی برای تأمین انرژی در شرایط بحران
خاموشی فلرها و جمعآوری گازهای همراه میتواند علاوه بر صیانت از محیط زیست، منبعی مطمئن برای تأمین گاز صنایع و پدافند انرژی در شرایط بحرانی باشد.
گازهای همراه نفت، به گازهایی گفته میشود که در فرایند استخراج نفت خام به صورت ناگزیر از چاههای نفت خارج میشوند و به دلیل نبود زیرساخت مناسب اغلب از طریق مشعلها (فلرها) سوزانده میشوند.
به گزارش مهر، بر اساس آمارهای رسمی، ایران یکی از بزرگترین کشورهای فلرسوز جهان است و سالانه میلیاردها مترمکعب گاز با ارزش اقتصادی و زیست محیطی فراوان در میادین نفتی کشور به هدر میرود.
سوختن این گازها نه تنها منجر به آلودگی شدید هوا و تولید گازهای گلخانهای میشود، بلکه اتلاف یک منبع مهم انرژی به شمار میرود که در شرایط بحران، میتواند ضامن پایایی تأمین خوراک صنایع داخلی و حتی خانوارها باشد.
اهمیت جمعآوری گازهای همراه در ایران طی دهه اخیر بارها مورد تأکید قرار گرفته و پروژههای بزرگ و کوچک متعددی با هدف جمعآوری، فرآورش و استفاده بهینه از این گازها به اجرا درآمده یا در مراحل برنامهریزی است.
بااینحال حجم قابل توجهی از این گاز، همچنان هر روز در مشعلها میسوزد؛ به گونهای که طبق گزارشهای وزارت نفت به طور متوسط در ایران روزانه بالغ بر ۴۰ میلیون مترمکعب گاز همراه سوزانده میشود (معادل مصرف روزانه چند استان کشور).
این درحالیست که صنایع بزرگ پتروشیمی، فولاد و نیروگاهها، هر سال با محدودیتهای تأمین گاز، خصوصاً در زمستان، مواجه هستند و خاموشی گاز از خطوط تولید تهدیدی روزافزون است.
پروژههای جمعآوری گاز، محرک اقتصاد و پدافند انرژی کشور
خاموشی فلرها و جمعآوری گازهای همراه، تنها یک اقدام زیست محیطی نیست؛ بلکه یک پروژه راهبردی ملی برای افزایش امنیت انرژی کشور و حفاظت از زیرساختهای صنعتی است.
ارزش افزوده این گازها شامل سه محور اصلی است: اول تأمین خوراک پتروشیمیها و صنایع، دوم صادرات مستقیم یا غیرمستقیم (از طریق تولید فرآوردههای با ارزش مثل الانجی یا متانول) و سوم تأمین نیاز مناطق مسکونی و نیروگاهها در مواقع اوج مصرف یا شرایط بحران مانند سرمای طاقتفرسا یا تحریمهای صادرات گاز.
در سالهای اخیر با طراحی و اجرای پروژههایی همچون طرح جمعآوری گازهای همراه غرب کارون و تاسیسات NGL ۳۲۰۰، بخشی از این ظرفیت وارد مدار تولید شده است. برآوردها نشان میدهد اجرای کامل پروژههای جمعآوری و فرآورش گازهای همراه میتواند سالانه معادل بیش از ۱۰ میلیارد دلار ثروت جدید برای کشور خلق کند که معادل ساخت یک میدان گازی جدید است و از لحاظ سرعت و هزینه نیز به مراتب قابل اجراتر مینماید.
علاوه بر این صرفهجوییهای ارزی ناشی از کاهش واردات فرآوردههای گازی، و سود ناشی از صادراتهای جانبی نیز باید به این آمارها افزوده شود.
در شرایطی که کشور ممکن است با جنگ، تحریم یا بمباران شبکههای تولید و انتقال گاز روبرو شود، وجود یک شبکه مکمل و غیرمتمرکز از راهبردهای توزیع انرژی اهمیت بیشتری خواهد یافت؛ پروژههای جمعآوری گازهای فلرسوز دقیقا چنین کارکردی دارند.
تاکید رهبر معظم انقلاب و اسناد بالادستی (مانند سیاستهای اقتصاد مقاومتی و نقشه جامع انرژی کشور) نیز گواهی بر ضرورت راهبردی این بخش از صنعت انرژی است.
