از کجا بفهمیم چه نوع پوستی داریم؟ راهنمای ساده برای انتخاب روتین مراقبت پوست

عصر ایران - حتماً بارها اصطلاحاتی مثل پوست نرمال، پوست چرب، پوست خشک، پوست مختلط و پوست حساس را شنیده‌اید. اما سؤال مهم این است: واقعاً نوع پوست شما کدام است؟

شناخت نوع پوست، اولین قدم برای انتخاب درست شوینده، مرطوب‌کننده، ضدآفتاب و محصولات مراقبتی است. اگر محصولی متناسب با نوع پوستتان نباشد، ممکن است باعث خشکی، جوش، براق شدن بیش از حد، تحریک یا قرمزی پوست شود.

نکته مهم این است که نوع پوست همیشه ثابت نمی‌ماند. پوست می‌تواند با گذر زمان، افزایش سن، تغییرات هورمونی، آب‌وهوا، سبک زندگی و حتی نوع محصولات مراقبتی تغییر کند. برای مثال، افراد جوان‌تر بیشتر از افراد مسن پوست نرمال دارند، اما با افزایش سن احتمال خشکی پوست بیشتر می‌شود.

نوع پوست بر چه اساسی مشخص می‌شود؟

نوع پوست شما معمولاً به چند عامل اصلی بستگی دارد:

• میزان آب موجود در پوست که روی نرمی، راحتی و انعطاف‌پذیری پوست اثر می‌گذارد.
• میزان چربی پوست که در لطافت، براقیت و احتمال ایجاد جوش نقش دارد.
• میزان حساسیت پوست که مشخص می‌کند پوست چقدر سریع به محصولات، آب‌وهوا یا عوامل محیطی واکنش نشان می‌دهد.

با شناخت این عوامل، راحت‌تر می‌توانید بفهمید پوستتان به چه مراقبتی نیاز دارد.

پوست نرمال چیست؟

پوست نرمال نه بیش از حد خشک است و نه بیش از حد چرب. این نوع پوست معمولاً ظاهر متعادل، شاداب و یکنواختی دارد و کمتر دچار مشکل می‌شود.

ویژگی‌های پوست نرمال

پوست نرمال معمولاً این نشانه‌ها را دارد:

• نداشتن عیب و جوش‌های قابل‌توجه یا داشتن تعداد بسیار کم
• حساسیت بسیار کم یا بدون حساسیت شدید
• منافذ ریز و کم‌دید
• ظاهر شاداب، سالم و درخشان

اگر پوست شما بیشتر اوقات نه کشیده می‌شود، نه زیادی برق می‌افتد و نه به‌راحتی تحریک می‌شود، احتمالاً در گروه پوست نرمال قرار می‌گیرد.

پوست مختلط چیست؟

پوست مختلط یکی از رایج‌ترین انواع پوست است. در این حالت، بعضی بخش‌های صورت خشک یا نرمال هستند و بعضی قسمت‌ها چرب‌ترند. معمولاً ناحیه T صورت یعنی پیشانی، بینی و چانه چرب‌تر از بقیه قسمت‌هاست.

ویژگی‌های پوست مختلط

پوست مختلط ممکن است این نشانه‌ها را داشته باشد:

• چرب بودن پیشانی، بینی و چانه
• خشک یا نرمال بودن گونه‌ها
• منافذ بزرگ‌تر از حد معمول، به‌ویژه در ناحیه بینی
• وجود جوش‌های سرسیاه
• براق شدن بعضی قسمت‌های صورت

برای مراقبت از پوست مختلط، گاهی لازم است با قسمت‌های مختلف صورت رفتار متفاوتی داشته باشید. مثلاً ناحیه چرب به شوینده و کنترل چربی نیاز دارد، اما گونه‌های خشک ممکن است مرطوب‌کننده بیشتری بخواهند.

پوست خشک چیست؟

پوست خشک معمولاً چربی و رطوبت کافی ندارد. این نوع پوست ممکن است زبر، کدر، پوسته‌پوسته یا مستعد کشیدگی باشد. در برخی افراد، خشکی پوست به‌خصوص در فصل‌های سرد یا بعد از شست‌وشوی زیاد بیشتر می‌شود.

