عصر ایران - اگر در شبکههای اجتماعی وقت میگذرانید، احتماماً پستهایی دیدهاید که ادعا میکنند زنان به خواب بیشتری نسبت به مردان نیاز دارند. این ایده ممکن است برای زنانی که احساس شلوغی، فشار زیاد و خستگی مداوم میکنند، آشنا باشد.
اما آیا واقعاً دلیل خستگی شما این است که کار، خانواده و مسئولیتهای دیگر را—اغلب بدون حمایت کافی—مدیریت میکنید، یا واقعاً به خواب بیشتری نسبت به همسر و دوستان مرد خود نیاز دارید؟
در یک مطالعه پرارجاع، زنان گزارش کردند که به طور متوسط 11 دقیقه بیشتر از مردان در شب میخوابند. اما این اختلاف بسیار کم است و این مطالعه به کیفیت خواب، احساس افراد هنگام بیدار شدن یا علائمی مانند خوابآلودگی روزانه که نشانه اختلال خواب احتمالی است، نپرداخته است.
همچنین مشخص نمیکند که زنان واقعاً به چه مقدار خواب نیاز دارند.
یک مطالعه کوچک اخیر روی 32 دانشجوی دانشگاه که خواب آنها با دستگاه ردیابی خواب اندازهگیری شد، نشان داد که حتی وقتی زنان با کیفیت و کارایی مشابه بیشتر از مردان میخوابیدند، باز هم خوابآلودگی، خستگی، اضطراب و استرس بیشتری گزارش کردند. اما مشخص نیست که آیا صرفاً خوابیدن بیشتر راهحل است یا خیر.
آنچه واضح است این است که بسیاری از افراد به هفت تا نه ساعت خواب توصیه شده در هر شب نمیرسند و روز بعد بهای آن را میپردازند و برای گذراندن روز به کافئین و امید متکی هستند. خواب کافی در شب اهمیت دارد و تحقیقات اخیر نشان میدهند که حتی ممکن است با طول عمر مرتبط باشد.
علاوه بر این، چند تفاوت کوچک بین مردان و زنان وجود دارد که ممکن است توضیح دهد چرا برخی افراد نمیتوانند احساس سرزندگی کنند—صرفنظر از اینکه چقدر در رختخواب بمانند. ما از چهار متخصص خواب خواستیم تا این جزئیات را توضیح دهند و بهترین توصیههای خود را برای داشتن یک خواب راحت شبانه به اشتراک بگذارند.

تحقیقات نشان میدهند که ساعت شبانهروزی انسان، که یک چرخه تقریباً 24 ساعته را دنبال میکند و عملکردهای اساسی بدن از جمله فشار خون و چرخه خواب و بیداری را تنظیم میکند، در زنان کمی کوتاهتر است. عواملی مانند هورمونها و دمای مرکزی بدن به نظر میرسد نقشی در این موضوع دارند.
به طور متوسط، این تفاوت فقط چند دقیقه است، اما نشان میدهد که زنان زمانهای ترجیحی کمی زودتری برای خوابیدن و بیدار شدن دارند، گفت ربکا رابینز، دانشمند خواب در بیمارستان زنان بریگهام و استادیار دانشکده پزشکی هاروارد.
وقتی افراد برخلاف زمان طبیعی بدن خود برای بیدار شدن یا خوابیدن عمل میکنند، میتواند چیزی را ایجاد کند که دانشمندان آن را «جت لگ اجتماعی» مینامند، گفت آندریا ماتسومورا، پزشک طب خواب و سخنگوی آکادمی آمریکایی طب خواب.
این بدان معناست که زنان ممکن است در معرض خطر بیشتری برای عدم هماهنگی مزمن بین ساعت شبانهروزی خود و تعهدات اجتماعی برای مدرسه یا کار باشند، که میتواند منجر به خستگی، مشکل در خوابیدن و سختی بیشتر در بیدار شدن صبح شود، ماتسومورا گفت.
مطالعات به طور مداوم نشان میدهند که زنان بین 40 تا 60 درصد خطر بیشتری برای بیخوابی—یا مشکل در شروع یا حفظ خواب—در مقایسه با مردان دارند. به عنوان مثال، حدود 17 درصد از زنان مشکل در به خواب رفتن دارند، در مقایسه با 12 درصد از مردان، و 21 درصد مشکل در ماندن در خواب دارند، در مقایسه با 15 درصد از مردان، طبق دادههای مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها.
این میتواند به دلایل مختلفی باشد، از جمله بار بیشتر مراقبت و مسئولیتهای دیگر. با این حال، درد مزمن و اختلالات خلقی مانند اضطراب و افسردگی، که در زنان نیز شایعتر است، میتواند خطر بیخوابی را افزایش دهد. و اختلالات خواب مانند سندرم پای بیقرار، وضعیتی که باعث میل مقاومتناپذیر به حرکت دادن پاها در حالت استراحت میشود، نیز در زنان شایعتر است، مطالعات نشان میدهند.
آپنه خواب، اختلال خوابی که زمانی رخ میدهد که راه هوایی فرد در حین تنفس در شب فرو میریزد و به طور موقت جریان هوا را کاهش یا متوقف میکند، معمولاً مردان را بیشتر از زنان تحت تاثیر قرار میدهد. یعنی تا زمان یائسگی، که نرخها برابرتر میشوند، گفت ناتالی سولومون، روانشناس متخصص در طب رفتاری خواب و استادیار بالینی دانشکده پزشکی دانشگاه استنفورد.
