فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۳۹۳۸۰
تاریخ انتشار: ۱۲:۴۲ - ۲۴-۰۲-۱۴۰۱
کد ۸۳۹۳۸۰
انتشار: ۱۲:۴۲ - ۲۴-۰۲-۱۴۰۱
واژه‌‌خانۀ عصر ایران

"حاکمیت" ؛ عالی‌ترین اقتدار در دولت

عصر ایران
در نظام‌های دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفته‌اند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی از آن مردم است.

عصر ایران - حاکمیت (sovereignty) در نظریۀ حقوقی و سیاسی کلاسیک به معنای عالی‌ترین اقتدار در دولت است که ممکن است در یک فرد (پادشاه مطلقه) و یا در مجمعی از افراد (مثلا پارلمان) تجلی یابد.

در نظریۀ کلاسیک شخص واجد حاکمیت برتر از قانون و خود منشأ قانون تلقی می‌شد. پارلمان نیز در دولت مدرن منشأ قانون است. پس حاکم کسی یا نهادی است که بالاتر از حکم او حکمی نباشد. قانون حکمِ شخص یا نهاد واجد حاکمیت است.

از این رو در نظام‌های دموکراتیک، حاکمیت از آن پارلمان است. با این حال برخی از هواداران دموکراسیِ آرمانی گفته‌اند که حاکمیت حقوقی و حاکمیت سیاسی دو چیزند. یعنی پارلمان دارای حاکمیت حقوقی است اما حاکمیت سیاسی که بر شیوۀ اِعمال حاکمیت حقوقی نظارت دارد، از آن مردم است. و این یعنی، حاکمیت در دست مردم است.

ساختمان رایشتاگ در برلین محل مجلس فدرال آلمان به گونه ای ساخته شده است که مردم از بالای گنبد شیشه ای، بتوانند نمایندگان را ببینند؛ یک معماری سمبلیک برای نشان دادن حاکمیت مردم.

چنین انتقادی برای جلوگیری از مطلقه شدن حاکمیت حقوقی مطرح شده است اما حاکمیت حقوقی پارلمان لزوما مطلقه نمی‌شود؛ چراکه در قوانین اساسی امروز با توجه به نهادهای مربوط به تفکیک و نظارت قوای حکومتی، به هیچ یک از قوای سه‌گانه حاکمیت حقوقی مطلق اعطا نشده است.

در واقع در نظام دموکراتیک، حاکمیت تقسیم شده است و در اصل، حاکمیت در قانون اساسی نهفته است.

مفهوم حاکمیت در حوزۀ حقوق بین‌الملل نیز به کار می‌رود و منظور از آن، آزادی سیاسی و حقوقی هر دولت از کنترل و مداخلۀ خارجی است.

به این معنا، دولت به عنوان شخصیت حقوقی واحد و یکپارچه، دارای حاکمیت است؛ فارغ از اینکه حاکمیت داخلی آن به موجب قانون اساسی و اصل تفکیک قوا، تقسیم شده باشد یا نه.  

________________________

در "واژه‌خانۀ عصر ایران" ، کلمات و اصطلاحات سیاسی را به زبانی ساده و علمی توضیح می دهیم. 
اگر می خواهید معنای واژه ای را توضیح دهیم، زیر همین مطلب برایمان بنویسید.

ارسال به دوستان
انصراف هیأت ایرانی از ورود به کانادا در پی رفتار نامناسب مقامات فرودگاهی اعتراف رسانه آمریکایی به تسلط ایران بر خلیج فارس هشدار مسکو به اروپا؛ زلنسکی در حال تحریک درگیری هسته‌ای است جنجال در کنگره؛ هزینه‌های سنگین جنگ با ایران بر روی میز / هزینه ۲۵ میلیارد دلاری مهمات آمریکا در یک ماه جنگ با ایران هشدار رئیس‌جمهور لبنان به اسرائیل؛ امنیت با تخریب روستاها تأمین نمی‌شود صدراعظم آلمان: از ابتدا درباره جنگ علیه ایران تردید داشتم / واکنش مرتس به حملات ترامپ ورود بیش از ۱۶۰۰ زائر ایرانی به مدینه منوره منصوری هر خودرویی را به دنیای دیگر وارد می کند؛ حتی یک چهارچرخه کوچک! (+تصاویر) تبریک مسعود پزشکیان به مناسبت ولادت امام رضا (ع) قالیباف: هدف ترامپ تسلیم ایران از طریق محاصره دریایی و اختلاف داخلی است اخراج متقابل دیپلمات روسیه توسط انگلیس؛ تنش در لندن بالا گرفت اختلاف در لایه‌های قدرت لبنان بر سر مذاکره با رژیم صهیونیستی ترافیک سنگین در شمال؛ محدودیت‌های جدید در جاده چالوس طرح جنجالی فیفا؛ حضور اجباری بازیکن زیر ۲۱ سال در ترکیب باشگاه‌ها بنزین در آمریکا به بالاترین قیمت ۴ سال اخیر رسید