ویژگی‌های پوست خشک

اگر پوست خشکی داشته باشید، ممکن است این نشانه‌ها را تجربه کنید:

• منافذ بسیار ریز و تقریباً نامرئی
• ظاهر کدر، زبر و ناصاف
• ایجاد لکه‌های قرمز
• کاهش انعطاف‌پذیری پوست
• مشخص‌تر شدن خطوط ریز و چروک‌ها
• احساس کشیدگی، خارش یا تحریک

پوست خشک در موارد شدید ممکن است ترک بخورد، پوسته‌پوسته شود یا ملتهب به نظر برسد. این مشکل به‌ویژه در پشت دست‌ها، بازوها و پاها بیشتر دیده می‌شود.

علت خشکی پوست چیست؟

خشکی پوست می‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود یا شدت پیدا کند. مهم‌ترین عوامل عبارت‌اند از:

• ژنتیک و ویژگی‌های ارثی پوست
• افزایش سن
• تغییرات هورمونی
• هوای سرد، باد، آفتاب و شرایط آب‌وهوایی خشک
• قرار گرفتن در معرض اشعه فرابنفش
• استفاده از دستگاه‌های برنزه‌کننده
• گرمایش داخل خانه و محیط‌های بیش از حد گرم
• حمام و دوش طولانی با آب داغ
• ترکیبات نامناسب در صابون‌ها، شوینده‌ها و محصولات آرایشی
• برخی داروها

بهترین روش مراقبت از پوست خشک

برای کمک به کاهش خشکی پوست، این نکات را رعایت کنید:

• مدت دوش گرفتن و حمام را کوتاه کنید و ترجیحاً بیشتر از روزی یک بار حمام نروید.
• از شوینده‌های ملایم و غیرتحریک‌کننده استفاده کنید.
• از صابون‌های قوی و صابون‌های دئودورانت‌دار پرهیز کنید.
• هنگام شست‌وشو یا خشک کردن پوست، پوست را محکم نسایید.
• بلافاصله بعد از حمام، زمانی که پوست هنوز کمی رطوبت دارد، از مرطوب‌کننده قوی استفاده کنید.
• برای پوست خشک، کرم‌ها و پمادها معمولاً از لوسیون‌ها مؤثرترند، هرچند ممکن است کمی سنگین‌تر باشند.
• در طول روز، در صورت نیاز، مرطوب‌کننده را تمدید کنید.
• اگر هوای خانه خشک است، از دستگاه بخور یا رطوبت‌ساز استفاده کنید.
• دمای محیط خانه را بیش از حد بالا نبرید.
• هنگام استفاده از مواد شوینده، پاک‌کننده‌های قوی یا مواد شیمیایی خانگی، دستکش بپوشید.

پوست چرب چیست؟

پوست چرب زمانی ایجاد می‌شود که غدد چربی پوست بیش از حد سبوم یا چربی طبیعی تولید کنند. این نوع پوست معمولاً براق‌تر دیده می‌شود و بیشتر مستعد جوش، جوش سرسیاه و منافذ باز است.

ویژگی‌های پوست چرب

نشانه‌های رایج پوست چرب شامل موارد زیر است:

• منافذ بزرگ و قابل‌مشاهده
• ظاهر براق یا گاهی کدر و ضخیم
• جوش سرسیاه
• جوش‌های التهابی یا آکنه
• چرب شدن سریع پوست، به‌ویژه در طول روز

چربی پوست می‌تواند در زمان‌های مختلف سال تغییر کند. برای مثال، در هوای گرم و مرطوب، چربی پوست معمولاً بیشتر می‌شود.

چه عواملی پوست چرب را بدتر می‌کند؟

چربی پوست ممکن است تحت تأثیر عوامل مختلف افزایش پیدا کند، از جمله:

• بلوغ و تغییرات هورمونی
• اختلالات یا نوسانات هورمونی
• استرس
• گرما
• رطوبت زیاد هوا

بهترین روش مراقبت از پوست چرب

اگر پوست چربی دارید، رعایت این نکات می‌تواند کمک‌کننده باشد:

• صورت خود را بیشتر از دو بار در روز نشویید؛ مگر بعد از تعریق زیاد.
• از شوینده ملایم استفاده کنید.
• پوست را با فشار و خشونت نسایید، چون ممکن است تحریک شود و چربی بیشتری تولید کند.
• جوش‌ها را دستکاری نکنید، فشار ندهید و نترکانید؛ چون روند ترمیم طولانی‌تر می‌شود و احتمال لک و جای جوش بالا می‌رود.
• هنگام خرید محصولات مراقبت پوست و لوازم آرایشی، دنبال عبارت غیرکومدوژنیک یا Non-comedogenic باشید. این یعنی محصول منافذ پوست را مسدود نمی‌کند.

