مالكان آسوده باشند؛ تخریب خانه‌های تاریخی قانونی است!

خبرگزاری میراث فرهنگی: روزی نیست كه در رسانه ها خبری مبنی بر تخریب بافت تاریخی یا یك خانه های تاریخی منتشر نشود، تخریب بافت تاریخی شیراز، تخریب های سلسله وار بافت تاریخی در یزد، تخریب خانه تاریخی میر میران، ساختمان پرچم، تخریب 50 خانه تاریخی در جهرم و چندین و چند خبر دیگر از این دست نشانه بی تفاوتی ما نسبت به یادگاران معماری است. آخرین رخداد اینگونه نیز تخریب خانه تاریخی صداقت در محل تاریخی سنگلج تهران بود، خانه ای بازمانده از دوران قاجار كه با رای دیوان عدالت اداری ، مجوز شهردای و اقدام مالك به صورت كامل تخریب شد تا جای آن یك آپارتمان هشت طبقه ساخته شود.
 
آیا در دیگر كشورهای دنیا هم همینگونه است، آیا همه جای دنیا خانه های تاریخی را به اسم بافت فرسوده تخریب می كنند و جای ان آپارتمان های بلند مرتبه می سازند؟ این سوال ها را با داریوش شهبازی تاریخنگار و محقق تاریخ تهران مطرح كردیم، شهبازی در پاسخ می گوید: " در همه كشورهای اروپایی از شهرهای بزرگ تا روستا های دور افتاده هیچ مالكی حق تخریب یا تغییر نمای ساختمان خود را بدون اجازه شهرداری ندارد، قوانین شهرداری ها هم در رابطه با محافظت از ساختمان های تاریخی و منطبق با معماری گذشته آن مناطق به شدت سخت گیری می كند و مالك تنها اجازه تغییر و نوسازی درون ساختمان را دارد كه این كار هم باید بدون آسیب رساندن به نما و ظاهر بیرونی بنا انجام شود.
 
شهبازی می افزاید: در شهرهایی مانند پاریس و لندن سختگیرانه ترین قوانین در این باره لحاظ می شود، به همین دلیل است كه این دو شهر از زیباترین و به یادماندنی ترین شهرها برای گردشگران است، علاوه بر این در روستاهای دور افتاده ولز و اسكاتلند هم حتی قوانین برای حفظ هویت تاریخی شهرها و روستاها به شدت رعایت می شود."
 
بر اساس گفته های این محقق تاریخ تهران بر اساس قوانین در كشورهای اروپایی هر گونه تغییر و دست برد در پی و نمای ساختمان ها حتی خانه های معمولی برابر قانون خلاف است و مالك تنها اجازه تغییر در درون ساختمان را دارد، شهبازی در ادامه با اشاره به تخریب بافت ها و خانه های تاریخی تهران می گوید: متاسفانه در كشور ما اما اینگونه نیست، نه شهرداری و مسئولان اهمیتی برای هویت و ظاهر شهر قائل هستند و نه مالكان دغدغه این كار را دارند، به همین دلیل نیز هر روز بخش های بیشتری از بافت ها و خانه های تاریخی كشور تخریب و نابود می شود و جای آن ساختمان های بی هویت و بد منظره ساخته می شود.
 
شهبازی در ادامه تاكید می كند : قوانین سخت گیرانه در این باره در كشورهای اروپایی حتی معمولی ترین بناها و ساختمان ها را نیز شامل می شود در كشور ما ولی زیباترین ساختمان ها با معماری های بی نظیر به دلیل نبود قوانین حفاظتی و دغدغه تخریب م شود.
 
این كارشناس تاریخ و تاریخنگار تهران با ابراز امیدواری از پایان دوران گذار بی توجهی و تخریب بافت های تاریخی روزی را ارزو می كند كه اهمیت و لزوم حفظ بافت تاریخی هر شهر جزو دغدغه همه شهروندان و مسئولان شود، و متذكر می شود: البته امیدوار هستم بعد از پایان این دوران گذار و فرا رسیدن این روز چیزی از خانه های تاریخی  باقی مانده باشد.
 
همانگونه كه داریوش شهبازی نیز در این گفت و گو تشریح كرد، حفظ بافت ها و ساختمان های تاریخی در كشورهای اروپایی موجب آن شده است شهرها و روستاهای این كشورها هویت و نمای خاص خود را داشته باشند، به گونه ای كه هر بیننده ای با دیدن یك نما از این شهرها می تواند محل آن را حدس بزند. بافت قدیم شهری و روستایی در ایران نیز پیش از این ویژگی هایی اینچنین داشت، بادگیرهای یزد، دیوارهای سرخ رنگ بناها در ابیانه، خانه باغ های شیراز و ... هر كدام مشخصه ای بارز برای معرفی این شهرها بود. هم اكنون اما جای آنها را خانه ها و آپارتمان های بی هویتی گرفته است كه هیچ گونه جذابیت بصری و معمارانه ای در انها وجود ندارد.
 
تخریب بافت ها و خانه های تاریخی و جایگزینی آن با آپارتمان ها موجب شده است كه نمای اغلب قریب به اتفاق شهرها و حتی روستاهای ایران به هم شبیه باشد، حالا با دیدن عكس یا نمایی از یك شهر  به سختی می توان محل آن را حدس زد.