۱۳ دی ۱۴۰۴
به روز شده در: ۱۳ دی ۱۴۰۴ - ۰۲:۰۴
فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۷۰۳۷۷
تعداد نظرات: ۶ نظر
تاریخ انتشار: ۰۲:۳۸ - ۲۷-۰۹-۱۴۰۱
کد ۸۷۰۳۷۷
انتشار: ۰۲:۳۸ - ۲۷-۰۹-۱۴۰۱
باغ ادبیات؛ توشه‌ای و خوشه‌ای- 5

سعدی: چو یک بار گفتی مگو بازپس/ تکرار، شیرینی سخن را می‌گیرد!

سعدی: چو یک بار گفتی مگو بازپس/ تکرار، شیرینی سخن را می‌گیرد!
همان طور که شیرینی زیاد دل آدم را می‌زند و یک بار بسنده است سخن هم مکرر شود دل را می‌زند و اگر ضرورت داشت باز تعریف کنیم از عبارات تازه باید استفاده کرد

   عصر ایران- دور تازۀ «باغ ادبیات» و این بار نه با لفظ «جرعه» که با «توشه‌ای و خوشه‌ای» را با سعدی شروع نکردیم تا تنوعی باشد و به همین خاطر سراغ نگاه ناصر خسرو و جامی و سنایی و ابوالفضل بیهقی به «خرد» رفتیم و ناخواسته این چهار فقره خردنامه شد اما مگر می‌شود در باغ ادبیات قدم زد و در سایه‌سار سعدی نیاسود و از آن توشه‌ای و خوشه‌ای برنداشت؟

    پس بی‌هیچ توضیح بیشتری حکایت ششم از باب چهارم گلستان ( اندر فواید خاموشی) را نقل می‌کنیم که از این مقدمه هم کوتاه‌تر است:

    «"سحبان وائل" را در فصاحت، بی‌نظیر نهاده‌اند به حکم آن‌که بر سر جمع سالی سخن گفتی لفظی مکرّر نکردی، وگر همان اتفاق افتادی به عبارتی دیگر بگفتی. وز جمله آداب ندماء ملوک یکی این است:

   سخن گر چه دلبند و شیرین بود

    سزاوار تصدیق و تحسین بود

    چو یک بار گفتی مگو باز پس

     که حلوا چو یک بار خوردند بس».
--------------------------
    حکایت سعدی دربارۀ شخصی به نام سحبان وائل است و راز اشتهار او به شیوایی بی‌همتا در سخن گفتن را این می داند که از تکرار می‌پرهیخت. ( هر قدر هم سخنی شیرین و شایستۀ ستایش باشد یک بار کافی است و نیاز به تکرار نیست. همان گونه که شیرینی را دوباره نمی‌خورند. 

   مراد شاعر گفته شد اگرچه هیچ یک از واژگان آننیاز به توضیح ندارد جز "حلوا " که در آن زمان به شیرینی به صورت مطلق گفته می‌شده و حال یادآور یک نوع خاص  است ولی در ادبیات کهن ما همان شیرینی به مفهوم امروزین است.  

    ساده و سرراست همان طور که شیرینی و حلوای زیاد دل آدم را می‌زند و یک بار بسنده است سخن هم مکرر شود دل را می‌زند و اگر ضرورت داشت باز تعریف کنیم از عبارات تازه باید استفاده کرد. 

 راستی اگر برخی از صاحبان تریبون‌های رسمی خاصه آنان که نیمروز‌های جمعه سخن می‌گویند همین چهار سطر را مورد توجه قرار می‌دادند اثرگذارتر نبودند؟ (ندما جمع ندیم یا ندیمه به معنی هم‌نشینان- ملوک هم یعنی پادشاهان).

ارسال به دوستان
انتشار یافته: ۶
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
Canada
۱۱:۵۷ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
0
0
گذشته از موضوع اصلی مقاله، اشارات جنبی و تکمیل کننده شما، من رو هم به سمت موارد جنبی هدایت میکنه....
در مورد حلوا، قبلا در منطقه ما کسانی که به کشورهای عربی سفر میکردن یکسری نقل های ریز که الان بر سر عروس و داماد می ریزند برای سوغات می آوردن با عنوان حلویات. که ظاهرا در اونجا به این اسم خونده میشدن که به معنی شیرینی هست و حلوا هم از همین خانواده است.
ناشناس
Canada
۱۱:۵۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
0
0
ضمن اینکه در شیراز، می دونم که حلوای عروس دامادی هم هست! پس میشه گفت فقط در سوگ کاربرد نداره
عصر ایران نظرتان منتشر و بخش سوگ از متن حذف شد
پاسخ ها
ناشناس
| Iran (Islamic Republic of) |
۱۳:۳۴ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
آفرین به هر دوتون!
ناشناس 11:59 و عصر ایران-:)
ناشناس
Canada
۱۱:۵۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
0
1
ضمن اینکه در شیراز، می دونم که حلوای عروس دامادی هم هست! پس میشه گفت فقط در سوگ کاربرد نداره
معلم بازنشسته
Iran (Islamic Republic of)
۱۸:۱۹ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۷
0
1
چویک بارگفتی مگوبازپس
...
تیزهوشی نگارنده راتحسین میکنم
ناشناس
Switzerland
۰۰:۱۱ - ۱۴۰۱/۰۹/۲۸
0
0
کلا باید برای بچه ها، نوجوانان و جوانان این دوره از ادب فارسی بیشتر گفت و نوشت، گاهی وقتها پارسی سازی زیاد از حد هم از حلاوت کلام می کاهد و یا فرد را به بیراهه می برد.
صحرا اسدالهی: در مترو دنبال شوهر بودم اظهار نظر غیر منتظره مسعود فراستی در مورد بهرام بیضایی و عباس کیارستمی چهره‌نگاری مظنونان در ۱۰ دقیقه؛ انقلاب هوش مصنوعی در پلیس ژاپن ایرنا : تجمع در اصفهان، قم، مرودشت فارس، یاسوج، مشهد و همدان / تجمع در شرق تهران (تهرانپارس و خاک سفید) / خدایاری، جانباخته است/ مراسم تدفین امیرحسام خدایاری، خداداد شیروانی و داریوش انصاری بختیاروند «دید مسی» مهم‌تر از «قدرت رهبری مارادونا» نیست فریبا نادری: من خودشیفته و خوشگلم قصه‌های نان و نمک(۸۳)/ سال نو میلادی، لالایی برای بیداران هفت نکته در مورد پیام تهدیدآمیز ترامپ علیه ایران به بهانه اعتراضات آنجلینا جولی در مرز غزه: داستان‌ فلسطینی‌ها، زخمی فراتر از توصیف است (+عکس) عراقچی: اعتراضات به خاطر «تاثیر نوسانات گذرای نرخ ارز» بود /ترامپ خوب می داند که حملات مجرمانه قابل تحمل نیست پهلوان سال ایران مشخص شد انفجار در دادگاه تجدیدنظر در میمنه افغانستان عملکرد ۹ ماهه بیمه ملت؛ تولید بیش از ۱۵.۵ همت حق بیمه دادستان کل کشور پیرامون اعتراضات اخیر: عمده فشارهای معیشتی، نتیجه مستقیم تحریم‌ها است / سخنان ترامپ تهدید به توسل به زور علیه یک دولت مستقل است مراقب باشید: افزایش ارسال لینک‌های مخرب و آلوده از طریق پیامک برای برداشت غیرمجاز و جعل هویت