عصر ایران - وقتی به زنبور فکر میکنید، احتمالاً تصویر یک کندوی پر از عسل در ذهنتان نقش میبندد؛ جایی که زنبورهای کارگر از ملکهشان محافظت میکنند و گلها را گردهافشانی میکنند. اما این سبک زندگی برای اکثر زنبورها اصلاً رایج نیست. در واقع، بیش از 70 درصد از گونههای زنبور به صورت انفرادی زندگی میکنند و در زمین لانه میسازند. طبق اعلام سازمان حفاظت از زنبورها، همین زنبورهای کمتر شناختهشده مسئول گردهافشانی 80 درصد از گیاهان گلدار جهان هستند؛ وظیفهای که اهمیتش را نمیتوان نادیده گرفت.
دانشمندان به تازگی در یک قبرستان در شمال ایالت نیویورک به کشف جالبی رسیدند: تخمین زده میشود حدود 5.5 میلیون زنبور زمینی از گونه Andrena regularis (نوعی زنبور معدنچی) در این منطقه لانه کردهاند. تیم تحقیقاتی دانشگاه کرنل این یافته را در مجله علمی Apidologie منتشر کرد و اعلام کرد که این احتمالاً یکی از بزرگترین تجمعات زنبور در جهان است.
استیو هوگ، محقق دانشگاه کرنل و نویسنده اصلی این مطالعه، گفت: «مطمئنم که تجمعات بزرگ دیگری از زنبورها در جهان وجود دارند که هنوز شناسایی نشدهاند، اما در میان آنچه در ادبیات علمی ثبت شده، این یکی از بزرگترینهاست. این گونه به عنوان بالغ زمستان را سپری میکند که نسبتاً نادر است، و همین دلیلی است که این زنبورها اوایل بهار، همزمان با شکوفهدهی درختان سیب، از زمین بیرون میآیند.»
شاید همین شکوفههای سیب توضیح دهد که چرا این قبرستان میزبان چنین جمعیت بزرگی از زنبورهاست. کمتر از نیم مایل از قبرستان East Lawn، باغهای دانشگاه کرنل قرار دارند که از سال 1910 تأسیس شده و حدود 22 هکتار زمین دارند که در آن سیب، انگور و میوههای هستهدار به عنوان بستر تحقیقاتی فعال کشت میشوند. این مجموعه میوهای به طور اتفاقی منبع غذایی ایدهآلی برای میلیونها زنبور فراهم کرده است.
برای درک بهتر این جمعیت، تیم تحقیقاتی مجموعهای از تلههای ظهور نصب کرد؛ اساساً یک شیشه با قیف که برای گرفتن زنبورها و سایر حشرات هنگام خروج از زمین طراحی شده بود. در حالی که تلهها انواع مختلفی از حشرات از جمله مگسها و سوسکها را به دام انداختند، گونه Andrena regularis به فاصله زیادی پرتعدادترین بود. با استفاده از این نسبتهای ظهور، محققان توانستند محاسبه کنند که چه تعداد زنبور از هر متر مربع زمین خارج میشوند و سپس آن را در 6000 متر مربعی که تصور میشود کل جمعیت را در خود جای داده ضرب کنند. نتیجه: تخمین کلی بین 3 تا 8 میلیون زنبور (یا به طور میانگین 5.5 میلیون).
برایان دانفورث، نویسنده ارشد مقاله که تحقیقات میدانی روی زنبورها را در سراسر جهان انجام داده، گفت که زنبورهایی که در زمین لانه میسازند به طرز قابل توجهی کمتر مورد مطالعه قرار گرفتهاند، حتی با اینکه «این رایجترین سبک زندگی برای زنبورهاست.» به عنوان مثال، جدیدترین مقالهای که هوگ و تیمش درباره Andrena regularis پیدا کردند به سال 1978 برمیگشت.
خوشبختانه، قبرستانها شرایط ایدهآلی برای مطالعه این موجودات فراهم میکنند، چرا که به عنوان پناهگاههای تنوع زیستی شناخته میشوند. یک مطالعه در سال 2023 که در مجله Conservation Biology منتشر شد توضیح داد که قبرستانها به اندازه سایر فضاهای سبز شهری (مانند پارکها) برای گیاهان و جانوران محلی ارزشمند هستند، و اهمیت مذهبی این مکانها به حفظ آنها برای نسلهای آینده کمک میکند.
کوین مورس، مدیر قبرستان East Lawn، گفت که در طول سالها گوزن، غاز، شاهین، روباه و کایوت را در این محوطه دیده است؛ و حالا یکی از بزرگترین تجمعات زنبورهای زمینی جهان را هم به این فهرست اضافه میکند.
منبع: popularmechanics