پوست حساس چیست؟

پوست حساس به‌راحتی نسبت به محصولات مراقبتی، مواد آرایشی، شرایط آب‌وهوایی یا عوامل محیطی واکنش نشان می‌دهد. این واکنش‌ها ممکن است خفیف یا شدید باشند و در افراد مختلف به شکل‌های متفاوت ظاهر شوند.

نشانه‌های پوست حساس

پوست حساس معمولاً با این علائم شناخته می‌شود:

• قرمزی
• خارش
• سوزش
• خشکی
• احساس داغی یا تحریک بعد از استفاده از بعضی محصولات

اگر پوست حساسی دارید، بهتر است سعی کنید محرک‌های اصلی پوستتان را پیدا کنید. برای بعضی افراد، عطر موجود در محصولات پوستی مشکل‌ساز است؛ برای برخی دیگر، الکل، لایه‌بردارهای قوی، شوینده‌های نامناسب یا حتی تغییرات دمای هوا باعث تحریک پوست می‌شود.

چرا شناخت نوع پوست اهمیت دارد؟

قبل از خرید هر محصول مراقبت پوست، بهتر است نوع پوست خود را بشناسید. انتخاب اشتباه محصول می‌تواند مشکلات پوستی را بیشتر کند. مثلاً استفاده از کرم سنگین روی پوست چرب ممکن است باعث بسته شدن منافذ و ایجاد جوش شود. از طرف دیگر، استفاده از شوینده قوی برای پوست خشک می‌تواند خشکی و التهاب را شدیدتر کند.

برای انتخاب بهتر محصولات، علاوه بر نوع پوست، به این موارد هم توجه کنید:

رنگ و واکنش پوست به آفتاب

آیا پوست شما زود می‌سوزد؟ به‌ندرت می‌سوزد؟ یا تقریباً هیچ‌وقت دچار آفتاب‌سوختگی نمی‌شود؟ واکنش پوست به آفتاب می‌تواند در انتخاب ضدآفتاب و مراقبت روزانه بسیار مهم باشد.

هدف شما از مراقبت پوست

آیا می‌خواهید از پیری زودرس پوست پیشگیری کنید؟ آیا با جوش، آکنه، روزاسه، لک، تیرگی دور چشم یا خطوط ریز درگیر هستید؟ هدف شما کمک می‌کند محصول مناسب‌تری انتخاب کنید.

عادت‌های روزانه و سبک زندگی

عادت‌های شخصی هم روی پوست اثر دارند. برای مثال:

• آیا سیگار می‌کشید؟
• آیا زمان زیادی زیر آفتاب هستید؟
• آیا به اندازه کافی آب می‌نوشید؟
• آیا رژیم غذایی متعادل دارید؟
• آیا از مکمل یا ویتامین روزانه استفاده می‌کنید؟
• آیا شب‌ها با آرایش می‌خوابید؟

همه این موارد می‌توانند روی ظاهر، سلامت و نیازهای پوست شما اثر بگذارند.

اگر نوع پوست خود را نمی‌دانیم چه کنیم؟

اگر با وجود بررسی نشانه‌ها هنوز مطمئن نیستید پوستتان در کدام گروه قرار می‌گیرد، می‌توانید از یک متخصص پوست یا مشاور معتبر مراقبت پوست کمک بگیرید. این کار به‌خصوص زمانی مهم‌تر است که دچار آکنه شدید، التهاب مداوم، قرمزی طولانی‌مدت، حساسیت‌های تکرارشونده یا خشکی شدید باشید.