در حالی که مردان مبتلا به آپنه خواب اغلب خروپف میکنند، نفسنفس میزنند یا در خواب خفه میشوند، زنان گاهی اوقات علائم غیراختصاصی مانند خستگی روزانه، خوابآلودگی یا افسردگی را تجربه میکنند، که میتواند منجر به تشخیص کمتر و درمان ناکافی برای زنان شود، سولومون گفت.
به گفته متخصصان، تفاوتهای خواب در زنان اغلب در دورههای مهم تغییرات هورمونی شدت میگیرد. بارداری و دوره پس از زایمان از جمله دورههایی هستند که خواب به شدت مختل میشود.
همچنین نوسانات هورمونی در دوران پیش از یائسگی و یائسگی میتواند علائمی مانند گرگرفتگی و تعریق شبانه ایجاد کند که خواب شبانه را مختل میکنند.
پژوهشها نشان میدهند زنان تاثیر «بدهی خواب» را بیشتر از مردان احساس میکنند. بدهی خواب به تفاوت بین مقدار خوابی که بدن نیاز دارد و مقدار خوابی که واقعاً دریافت میکند گفته میشود.
به گفته متخصصان، وقتی زمان خواب زنان و مردان به طور قابل توجهی کاهش مییابد، تاثیر منفی آن در زنان شدیدتر دیده میشود.
در مطالعاتی که با استفاده از دستگاه ثبت امواج مغزی انجام شده، مشخص شده است که هنگام جبران کمبود خواب، زنان فعالیت امواج آهسته مغزی بیشتری دارند. این نوع امواج نشاندهنده خواب عمیقتر است. به همین دلیل، بدن زنان برای جبران کمبود خواب به خواب عمیقتری نیاز دارد.
بررسیها نشان میدهد زنان معمولاً کیفیت خواب پایینتری نسبت به مردان گزارش میکنند. این موضوع میتواند باعث خستگی بیشتر، کاهش تمرکز، تغییرات خلقوخو و عملکرد ضعیفتر در طول روز شود.
کمبود خواب یا خواب بیکیفیت میتواند پیامدهایی مانند مهآلود شدن ذهن، کاهش عملکرد شناختی و حتی تضعیف سیستم ایمنی بدن داشته باشد.
با این حال خبر خوب این است که تغییرات کوچک در سبک زندگی میتواند تاثیر قابل توجهی در بهبود کیفیت و مدت خواب داشته باشد.

یکی از سادهترین روشها برای ارزیابی کیفیت خواب این است که فقط به احساس خود در صبح توجه نکنید، بلکه ببینید در بعدازظهر چه احساسی دارید.
در طول روز، بدن به طور طبیعی در ساعاتی از بعدازظهر کمی افت سطح هوشیاری را تجربه میکند. اگر در این زمان همچنان احساس خوبی دارید و خسته نیستید، احتمالاً خواب کافی دریافت کردهاید.
متخصصان چند توصیه کاربردی برای بهبود خواب ارائه میدهند.
مصرف الکل و کافئین را در ساعات پایانی روز محدود کنید. هرچند الکل ممکن است باعث شود سریعتر به خواب بروید، اما پس از مدتی اثر معکوس دارد و میتواند باعث بیدار شدن زودهنگام و سخت شدن بازگشت به خواب شود.
قبل از خواب یک روتین آرامشبخش داشته باشید. حدود 30 تا 60 دقیقه قبل از خواب، فعالیتهای آرام انجام دهید و از صفحهنمایش فاصله بگیرید. حمام گرم، نوشیدن دمنوش گیاهی، گوش دادن به موسیقی آرام، نوشتن در دفترچه یا مطالعه کتاب میتواند به مغز علامت بدهد که زمان خواب رسیده است.
به زمان خواب خود پایبند باشید حتی در آخر هفتهها. بهتر است زمان مشخصی برای خوابیدن و بیدار شدن داشته باشید تا ریتم خواب بدن به هم نریزد.
اتاق خواب را به محیطی مناسب برای استراحت تبدیل کنید. اتاق باید خنک، تاریک و آرام باشد. استفاده از تشک و ملحفه باکیفیت نیز میتواند تاثیر زیادی در کیفیت خواب داشته باشد.
اگر دائماً احساس خستگی دارید، زمان خواب خود را به تدریج تغییر دهید. هر شب حدود 15 دقیقه زودتر به رختخواب بروید تا زمانی که در طول روز احساس سرحالی کنید. تغییر ناگهانی ساعت خواب معمولاً نتیجه خوبی ندارد و میتواند باعث بیخوابی شود.
متخصصان تاکید میکنند که مشکلات خواب بسیار رایج هستند اما در بسیاری از موارد قابل درماناند.
گاهی به زنان گفته میشود که مشکلات خواب «طبیعی» است یا فقط ناشی از استرس است، اما این تصور همیشه درست نیست. اگر اختلال خواب برای مدت طولانی ادامه پیدا کند یا عملکرد روزانه را تحت تاثیر قرار دهد، ممکن است نشانه یک مشکل پزشکی باشد و باید توسط پزشک بررسی شود.
منبع: torontosun