مزایای زیست محیطی، اجتماعی و توسعهای؛ حلقهای از زنجیره ارزش
جمعآوری گازهای همراه مزایای متعددی دارد. مهمترین آن نقشآفرینی در کاهش گازهای گلخانهای و بهبود شاخصهای زیست محیطی است.
فلرسوزی علاوه بر تولید روزانه هزاران تُن CO2، منجربه انتشار ذرات معلق و آلایندههای خطرناک (NOx، CO و …) در مناطق نفتخیز جنوب و غرب کشور میشود که مستقیماً سلامت ساکنان را تهدید میکند و آثار سوء بلندمدت بر کشاورزی، آب و هوای محلی و سلامت منابع طبیعی دارد.
در بعد اجتماعی، بهبود بهرهوری انرژی و توسعه زیرساختهای جمعآوری و فرآورش گاز باعث رونق اشتغال در مناطق بومی، توسعه صنایع پاییندستی، افزایش سرمایهگذاری (داخلی و خارجی) و ایجاد بازارهای جدید برای صنایع پتروشیمی و فرآوردههای گازی خواهد شد.
کاهش خاموشیهای اضطراری صنایع، حفظ تولید ناخالص داخلی و کاهش تعطیلی خطوط تولید نیز دستاورد مستقیم چنین پروژههایی است که در نهایت به رشد توسعه ملی و تابآوری اقتصاد منجر میشود.
در مجموع، پروژههای جمعآوری گازهای همراه به مثابه پیوندی حیاتی میان پدافند غیرعامل انرژی و توسعه پایدار عمل میکنند و نه تنها در دورانی مثل جنگ یا دورههای بحران انرژی، بلکه در شرایط عادی نیز یک ثروت خفته برای کشور هستند.
برنامهریزی صحیح، جذب سرمایه، نگاه ملی و استفاده از فناوریهای نوین در این مسیر میتواند ایران را از بزرگترین مصرفکنندگان و سوزانندگان فلر به یکی از پیشروان انرژی پاک و پایدار در منطقه بدل کند.
خاموشی فلرها و جمعآوری گازهای همراه نفت یک فرصت راهبردی برای ایران است تا همزمان با حفظ محیطزیست، امنیت انرژی و توسعه صنایع، در هنگام مواجهه با بحرانهای احتمالی (تحریم، جنگ، سرما یا کمبود گاز) بتواند با چابکی و انعطافپذیری بیشتر عمل کند.
نگاه ملی به این پروژه، توجه به اقتصاد مقاومتی و همافزایی میان دولت، بخش خصوصی و بازیگران صنعت نفت میتواند ایران را به الگویی موفق در مدیریت منابع انرژی و پایداری اقتصادی منطقه تبدیل کند.
لینک کوتاه: کپی لینک
سفر شهباز شریف به جده بحران در تمرینات پرسپولیس؛ کریم باقری یکه و تنها در غیاب کادر خارجی حمایت تمامقد تاج از قلعهنویی؛ ماندن سرمربی بعد از جام جهانی آکسیوس: ایران و آمریکا به توافق نزدیک شدهاند اعزام زائران ایرانی به حج تمتع ۱۴۰۵ با الگوی ترکیبی ۲۱۶۷ شهید و ۷۰۶۱ زخمی بر اثر حملات رژیم صهیونیستی به لبنان حقوق فروردین بازنشستگان علیالحساب واریز میشود + جزئیات آمادگی سوئیس برای میزبانی مذاکرات میان ایران و آمریکا بحران ۲ هزار نیروی مازاد در شهرداری ساری؛ چالش بزرگ مدیریت شهری حمله موشکی جدید حزب الله به اسرائیل هشدار وزش باد شدید و بارشهای بهاری در استان تهران شکایت لبنان به سازمان ملل بازداشت زن جوان در شیراز به اتهام جاسوسی و همکاری با معاندین کابوسی در ساحل؛ کالبدشکافی 10 موشک برتر ساحل به دریا در نبردهای مدرن / «سلب دسترسی/ممانعت منطقه ای» چیست و چرا اهمیت دارد (+تصاویر) فرمانده کل ارتش پاکستان وارد ایران شد (+عکس)
نظرسنجی
فرجام آتش بس 14 روزه؟