.png "عصر ایران")
۰۵ اسفند ۱۴۰۴
به روز شده در: ۰۵ اسفند ۱۴۰۴ - ۰۳:۴۳
واقعیت حوادث دی ماه میان روایت صداوسیما و ایراناینترنشنال ذبح شد 
درس بیست و یکم
"کادو" در فرهنگ ایرانی/ نشانۀ محبت یا تولید اضطراب؟
در شرایطی که بسیاری از خانوادهها برای تأمین نیازهای اولیه در تنگنا هستند، هدیه دادن به یک بار روانی تبدیل شده است
عصر ایران؛ محسن سلیمانی فاخر- کادو دادن و کادو گرفتن در زندگی ما ایرانیان، برخلاف ظاهر ساده و عاطفیاش، همواره یک «قصه پرغصه» بوده و با اوضاع فعلی تشدید شده است.
این امر را میتوان آن را از چند زاویه درهمتنیده بررسید: فقر اقتصادی، منطق جبران و رقابت منزلتی.
هدیه در اینجا نه صرفاً یک عمل محبتآمیز، بلکه پدیدهای اجتماعی است که در دل خود فشار، اضطراب و نمایشگری را حمل میکند.
نخستین و عریانترین لایه، همان است که این روزها بیش از هر زمان دیگری خود را نشان میدهد: نبودِ پول و تنگنای اقتصادی.
در شرایطی که بسیاری از خانوادهها برای تأمین نیازهای اولیه در تنگنا هستند، هدیه دادن به یک بار روانی تبدیل میشود.
فرد نه میتواند از چرخه هدیه خارج شود، زیرا حذف از این مناسبات به معنای حذف نمادین از شبکه خویشاوندی است، و نه توانایی دارد که بیدغدغه در آن مشارکت کند.
در نتیجه، کنشی که باید نشانه مهر و پیوند باشد، به تجربهای آمیخته با اضطراب، شرم و احساس کمبود تبدیل میشود.
اما مسأله تنها اقتصاد نیست. لایه دوم، همان «قصه طول و دراز جبران کردن» است؛ منطقی نانوشته که هدیه را به نوعی بدهی اجتماعی بدل میکند.
در فرهنگ هدیه ایرانی، هدیه هرگز پایان نمییابد! بلکه همیشه در آینده باید «پاسخ داده» شود.
بنابراین، هدیه نه یک بخشش آزادانه، بلکه آغاز زنجیرهای از تعهدات است.
هر کادو، فرد را وارد چرخهای میکند که در آن، نگرانی از کم نیاوردن، از ارزش کمتر گذاشتن یا از دست دادن آبرو، دائماً بازتولید میشود.
لایه سوم، پیچیدهتر و در عین حال آشناتر است: سناریوچینی و نمایشگری.
در بسیاری از مناسبات خانوادگی، هدیه دادن به یک صحنه تئاتر تبدیل میشود. جایی که ارزش هدیه گاه با اغراق، دروغ یا نمایش بالا برده میشود تا منزلت اجتماعی حفظ شود یا طرف مقابل به رقابت وادار گردد.
در این وضعیت، هدیه دیگر یک شیء نیست؛ بلکه ابزاری برای قدرت، کنترل و تثبیت جایگاه است. آبرو در اینجا نقش ارز پنهان را بازی میکند؛ ارزی که ارزش آن گاه از خود هدیه مهمتر است.
همین سازوکار پیچیده را سعید روستایی در فیلم کوتاه «از طرف آنها» به شکلی تراژیک به تصویر کشید و سپس در فیلم بلند برادران لیلا آن را بسط داد.
در این آثار، هدیه نه نماد محبت، بلکه میدان کشمکش اقتصادی و منزلتی است؛ جایی که فقر و آبرو به هم گره میخورند و حتی مناسبتهای شادی نیز به صحنه رقابت و اضطراب تبدیل میشوند.
مسألۀ هدیه در جامعه ایرانی را نمیتوان صرفاً یک رسم فرهنگی یا عادت اخلاقی دانست.
این پدیده، آیینه وضعیت کلان اجتماعی است؛ به همین دلیل است که «کادو» در تجربه زیسته ما، اغلب بیش از آنکه روایتگر محبت باشد، روایتگر اضطراب، رقابت و تلاش برای حفظ آبرو است؛ قصهای که لبخند آن در ظاهر است، اما غصهاش در عمق زندگی جریان دارد.
چند دقیقه از هنرنمایی تنها بازیگری که اسکار پس از مرگ به او اهدا شد (تماشا کنید) ۲ دلیل برای اینکه باید به پهلوی چپ بخوابید اختراع انقلابی برنده نوبل: تولید روزانه هزار لیتر آب شیرین از هوا بدون نیاز به برق اشتباه مرگبار در هواپیما؛ چمدان دستی را کجا میگذارید؟ قانون سلامت ۹ به ۱ چیست؟ یک شمارش معکوس ساده برای تندرستی کامل ۷ اختراعی که قرار بود شکستناپذیر باشند، اما نبودند(+عکس) چرا شعارهای دانشجویان اینگونه شد؟! درباره آئودی RS5 آوانت؛ می خواهد و می تواند زیباترین خودرو جهان باشد بازداشت سفیر پیشین انگلیس در آمریکا در ارتباط با پرونده اپستین هشدار ونس و ژنرال آمریکایی به ترامپ درباره حمله به ایران درخواست زلنسکی از ترامپ؛ در کنار ما بمان! دستور واشنگتن برای خروج شماری از کارکنان سفارت آمریکا در بیروت ساره بیات: به خیانت عادت نمی کنم آتش سوزی گسترده در تاسیسات نفتی روسیه درخواست روسیه از آمریکا درباره ایران
اخبار و تحلیل های ترکیه
پرطرفدارترین