۶ اصل مهم مراقبت از پوست برای همه انواع پوست

فرقی ندارد پوست شما چرب، خشک، مختلط، نرمال یا حساس باشد؛ چند اصل مهم برای همه انواع پوست وجود دارد که رعایت آن‌ها به سلامت و ظاهر بهتر پوست کمک می‌کند.

۱. هر روز ضدآفتاب بزنید

از ضدآفتاب طیف گسترده استفاده کنید؛ یعنی ضدآفتابی که هم در برابر اشعه UVA و هم UVB محافظت ایجاد کند. ضدآفتاب یکی از مهم‌ترین محصولات برای پیشگیری از لک، چروک زودرس و آسیب‌های ناشی از آفتاب است.

۲. از آفتاب مستقیم دوری کنید

تا حد امکان در ساعت‌هایی که تابش آفتاب شدیدتر است، کمتر در معرض نور مستقیم قرار بگیرید. استفاده از کلاه، عینک آفتابی و پوشش مناسب می‌تواند از پوست محافظت کند.

۳. سیگار نکشید

سیگار می‌تواند روند پیری پوست را سریع‌تر کند، باعث کدر شدن چهره شود و به کاهش کیفیت بافت پوست کمک کند. ترک سیگار یکی از بهترین کارها برای سلامت عمومی بدن و پوست است.

۴. آب کافی بنوشید

کم‌آبی بدن می‌تواند روی شادابی پوست اثر بگذارد. نوشیدن آب کافی در کنار تغذیه مناسب، به حفظ ظاهر بهتر و عملکرد طبیعی پوست کمک می‌کند.

۵. پوست را هر روز ملایم اما کامل تمیز کنید

پوست خود را روزانه با شوینده مناسب و ملایم بشویید. اگر آرایش می‌کنید، هرگز با آرایش نخوابید؛ چون باقی ماندن مواد آرایشی روی پوست می‌تواند منافذ را ببندد و احتمال جوش و التهاب را بیشتر کند.

۶. مرطوب‌کننده را فراموش نکنید

حتی پوست چرب هم به رطوبت نیاز دارد. فقط نوع مرطوب‌کننده باید متناسب با پوست انتخاب شود. برای پوست خشک، کرم‌های غنی‌تر مناسب‌ترند و برای پوست چرب، مرطوب‌کننده‌های سبک، فاقد چربی و غیرکومدوژنیک انتخاب بهتری هستند.

جمع‌بندی

شناخت نوع پوست، پایه اصلی یک روتین مراقبت پوست درست است. پوست نرمال، خشک، چرب، مختلط و حساس هرکدام نیازهای متفاوتی دارند و استفاده از محصول نامناسب می‌تواند مشکلاتی مثل جوش، خشکی، قرمزی، براقیت بیش از حد یا تحریک پوست را بیشتر کند.

اگر پوستتان بعد از شست‌وشو کشیده و پوسته‌پوسته می‌شود، احتمالاً خشک است. اگر خیلی زود برق می‌افتد و منافذ باز دارد، ممکن است چرب باشد. اگر فقط ناحیه پیشانی، بینی و چانه چرب است اما گونه‌ها خشک یا نرمال‌اند، احتمالاً پوست مختلط دارید. اگر هم پوستتان سریع قرمز، ملتهب یا دچار سوزش می‌شود، ممکن است حساس باشد.

با انتخاب شوینده، مرطوب‌کننده و ضدآفتاب مناسب، رعایت سبک زندگی سالم و پرهیز از محرک‌های پوستی، می‌توانید ظاهر پوست خود را سالم‌تر، شاداب‌تر و متعادل‌تر نگه دارید.

منبع: webmd

پارادوکس تجربه: دانایان هم اشتباه می کنند / پرونده های عجیب نابودی: نوکیا، کداک، چلنجر و ایرفرانس 447

بیشتر بخوانید:

چرخه پوستی چیست؟ روشی که پوست شما را متحول می‌کند

۷ ماده مغذی مهم که با افزایش سن باید بیشتر به آن‌ها توجه کنید

تماشاخانه

ایران من ؛ از دل تاریخی کهن تا حال ایران امروز ما

آمریکا و جنگ برای «ام آی سی» ؛ نتانیاهو و اورانیوم بهانه است / «زنده باد جنگ‌های ابدی»

فیلم های دیگر