عصر ایران؛ مجله تصویری سلاح - در جریان نمایشگاه دفاعی SAHA 2026 در استانبول، ترکیه از دستاوردی رونمایی کرد که می تواند موازنه قدرت را در صنایع هوایی منطقه جا به جا کند. پیشرانه توربوفن جدید این کشور با نام گوچهان (Güçhan)، با نمایش توانمندی های خیره کننده در ردیف پیشرانه های پیشرفته جنگنده های نسل پنجم قرار گرفته و گامی بلند برای پایان دادن به وابستگی آنکارا به قدرت های خارجی در بخش رانش محسوب می شود.

بر خلاف بسیاری از پروژه های نمایشگاهی، مقامات دفاعی ترکیه تاکید کرده اند که گوچهان صرفا یک طرح مفهومی نیست. گزارش ها حاکی از آن است که چندین واحد نمونه اولیه یا پروتوتایپ از این پیشرانه تولید شده و پروژه هم اکنون در فاز فعال توسعه و آزمایش های میدانی قرار دارد.
طبق داده های منتشر شده، پیشرانه گوچهان با خروجی 42000 پوند فوت رانش، جایگاهی استثنایی در رده بندی جهانی پیدا کرده است. برای درک بهتر این عدد، کافی است نگاهی به رقبای قدرتمند آن داشته باشیم:
|
شاخص |
پیشرانه گوچهان (ترکیه) |
پیشرانه اف135 (جنگنده اف-35) |
پیشرانه اف119 (جنگنده اف-22) |
|
حداکثر رانش |
42000 پوند فوت |
43000 پوند فوت |
29000 تا 35000 پوند فوت |
|
قطر دهانه |
46.5 اینچ |
46 اینچ |
50 اینچ |
|
نسبت کنارگذر |
0.68:1 |
تقریبا مشابه |
کمتر (بهینهشده برای سوپرکروز) |
این ارقام نشان می دهد که توان خروجی گوچهان تنها یک قدم کوچک با پیشرانه پیشرفته پرت اند ویتنی اف135 فاصله دارد و به مراتب از پیشرانه های به کار رفته در جنگنده اف-22 (در مدل های پایه) قدرتمندتر است.
اصلی ترین مموریت پیشرانه گوچهان، تجهیز نسخه های آینده جنگنده رادارگریز کاآن (KAAN) است. این پیشرانه در دسته توربوفن های «کنارگذر پایین با پس سوز» (Low-bypass after-burning) قرار می گیرد؛ سیستمی که برای شتاب گیری های ناگهانی، تداوم پرواز مافوق صوت و مانورپذیری بالا در نبردهای هوایی مدرن حیاتی است.
افزون بر جنگنده کاآن، انتظار می رود پلتفرم های بدون سرنشین و پهپادهای جنگی پیشرفته ترکیه نیز از این پیشرانه پرقدرت بهره مند شوند. موفقیت در تولید انبوه گوچهان، نه تنها استقلال عملیاتی ترکیه را تضمین می کند، بلکه محدودیت های سیاسی برای صادرات محصولات هوایی این کشور را نیز از میان برمی دارد.

تولید یک پیشرانه توربوفن با رانش بالا، عبور از لبه های دانش متالورژی و آیرودینامیک است. مهندسان ترکیه در این پروژه با چالش های پیچیده ای روبرو بوده اند:
مقاومت حرارتی: توربین های این پیشرانه در دمایی کار می کنند که فلزات معمولی را به راحتی ذوب یا ضعیف می کند.
دقت متالورژیکی: استفاده از آلیاژهای خاص و کریستال های تک دانه برای دوام طولانی مدت قطعات.
سازگاری با پنهان کاری: طراحی پیشرانه باید به گونه ای باشد که با بدنه جنگنده های رادارگریز همخوانی داشته و بازتاب راداری یا حرارتی را به حداقل برساند.
اکنون نگاه ها به آزمایش های صلاحیت روی زمین (Ground Qualification Tests) دوخته شده است. این تست ها تعیین می کنند که آیا گوچهان می تواند در شرایط سخت عملیاتی، پایداری و قابلیت اطمینانی مشابه پیشرانه های غربی یا روسی از خود نشان دهد یا خیر. مصرف سوخت بهینه، کاهش هزینه های نگهداری و عملکرد پایدار پس سوز از دیگر فاکتورهایی است که در سال های پیش رو باید به دقت صیقل داده شوند.
گردآوری و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور